Quan Lớn Đệ Tam (Ngũ Vị Tôn Quan)

Quan Lớn Đệ Tam (Ngũ Vị Tôn Quan)

Quan đệ tam

Chia sẻ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Nguồn gốc:
  • Con trai vua cha Bát Hải
Phủ / Nơi cai quản:
  • Thủy phủ
Danh hiệu:
  • Quan Lớn Đệ Tam
  • Đệ Tam Tôn Quan
  • Đệ Tam Thượng Thiên Hoàng Thái Tử Vương Quan
  • Thủy Tào Điển Sứ
  • Đệ Tam Thủy Thần Nhạc Đại Vương Thượng Đẳng Tối linh thần
Trang phục:
  • Áo trắng thêu rồng
  • Đeo hổ phù
  • Mạng trắng
  • Đai trắng

Đệ Tam Tôn Quan là vị Quan Lớn thứ ba trong hàng Ngũ Vị Tôn Ông. Tên đầy đủ của ngài là Đệ Tam Thượng Thiên Hoàng Thái Tử Vương Quan với sắc phong Thủy Tào Điển Sứ – Đệ Tam Thủy Thần Nhạc Đại Vương Thượng Đẳng Tối linh thần. Trong hệ thống thống thần linh Tam, Tứ Phủ, Quan Lớn Đệ tam là vị nam thần có  vai trò quan trọng, ông đảm nhiệm cai quản “đầu đồng”, bút phê sớ khảo. Là vị thần tối cao của Thoải phủ, ông được thờ phụng khắp các khu vực sông nước  với nhiều sự linh thiêng của bậc Thượng đẳng thần.

Thần tích


Các thần tích kể rằng vào thời Hùng Duệ Vương thứ 18, giặc ngoại bang tiến đánh xâm lược nước ta. Các vị hiền tài tướng giỏi, cùng các vị thần linh được chiêu mộ về kinh giúp Vua dẹp giặc. Khi sứ giả về đến đất Động Đào, dòng nước hai bên bờ sông cuộn sóng hồng âm vang trời. Đức Vua Cha Bát Hải nhờ sứ giả báo vua Hùng sẽ triệu 2 em, 10 tướng, chiêu mộ binh sĩ trong vòng 10 ngày để phò giúp vua. Ba trong 10 vị tướng được chọn là Quan lớn Thượng, Quan Đệ Tam và Quan Đệ Tứ. Dưới sự chỉ huy của Vua Cha Bát Hải, các ngài đã cùng nhau xuất quân đánh giặc trên 8 cửa biển nước Nam. Kết quả 5 đạo quân Thục đã bị tiêu diệt hoàn toàn.

Sau trận thắng này, Quan Đệ Tam được giao quyền cai quản vùng duyên hải từ sông Cái lên hết biên giới biển phía bắc Lạc Việt. Vào ngày 24/6 tại một trận đánh khác, ngài đã hi sinh tại ngã ba sông Bạch Hạc. Xác ông bị chém làm đôi rồi bị ném xuống sông. Phần đầu trôi về phía sông thuộc địa bàn làng Xích Đằng (Hưng Yên) còn phần mình thì dạt về phía ven bờ sông thôn Yên Lạc (Hà Nam). Nhân dân hai vùng này đã vớt xác ông, chôn cất và lập đền thờ nghiêm cẩn. Đền này ngày nay chính là là đền Xích Đằng và đền Lảnh Giang.

Về sau mỗi khi có trận đánh trên sông Bạch Đằng, các vua tướng đều làm lễ cầu tạ tại đền thờ Đức Vua và đền thờ Quan Lớn Đệ Tam. Vì cho rằng Ngài sẽ âm phù mà chiến thắng như những thần tích Quan Lớn Đệ Tam thắng giặc trên vùng sông Bạch Đằng, rồi lại tỵ nhậm cai quản vùng đất này.

Hình tượng


Quan niệm cho rằng, ông là vị Quan Lớn tài danh hàng đầu nên khi hầu hàng Quan Lớn Tứ Phủ, người ta rất hay hầu giá Quan Đệ Tam. Khi ngự đồng, ông mặc áo trắng thêu rồng, đeo hổ phù, mạng trắng và đai trắng. Sau đó, ông làm lễ tấu hương, khai quang, chứng sớ điệp, tay múa đôi song kiếm. Khi có đại tiệc khai đàn mở phủ, người ta hay thỉnh Ông về chứng đàn Thoải Phủ , bao gồm có long chu phượng mã, lốt tam đầu cửu vĩ tất cả đều mang sắc trắng.

Địa điểm thờ tự


Đền Xích Đằng – Hưng Yên

Đền Xích Đằng hay còn được gọi là đền Quan Lớn, nằm tại địa phận thôn Xích Đằng, phường Lam Sơn, tỉnh Hưng Yên. Đền được lập để thờ vị Quan Lớn Đệ Tam đã trôi dạt vào nơi đây khi Ngài hóa.

Ngày lễ đông nhất được tổ chức vào ngày 24 tháng 6 âm lịch (ngày hóa của Quan Đệ Tam). Vào ngày này, nhân dân khắp mọi miền tổ quốc lại tụ về đền thờ Quan Lớn Đệ Tam làm lễ, công đức rất đông để tưởng nhớ công ơn của Ngài.

Đền Lảnh Giang – Hà Nam

Đền Lảnh Giang hay đền Lảnh tọa lạc tại địa phận thôn Yên Lạc, xã Mộc Nam, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Đền thờ này ngoài thờ Quan Đệ Tam còn thờ ba vị danh thần họ Phạm đời Hùng Vương thứ 18 cùng Tiên Dung công chúa và Chử Đồng Tử. Các ngài đều có công lao phù dân vệ quốc lúc sinh thời và cả khi hiển thánh. Năm 1996, ngôi đền được bộ Văn hóa Thông tin cấp bằng chứng nhận là di tích lịch sử văn hóa quốc gia.

Ngày hội và tiệc của đền diễn ra vào hai đợt trong năm. Đợt đầu tổ chức vào khoảng thời gian từ ngày 18 đến 25 tháng 6 âm lịch, dành cho khách thập phương tới tham quan chiêm bái cửa đền và tìm hiểu về những giá trị tâm linh. Còn đợt sau diễn ra vào tháng 8 âm lịch chủ yếu dành cho người dân bản địa.

Đền Tam phủ – Hàng Cót

Ngôi đền cổ nằm tại số 52 Hàng Cót, phố cổ Hà Nội nổi bật giữa tuyến phố với cổng nghi môn sơn vàng cửa đỏ, in chữ Hán Nôm. Đó chính là đền Tam Phủ, nơi linh thiêng thờ Quan Lớn Đệ Tam.

Ngoài ba ngôi đền trên, Quan Lớn Đệ Tam còn được được thờ phụng tại:

  • Quần thể di tích đền Đồng Bằng (xã An Lễ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình)
  • Đền Tam Kỳ (TP. Hải Phòng, gần bến xe Tam Bạc)

Tham khảo


  1. Wikipedia, Tứ Phủ: https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%A9_ph%E1%BB%A7
  2. Báo Pháp Luật: https://baophapluat.vn/dan-sinh/huyen-tich-ve-quan-lon-de-tam-va-ngoi-den-thieng-ben-bo-luc-dau-463571.html
  3. Vndoc: https://vndoc.com/su-tich-quan-lon-de-tam-3630
  4. Oản cô Tâm: https://oancotam.com/quan-de-tam/
Hình ảnh

Chia sẻ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hình ảnh