Chùa Thượng Đồng (Hiển Ứng Tự – Long Biên, Hà Nội)

Chùa Thượng Đồng (Hiển Ứng Tự – Long Biên, Hà Nội)
Chùa Thượng Đồng (Hiển Ứng Tự – Long Biên, Hà Nội)
Thông tin
Địa chỉ: Đường đê Vàng, Phúc Lợi
Long Biên
Hà Nội
Giới thiệu

Tên gọi

Chùa Thượng Đồng có tên chữ là “Hiển Ứng Tự”

Thờ tự

Như bao ngôi chùa tại đồng bằng bắc bộ chùa Thượng Đồng được xây dựng để thờ Phật.

Lược sử

Khánh Đức năm thứ 5 (1653), Chính Hoà năm thứ 14 (1693) và Chính Hoà năm thứ 17 (1696) hiện còn lưu giữ tại chùa đã cho chúng ta biết trước đây chùa Thượng Đồng là một ngôi chùa cổ, có quy mô bề thế, to đẹp ở trong vùng, được ra đời vào đầu thế kỷ XVII. Qua những thăng trầm của lịch sử mà kiến trúc gốc của chùa đã bị mai một và đã được tu sửa nhiều lần. Trên thượng lương của toà Thượng điện hiện vẫn còn lưu lại thông tin cho biết kiến trúc hiện nay của chùa là sản phẩm của đợt trùng tu lớn vào năm Canh Tuất niên hiệu Duy Tân (1910).

Chùa Thượng Đồng nằm cạnh bờ đê sông Đuống liền với khu dân cư phía bắc của phường, trên cùng một thửa đất với đình Thượng Đồng. Trước đây, vì nhiều lý do, mà chùa Thượng Đồng còn kiêm thêm chức năng của ngôi đình với việc thờ Thành hoàng làng là Trịnh Chính cùng 2 người em đã có công đánh giặc giữ nước thời Lý Nam Đế. Vì vậy có thời kỳ ở chùa đã hình thành tín ngưỡng thờ “tiền Thần hậu Phật”. Đến năm 2002, khi đình Thượng Đồng được khôi phục lại thì chùa chỉ thờ Phật, thờ Mẫu và thờ Tổ như bao ngôi chùa làng khác.

Trong thời kỳ chuẩn bị cho tổng khởi nghĩa, đình, chùa Thượng Đồng là nơi tổ chức hội nghị Việt Minh; trong kháng chiến chống chiến tranh phá hoại đình, chùa Thượng Đồng là nơi chứa kho hàng dự trữ quân đội, là trung tâm khám chữa bệnh đội điều trị 12. Tại đây đã xây một hầm ngầm để mổ, diện tích 12m2 . 

Kiến trúc

Tổng quan kiến trúc

Chùa quay hướng đông nam, gồm gác chuông 2 tầng 8 mái, sân gạch, tiền đường 7 gian, thượng điện 5 gian, thiêu hương mang kiến trúc đơn giản. Chùa ít có trang trí, chủ yếu là kỹ thuật bào trơn.

Tiền đường

Kết cấu Tiền đường được làm đơn giản, chủ yếu là bào trơn đóng bén với những gờ chỉ soi. Hai cột, cái đỡ, bộ vì, nóc gian giữa làm theo kiểu giá chiêng. Còn gian gồm chiếc kẻ ngắn gác lên đầu cột quân ở phía trước, phía sau nối liền với toà Thượng điện. Các vì khác không có cột cái, quá giang nối tường hậu với cột quân liền tường trở thành dạng xà lòng. Vì kèo hồi không có, nên hệ thống hoành, xà gác hẳn lên đầu tường hồi. Hiên chùa chạy suốt ba gian giữa với hàng cột tròn xây bằng gạch có tạo chân đế cùng hệ thống cửa bức bàn ghép bậu gỗ trên dưới, trên cùng làm chấn song. Trên thân xà hai vì hệ hiên có trang trí hoa văn hình triện, cúc dây. Hai gian bên và hai chái được xây tường kín có trổ cửa sổ hình chữ thọ để lấy ánh sáng.

Thượng điện

Thượng điện chùa Thượng Đồng làm kiểu bít đốc, mái lợp ngói ta, nền lát gạch. Bộ vì đầu của Thượng điện có trang trí hình triện, cúc dây. Dọc Thượng điện có hai hàng bốn cột chạy suốt tòa Tam Bảo. Các cột gánh xà chồng và kèo đỡ mái, có một vì kèo áp hồi, hai bên cột có xà chồng gối lên tường. Hiện nay giữa Tiền đường và Thượng điện có xây một bức tường, bổ trụ, cuốn ba cửa, vừa để đỡ mái thay vì kèo, vừa ngăn cách giữa 2 không gian. Bức tường này được đắp, vẽ, ghép gốm trang trí đề tài tứ linh (Long, Ly, Quy, Phượng), tứ quý (tùng, cúc, trúc, mai), lưỡng Long chầu nguyệt, cuốn thư, chính giữa có câu “Pháp trung vương”.

Nhà tổ

Phía sau kiến trúc chính của chùa là Nhà Tổ, mới được làm trong thời gian gần đây với 5 gian kiểu bít đốc mái lợp ngói ta, có kết cấu bê tông khung gỗ, 2 hồi có trụ biểu.

Gác chuông

Gác chuông chùa có 1 gian được làm 2 tầng thấp với 4 mái đao cong. Tầng trên treo quả chuông đồng đúc năm Thiệu Trị thứ 5 (1845) có Bài minh ghi việc đúc chuông cùng danh tính những người công đức đúc chuông. Tầng dưới gác chuông cũng chính là công chùa, có tường xây quây các cột trổ cửa ra vào thông trước sau.

Nổi bật của kiến trúc chùa Thượng Đồng là bộ tượng được tạo tác từ thế kỷ XVIII

Chùa Thượng Đồng còn như một bảo tàng điêu khắc nhỏ với các bộ tượng Phật đáng lưu tâm, trong đó có tượng 2 vị Hộ Pháp (Khuyến Thiện, Trừng Ác) nghệ thuật thế kỷ XX; tượng Thánh Tăng cùng hai trợ thủ Diện Nhiên, Đại Sỹ nghệ thuật thế kỷ XIX; tượng Đức ông cùng Già Lam, Chân Tế nghệ thuật thế kỷ XX; tượng Tam Thế Phật nghệ thuật thế kỷ XX; tượng A Di Đà ngồi kiết già trên đài sen, tay kết ấn, miệng mỉm cười, mắt khép, tai xuôi dài, cổ cao 3 ngấn, nghệ thuật cuối thế kỷ XVIII đầu thế kỷ XIX; tượng Văn Thù và Phổ Hiền cưỡi Sư tử xanh, Voi trắng nghệ thuật thế kỷ XIX; tượng Niêm Hoa cùng 2 vị Quan âm nghệ thuật thế kỷ XX; tượng Quan âm Chuẩn Đề và 2 vị Bồ Tát nghệ thuật thế kỷ XX; tượng Ngọc Hoàng cùng Nam Tào, Bắc Đẩu nghệ thuật thế kỷ XIX; toà Cửu Long và Thích Ca sơ sinh nghệ thuật thế kỷ XIX; tượng Quan âm Tống tử nghệ thuật thế kỷ XIX,…

Di vật

Di tích chùa Thượng Đồng còn lưu trữ một số di vật có giá trị như: Câu đối, hoành phi, chuông đồng, 3 bia đá thời Lê cùng hệ thống tượng được tạo tác từ thế kỷ XVIII.

Sự kiện – Thành tựu

  • Hàng năm ngày 18 tháng 11 âm lịch tại đình và chùa Thượng Đồng sẽ diễn ra ngày giỗ tổ.
  •  Đình, chùa Thượng Đồng được Bộ Văn hóa thông tin xếp hạng di tích lịch sử văn hóa 18/1/1993.

Tham khảo

  • CỤM DI TÍCH ĐÌNH CHÙA THƯỢNG ĐỒNG: http://phucloi.longbien.hanoi.gov.vn/dinhchuathuongdong
  • Giới thiệu di tích lịch sử – văn hóa: Chùa Thượng Đồng: https://thcsngocthuy.longbien.edu.vn/di-tich-lich-su-van-hoa-quan-long-bien/gioi-thieu-di-tich-lich-su-van-hoa-chua-thuong-dong-cmobile11074-278864.aspx
  • Sách Chùa Hà Nội (NXB Thông Tin 2005, tái bản lần nhất)

 

0/5 (0 Reviews)
Hình ảnh
Video
Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội & Sự kiện
Nội dung đang được cập nhật.

Chia sẻ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *