Chầu Đệ Nhị Thượng Ngàn (Thập Nhị Vị Chầu Bà)

Chầu Đệ Nhị Thượng Ngàn (Thập Nhị Vị Chầu Bà)

Chầu Đệ Nhị Thượng Ngàn

Chia sẻ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Địa điểm thờ tự:
Lễ hội:
Nguồn gốc:
  • Hóa thân của Mẫu Thượng Ngàn
  • Tiên nữ chốn Thiên cung, con vua Đế Thích
  • Ngày khánh tiệc: AL 02/11 (ngày Mão đầu tiên của năm)
Phủ / Nơi cai quản:
  • Cai quản Nhạc Phủ [岳府]
  • Hầu cận: Mẫu Thượng Ngàn
  • Cai quản sơn lâm, thượng ngàn.
  • Thay Mẫu quản cai 36 động sơn trang, 81 cửa ngàn ở Việt Nam.
Danh hiệu:
  • Đông Quang Công Chúa
  • Chầu Đệ Nhị Thượng Ngàn
  • Chầu Bà Đệ Nhị Thượng Ngàn
Trang phục:
  • Áo người dân tộc màu xanh (xanh lam hay xanh lá cây)
  • Đầu đội khăn buồm màu xanh
  • Cổ đeo kiềng bạc, hoa tai
  • Đai thắt màu xanh, dao quay, túi vóc

Chầu Đệ Nhị Thượng Ngàn là vị Chầu Bà thứ hai trong hàng Tứ Phủ Thánh Chầu, sau Chầu Đệ Nhất Thượng Thiên, trước Chầu Đệ Tam Thoải Phủ. Bà là người hầu cận Mẫu Thượng Ngàn, hoặc thường được xem là hóa thân của Mẫu.

Thần tích


Tương truyền Chầu là con vua Đế Thích trên thiên đình, cai quản sơn lâm thượng ngàn, quyền hành khắp 81 cửa ngàn đất Việt.

Trong hàng Tứ Phủ Chầu Bà, Chầu là vị có quyền hành tối cao của tòa Sơn Trang. Có thể nói gần như là vị có quyền cao nhất hàng Chầu, chỉ sau Chầu Đệ Nhất. Bà là hình mẫu của dân ta trên cõi thượng ngàn. Quyền của Chầu cai quản 36 động Sơn trang. Đất được sắc phong là Đông Cuông, Tuần Quán, Bảo Lạc, Hà Giang, Tuyên Quang.

Chầu Đệ Nhị được xem là hóa thân của Mẫu Thượng Ngàn, nên có rất nhiều thần tích của Chầu đều đồng nhất với thần tích về Mẫu.

Theo Bách Thần Lục

Theo Bách Thần Lục, thần tích của Chầu Đệ Nhị đồng nhất với thần tích của Mẫu Thượng Ngàn ở vùng Bắc Lệ, Lạng Sơn. Đó chính là La Bình Công Chúa, con gái của Sơn Tinh, cai quản 81 cửa rừng ở cõi Nam Giao.

Thần tích của dòng mo họ Hà

Đông Quang Công Chúa (Chầu Đệ Nhị) tên húy là Lê Thị Kiểm. Bà là vợ ông Hà Văn Thiên là người Tày Đông Cuông được triều đình giao cai quản vùng Đông Cuông và ngoại vi. Ông Thiên cũng là hậu duệ của trại chủ Quy Hóa – Hà Bổng và hi sinh trong chiến tranh chống quân Nguyên. Ông bà sinh hạ được một con trai (chính là Ông Hoàng Báo Đông Cuông).

Khi ông Thiên tạ thế, bà Kiểm và con trai ở lại Đông Cuông. Họ dạy dân lập ấn lập bản, trồng trọt chăn nuôi và chữa bệnh cứu người. Sau này khi tạ thế, bà hóa thánh là Chầu Đệ Nhị hiển linh giúp dân và phù giúp cho thuyền bè qua dòng sông Thao.

Nhân dân lập miếu thờ hai mẹ con bà tại Ghềnh Ngai phía tả ngạn sông Hồng, sau này tu sửa và lấy tên là đền Đông Cuông. Còn miếu thờ của ông Thiên được xây dựng bên phía hữu ngạn sông Hồng đối diện với đền Đông Cuông.

Ghi chép của Lê Quý Đôn

“Trong Kiến Văn Tiểu Lục, quyển X, mục “Linh tích” thời Hậu Lê, cụ Lê Quý Đôn viết:

“Văn Châu, một người thuyền hộ xã Kính Chủ, huyện Thanh Ba (nay thuộc địa phận Lâm Thao – Phú Thọ) là học trò Hiệu như Nguyễn Đình Kính. Giữa niên hiệu Bảo Thái (1720 – 1729) đi buôn ở Đông Quang (nay thuộc huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái). Bến sông này có miếu thờ Đông Quang Công Chúa vẫn nổi tiếng anh linh. Tục truyền Công CHúa là vợ Đại vương miếu Ngọc Tháp, huyện Sơn Vi (sau đổi là huyện Lâm Thao). Một hôm trời đã tối, Văn Châu thấy một người từ trong miếu Đông Quang đi ra đến chỗ thuyền đỗ, gọi tên mình và bảo rằng: “Khi thuyền nhà ngươi trở về qua miếu Ngọc Tháp, phiền nhà ngươi nói giúp là kính tạ Đại vương, Chúa bà đã sinh con trai rồi, gửi lời về báo để Đại vương biết.” Nói xong liền biến mất. Đường thủy mà thuyền buồm đi từ Đông Quang đến Ngọc Tháp phải ba, bốn ngày, thế mà ngày hôm ấy, Văn Châu bắt đầu đi từ sáng sớm mà đến giờ Thân đã tới Ngọc Tháp (chỗ này núi đá mọc nhô ra bến sông như hình ruột ốc, miếu ở trên núi, bên cạnh miếu có chùa Lăng Nghiêm). Văn Châu theo lời thầy dặn, đứng ở đầu thuyền nói lại rồi đi.””

Chầu Đệ Nhị Thượng Ngàn

Địa điểm thờ tự


Đền Chầu Đệ Nhị nổi tiếng bốn phương chính là đền Đông Cuông, tọa lạc tại thôn Bến Đền, xã Đông Cuông, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái.

Sắc phong


[Cần bổ sung]

 

Tham khảo


Hình ảnh

Chia sẻ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hình ảnh