Khổng Tử

Khổng tử 1

Chia sẻ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Lễ hội:
Nguồn gốc:
  • Người sáng lập ra Nho giáo
  • Giảng sư và triết gia lỗi lạc của Á Đông
Phủ / Nơi cai quản:
Danh hiệu:
  • Vạn thế Sư Biểu
  • Văn Tuyên Vương
  • Đại Thánh Văn Tuyên Vương
  • Chí Thánh Tiên Sư
  • Đại Thành Chí Thánh Văn Tuyên Vương Thánh Sư Khổng Phu Tử
Trang phục:

Khổng Tử tức Khổng Phu Tử là danh hiệu tôn kính của hậu thế dành cho Khổng Khâu tự Trọng Ni. Ông được xem là người sáng lập ra Nho giáo, đồng thời là giảng sư và triết gia lỗi lạc của cõi Á Đông. Triết lí của Khổng Tử không chỉ được Trung Hoa noi theo, mà thậm chí cả Phương Đông và cả những triết gia phương Tây noi theo. Ông được coi là một vị Thánh của Trung Hoa.

Khổng Tử sống ở thể kỉ IV trước công nguyên. Ông sinh vào năm 551 trước Công Nguyên, thời Xuân Thu và mất năm 479 cùng tại nước Lỗ. Người Trung Hoa đời sau đã tôn xưng ông là Vạn thế Sư biểu (Bậc thầy của muôn đời) với những đóng góp của ông cho lịch sử nước nhà.

Tiểu sử


Tuổi thơ

Khổng Tử sinh ra tại ấp Trâu, thôn Xương Bình, nước Lỗ. Hiện nay là huyện Khúc Phụ, tỉnh Sơn Đông, Trung Hoa. Ông sinh ra trong một gia đình nghèo khổ. Khổng Tử mồ côi cha khi mới lên ba. Mẹ ông khi đó mới 20 tuổi, không sợ vất vả đã đưa ông đến nước Lỗ, mong ông có điều kiện sống tốt hơn.

Lớn lên ông chăm chỉ phụ giúp mẹ nhưng cũng rất ham học. Tuy nhiên đến năm ông 16 tuổi, mẹ ông đột ngột qua đời. Khổng Tử từ đó chỉ chăm chỉ học hành, mong sao thực hiện được ước muốn của mẹ ông. Bằng sự hiếu học của mình, Khổng Tử đã trở thành một vĩ nhân của thế giới.

Làm quan

Năm 19 tuổi, Khổng Tử lấy vợ và làm một chức quan nhỏ chuyên trông coi, quản lý kho hàng. Trước đó thì ông cũng đã từng làm chức quan nhỏ khác. Bằng tài năng của mình, ông đều đảm nhiệm rất tốt các chức quan được giao. Nhờ vậy, ông được thăng chức lên làm Tư không, chức quan chuyên quản lý công trình xây dựng. Năm 21 tuổi, Khổng tử được phong chức Ủy Lại, chuyên trông coi sổ sách kho lúa, cân đo và gặt lúa.

Năm 22 tuổi, ông lập trường giảng học và được các môn đồ gọi bằng phu tử. Năm 30 tuổi, Khổng Tử đến Lạc Dương để nghiên cứu về nghi lễ, chế độ miếu đường. Sau khi trở về nước Lỗ, sự học của ông càng ngày càng rộng hơn nên học trò xin theo học cũng tăng lên. Nhưng lúc này vua Lỗ vẫn chưa dùng ông vào việc nước.

Trong suốt 20 năm từ năm 34 tuổi, Khổng Tử đi khắp các nước trong vùng để truyền bá tư tưởng và tìm người dùng tư tưởng đó. Có nơi ông được coi trọng nhưng cũng có nơi ông bị khinh thường. Tới năm 51 tuổi, ông được vua Lỗ mời làm quan và phong cho chức Trung Đô Tể. Nhờ tài năng của mình, vua Lỗ rất coi trọng ông. Qua năm sau, ông được giữ chức Tư Không rồi sau đó thăng lên làm Hình Bộ Thượng Thư.

Danh hiệu


Khổng Tử có một sự nghiệp vĩ đại, ông được nhiều người tôn kính và đi kèm với đó là nhiều danh hiệu cao quý.

Dưới đây là các danh hiệu ông được phong tặng:

  • Năm 739, vua Đường Huyền Tông phong tặng Đức Khổng Tử là Văn Tuyên Vương, tượng thờ ông được mặc phẩm phục Hoàng đế, tặng cho các đệ tử các tước: Công, Hầu, Bá.
  • Năm 1008, vua Tống Chân Tông phong là: Đại Thánh Văn Tuyên Vương, phong cho cha Khổng Tử là Lỗ Công, mẹ là Lỗ Phu Nhân, vợ là Bà Thượng Quan Thị làm Vân Phu Nhân, và ra lệnh cho các tỉnh lập miếu thờ ông.
  • Năm 1560, vua Minh Thế Tông phong tặng ông là Chí Thánh Tiên Sư.
  • Năm 1645, vua Thanh Thế Tổ phong ông là Đại Thành Chí Thánh Văn Tuyên Vương Thánh Sư Khổng Phu Tử.

Nhân cách và triết lý


Người Trung Hoa tôn Khổng Tử là một vị Thánh, một vị thầy của muôn đời. Nhân cách của ông và những lời ông nói được lấy làm mẫu mực lập thân cho nhiều dân tộc Á Đông, trong đó có Việt Nam. Khổng Tử nhờ vào sự uy tín của mình, đã mở được trường tư đầu tiên tại Trung Quốc. Không phải ngẫu nhiên mà rất nhiều người muốn theo ông làm học trò.

Ông là một triết gia vĩ đại trong lịch sử Trung Quốc nói riêng và cả phương Đông nói chung. Những triết lí của ông có tầm ảnh hưởng rất lớn đến suy nghĩ và cách sống của người phương Đông.

Dưới đây là những triết lí tiêu biểu của ông:

  • Sẽ chẳng hề gì khi bạn đi chậm, miễn là đừng dừng lại
  • Đừng bao giờ làm bạn với một người không tốt hơn mình.

  • Hãy mài giũa công cụ của mình trước tiên

  • Phạm phải sai lầm sẽ chẳng là gì cả trừ khi bạn tiếp tục nhớ về nó.

  • Hãy suy xét kỹ những hệ quả có thể xảy ra

  • Học hỏi từ mọi người

  • Tất cả hoặc không gì cả

7 lời dạy khắc cốt ghi tâm 


Dưới đây là 7 lời dạy của Khổng Tử, có những điều vô cùng đơn giản nhưng lại vô cùng thấm thía. Chúng ta cùng chiêm nghiệm, ngẫm nghĩ về những lời dạy này nhé:

  • Dù đi bất cứ đâu, hãy đi bằng tất cả trái tim.
  • Nếu ghét một người, tức là bạn đang thất bại trước người đó.
  • Không quan trọng chậm như thế nào, miễn là đừng bao giờ bỏ cuộc.
  • Nếu ai đó nói xấu sau lưng bạn, điều đó có nghĩa là bạn đang đi trước mặt họ.
  • Người tài đức nhìn bản thân, kẻ tiểu nhân nhìn người khác.
  • Tôi nghe và tôi quên. Tôi thấy và tôi nhớ. Tôi làm và tôi hiểu.
  • Chọn công việc mình yêu thích, bạn sẽ không phải làm việc một ngày nào trong đời.

Những câu nói hay


Một trong những di sản to lớn mà Khổng Tử để lại, chính là những câu nói đấy triết lí của ông. Những câu nói sau đây sẽ giúp bạn có được cái nhìn cuộc sống từ nhiều khía cạnh, dạy chúng ta cách sống, cách làm người.

Dưới đây là một số câu nói rất hay của Khổng Tử:

  • Đừng lo mình không có chức vị, chỉ lo mình không đủ tài để nhận lấy chức vị.
  • Gỗ mục không thể khắc.
  • Dùng thì đừng nghi, nghi thì đừng dùng.
  • Muốn biết người phải nghe họ nói.
  • Dụng nhân như dụng mộc.
  • Càng lên cao, chân trời càng xa, tầm mắt càng rộng.
  • Ngồi bàn tiệc đừng ra vẻ anh hùng, vì rượu đã làm cho lắm người gục ngã.
  • Học cho rộng, hỏi cho kỹ, nghĩ cho cẩn thận, phân biệt cho rõ, làm cho hết sức.
  • Người quân tử cầu ở mình, kẻ tiểu nhân cầu ở người.
  • Học đi với hành, không chỉ nói cho qua chuyện
  • Trong việc trị quốc, phải thận trọng không hứa ẩu, biết đãi người hiền, phải được lòng dân.
  • Đạo thiên thừa chi quốc, kính sự nhi tín, tiết dụng nhi ái nhân, sử dân dĩ thời.
  • Ngẫm nghĩ việc xưa để hiểu việc nay, hành vi đáng làm thầy người khác.
  • Biết thì nói là biết, không biết thì nói là không biết, vậy mới thật là biết.
  • Người không có chữ tín, chẳng làm chi nên việc.
  • Không nhìn điều sai, không nghe điều tầm bậy, không nói điều trái, không làm điều quấy.
  • Bản thân làm điều phải, không ra lệnh người cũng nghe; không đúng thì có ra lệnh người cũng không nghe.
  • Tụ họp nhau cả ngày, nói năng tào lao, làm những điều nhỏ mọn, nguy lắm thay.

Thờ phụng


Có nhiều nơi thờ Khổng Tử ở Việt Nam, trong đó nổi bật phải kể đến Văn Miếu Mao Điền (Cẩm Điền, Cẩm Giàng, Hải Dương). 

Tham khảo


  1. Wikipedia: https://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%E1%BB%95ng_T%E1%BB%AD
  2. BBC News: https://www.bbc.com/vietnamese/culture/2009/04/090414_confucius_portrait
  3. giaingo.info: https://giaingo.info/khong-tu-la-ai/
Hình ảnh

Chia sẻ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hình ảnh