Bà Chúa Thác Bờ

Bản sao của Chúa Thác Bờ Cover

Chia sẻ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Nguồn gốc:
  • Con gái của một tộc trưởng người Mường ở xã Kim Bôi, Hòa Bình
Phủ / Nơi cai quản:
  • Vùng đất người Mường ở Hòa Bình
Danh hiệu:
  • Chúa Thác Bờ
Trang phục:
  • Áo trắng, quần đen
  • Đeo dây đai xanh
  • Bên hông có xà tích bạc

Giới thiệu


Chúa Thác Bờ nổi tiếng là bà chúa linh thiêng nhất Hòa Bình. Con hương muốn cầu chữa bệnh, cúng lễ thì phải đến xin lộc bà. Hàng năm, Đền thờ chúa Thác Bờ đón hàng trăm lượt khách đến tham quan, hành hương, du lịch tấp nập. Đây chính là một trong những địa điểm du lịch nổi tiếng ở Hòa Bình.

Chúa Thác Bờ không nằm trong hệ thống Tứ phủ nhưng bà được phối thờ trong hệ thống Tứ phủ và được coi như một phần của hệ thống Tứ phủ.

Thần tích


 
Bà Chúa Thác Bờ tên thật là Đinh Thị Vân người Mường và một bà người Dao ở Vầy Nưa, sinh quán ở đất Hòa Bình dưới thời nhà Trần. Bà Đinh Thị Vân là con gái của một tộc trưởng người Mường ở xã Kim Bôi, Hòa Bình.

Khi nhà Minh xâm lược Đại Việt, Lê Lợi dấy quân khởi nghĩa. Khi nghĩa quân đến Thác Bờ, bà Đinh Thị Vân đã kêu gọi nhân dân quyên góp lương thực nuôi quân. Cũng chính bà đã tổ chức chèo thuyền đưa nghĩa quân đi đánh quân xâm lược ở đèo Cát Hãn (nay thuộc tỉnh Lai Châu).

Khi Lê Lợi chiến thắng trở về, bà đã tổ chức lễ hội khao quân, cùng với huy động người dân chặt tre làm bè để đưa nghĩa quân về kinh. Trong thời gian ở đây, Lê Lợi đã dùng kiếm Thuận Thiên khắc lên đá một bài thơ khích lệ tinh thần quả cảm của quân lính và sự anh dũng của người dân nơi đây, hiện tảng đá đang được lưu giữ ở Nhà văn hóa trung tâm thành phố Hòa Bình.

Để ghi công, bà được triều đình giao cai quản vùng đất người Mường ở Hòa Bình. Tại đây, bà giúp nhân dân ổn định cuộc sống, dạy mọi người lên rẫy làm nương, xuống sông Đà thả lưới bát cá; khi thanh nhàn, bà lại một mình chèo thuyền độc mộc dọc theo sông Đà du ngoạn thắng cảnh.

Sau khi mất, hai bà thường hiển linh giúp dân vượt thác an toàn, phù hộ cho trăm dân trong vùng mưa thuận, gió hòa. Bởi vậy, nhân dân trong vùng phong cả hai là Bà chúa Thác Bờ và lập đền thờ phụng.

Ngự đồng chúa Thác Bờ


Chúa Thác Bờ rất hay ngự về đồng, thông thường Chúa Thác thường hay ngự về sau Chầu Đệ Tam (vậy nên có người lại gọi là Chầu Thác Bờ nhưng đôi khi có người lại hầu Chúa Thác sau Chúa Mường Đệ Tam Lâm Thao hoặc hầu chúa sau Chầu Bé Thượng), nhưng Chúa Thác Bờ thường hay ngự về hơn Chầu Đệ Tam và có khi người ta không thỉnh Chầu Đệ Tam mà thỉnh luôn chúa về chứng tòa Sơn Trang màu trắng rồi thả cá phóng sinh trong đại lễ khai đàn mở phủ. Chúa ngự về đồng thường mặc áo trắng, quần đen, đai xanh, bên hông có xà tích bạc, chúa về khai cuông rồi một tay cầm chèo, một tay cầm mồi, bẻ lái dạo chơi trên sông Đà.

Thờ phụng


Bà được thờ ở rất nhiều nơi nhưng nổi tiếng nhất vẫn là đền Chúa Thác Bờ tại xã Thung Nai, huyện Cao Phong và đền Chúa Thác Bờ tại xã Vầy Nưa, huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình.

Trước đây, tại xã Hào Tráng, huyện Đà Bắc có một ngôi miếu và một ngôi đền đều thời chúa Thác Bờ. Miếu và đền đều có thủ nhang riêng. Khi đập thủy điện Hòa Bình được xây dựng, thủ nhang miếu đưa miếu lên xã Thung Nai, huyện Cao Phong và trở thành đền Chúa Thác Bờ Thung Nai; thủ nhang đền đưa đền lên xã Vầy Nưa, huyện Đà Bắc và trở thành đền Chúa Thác Bờ Vầy Nưa

Tham khảo


  1. Oản Cô Tâm: https://oancotam.com/chua-thac-bo/
  2. Giang Anh: https://gianganh.net/tim-hieu-ve-chua-thac-bo-1370.html
  3. Wikipedia: https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%BAa_Th%C3%A1c_B%E1%BB%9D
Hình ảnh

Chia sẻ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hình ảnh