Chùa Giác Lâm (Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh)

Chùa Giác Lâm (Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh)

Vị trí

Chùa Giác Lâm hay còn gọi là Tổ đình Giác Lâm toạ lạc tại số 565 Lạc Long Quân, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh. Đây được coi là một trong những ngôi chùa cổ nhất ở thành phố Hồ Chí Minh với tuổi đời 300 năm.

Chùa được xây dựng vào năm 1744 và đã được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là di tích lịch sử – văn hóa quốc gia Việt Nam năm 1988.

Lược sử

Theo sử sách ghi lại, vào mùa xuân năm Giáp Tý (1744), đời chúa Nguyễn Phúc Khoát, chùa Giác Lâm được cư sĩ Lý Thụy Long, người Minh Hương quyên tiền để xây dựng nên. Ban đầu, chùa có tên gọi là chùa Sơn Can. Về sau, do ngôi chùa tọa lạc trên gò Cẩm Sơn mà người ta gọi ngôi chùa là chùa Cẩm Sơn. Ngoài ra, chùa còn có cái tên khác là Cẩm Đệm. Vì cư sĩ Thụy Long Đến năm 1774, sau khi Thiền sư Phật Ý – Linh Nhạc (Trụ chì chùa Từ Ân) đã cử đệ tử của mình là Thiền Sư Tổ Tông – Viên Quang về trụ trì ngôi chùa này, chùa được đổi tên thành Giác Lâm.

Tính đến thời điểm hiện tại, chùa Giác Lâm có 3 lần trùng tu lớn. Đó là vào các năm 1789 – 1804; 1906-1909; và đầu năm 1999.  Từ năm 1939-1945, chùa được tiến hành trùng tu. Thời gian này, chùa là nơi trú ẩn của rất nhiều nhà hoạt động cách mạng.

Năm 1953, chùa tiếp nhận cây bồ đề và viên ngọc xá lợi Phật từ Sri Lanka và đưa về chùa Long Vân an trí.có tên riêng là Cẩm và làm nghề đan đệm bán nên người địa phương gọi ông là ông Cẩm Đệm.

Kiến trúc

Giác Lâm là ngôi chùa đặc trưng, có lối kiến trúc tiêu biểu cho kiến trúc hình chữ Tam của các ngôi chùa Nam Bộ. Ba dãy nhà ngang được nối liền với nhau, bố cục trên mặt hình chữ nhật gồm: chính điện, giảng đường và nhà trai.

Cổng nhị quan trước chùa được xây dựng vào năm 1945. Với tượng hai con sư tử chầu hầu hai góc cổng, mang dáng dấp văn hoá Ấn Độ. Đầu rắn Naga cách điệu mang yếu tố Phật giáo Khmer. Chân cổng là dạng chân quỳ, hoa văn hình học, chạm nổi… Trên cổng nhị quan còn ghi những hàng chữ Hán cho biết truyền thuyết về Ô quan thái tử đời Đường.

Kết cấu của ngôi chùa là hai nếp nhà tứ trụ theo kiểu trùng thềm điệp ốc. Mái chùa gồm có 4 vạt với sống mái thẳng, là kiểu mái chùa thường thấy trong kiến trúc chùa chiền Nam Bộ. Trên đỉnh mái chùa là tượng “lưỡng long tranh châu” vô cùng quen thuộc trong văn hóa chùa chiền Việt. Bước vào chính điện là kiểu nhà cổ với một gian hai chái và tứ trụ. Chính điện có 56 cột lớn màu nâu sẫm. Các cột được khắc chạm câu đối và sơn son thếp vàng cực kỳ tinh tế. Trung tâm chính điện, bàn Tam bảo là nơi tọa lạc của tượng Phật và các bồ tát. Những bức tượng bằng gỗ được chạm khắc tỉ mỉ, tinh tế, công phu đã có hàng trăm năm tuổi.

Di sản

Đến với chùa cổ Giác Lâm, du khách sẽ được chiêm ngưỡng Bảo Tháp Xá Lợi, khu tháp mộ cổ cùng nhiều hiện vật quý hiếm khác.

  • Bảo Tháp Xá Lợi: Bảo Tháp có hình lục giác 7 tầng được xây dựng lại năm 1970 theo bản thiết kế của kiến trúc sư Vĩnh Hoằng. Đến năm 1975 thì tạm dừng, mãi đến năm 1993 mới được xây dựng tiếp. Bảo Tháp được hoàn thành năm 1994 cao 32,7m, rộng hơn 600m2, quay mặt về hướng Bắc. 
  • Ba khu tháp mộ cổ: Các khu tháp mộ được xây dựng vào khoảng đầu thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX thờ các thiền sư, hòa thượng và tu sĩ có nguyện vọng được chôn cất tại chùa. 
  • Các hiện vật quý: Hiện tại, chùa Giác Lâm lưu giữ 119 pho tượng. Nổi tiếng nhất là tượng Thích Ca bằng gỗ, tượng Thích Ca sơ sinh bằng đồng, hai tượng Thập Bát La Hán, tượng Ngũ Hiền,… Trong đó, bộ tượng Thập Bát La Hán là minh chứng rõ nét nhất về quá trình phát triển Phật giáo tại Nam Bộ, mang đặc điểm Phật giáo riêng biệt của người Việt. Ngoài ra, chùa còn lưu giữ nhiều công trình chạm khắc gỗ quý như: bao lam chạm lộng, hoành phi, câu đối thếp vàng, bàn thờ và nhiều pháp khí, đồ thờ cổ,…

Vào những ngày lễ đặc biệt như Rằm tháng Giêng, Rằm tháng Bảy, lễ Vu Lan,… chùa đón rất đông tăng ni Phật tử, du khách thập phương tới hành hương. Đến thăm chùa vào dịp này, du khách sẽ được lễ Phật, cầu bình an và chiêm ngưỡng nét cổ kính tại chùa. 

Ngoài ra, chùa còn có rất nhiều hoạt động tín ngưỡng đặc biệt. Người dân thường xem ngày cưới chùa Giác Lâm, lễ phật, xin chữ ở chùa Giác Lâm cầu may,… Nếu thành tâm hướng đạo, Phật tử cũng có thể đăng ký các khóa tu chùa Giác Lâm để được nghe thuyết giảng về Phật pháp, tôi luyện đức tính kiên nhẫn.

  • Trích theo cuốn “Di tích lịch sử văn hóa ở Thành phố Hồ Chí Minh”

 

Chấm điểm
Chia sẻ
CHUA-GIAC-LAM-TPHCM (1)

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *