Đền Gò Chùa (Thánh Mẫu từ – Văn Yên, Yên Bái)

Đền Gò Chùa (Thánh Mẫu từ – Văn Yên, Yên Bái)

Giới thiệu


Tên gọi khác của Di tích: Thánh Mẫu từ (Đền Thánh Mẫu).

Về vị trí địa lý: xã An Thịnh, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái.

Lịch sử hình thành


Từ xa xưa người Việt Nam luôn có một đời sống tâm linh vô cùng phong phú. Đền được xây dựng khoảng cuối thế kỷ XIX. Khởi thủy, đền thờ Công chúa La Bình – Thánh Mẫu Thượng Ngàn. Tương truyền, khi vua Lê Thái Tổ bị vây hãm ở Lam Sơn (Thanh Hóa), vua kêu đến bà Chúa Thượng Ngàn, Chúa đã hiện hình thành một vầng sáng hào quang như một ngọn đuốc tiên soi đường cho Ngài và chư quân tướng thoát khỏi vòng vây về núi Chí Linh.

Công chúa La Bình được nhiều đời vua sắc phong: Đệ Nhị Thượng Ngàn La Bình công chúa – Lê Mại đại vương diệu tín thiền sư – Chế thắng hòa diệu đại vương thượng đẳng tối linh thần – Đệ tứ nhạc tiên Bạch Anh Quản Trưởng sơn lâm công chúa. 

Năm 1948 – 1949, sau khi bộ đội đánh chiếm đồn Đại Bục, Đại Phác, đồn Gióm, giặc Pháp điên cuồng ném bom xuống làng bản, khu dân cư và tất cả những nơi chúng nghi là có bộ đội, du kích và kho tàng của ta. Vì những trận ném bom đó, đền Gò Chùa bị cháy, sập mái. Sau đó, nhân dân đã tu sửa lại, nhưng một số cột, xà bị cháy xẹm. Từ năm 1950 – 1952, do phải tập trung sức người, sức của chuẩn bị cho chiến dịch Tây Bắc, nhân dân không tổ chức sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng, đền lại không có người trông coi, nên mưa bão làm mái dột, sau đó đền bị sập đổ, hư hỏng, thất tán đồ thờ. Từ đó, đền Gò Chùa không được phục dựng, cho nên, để có nơi thờ Thánh Mẫu, cầu cúng trong mỗi dịp lễ tết, nhân dân làng Chè Vè, xã An Thịnh dựng một ban thờ nhỏ trên nền đền xưa.

Đền Gò Chùa được phục dựng lại vào năm 2012, Quy mô của đền bao gồm: nhà xây cấp bốn, lợp ngói, ba gian đại bái, một gian hậu cung. Đền tọa lạc trên mặt bằng của gò chùa với tổng diện tích 6.292,5m2. Địa thế, cảnh quan thiên nhiên ở đây rất đẹp, từ trên đền có thể quan sát toàn bộ xã An Thịnh và thị trấn Mậu A.

Kiến trúc


Đền xưa có hình chữ “Đinh” hay còn gọi là chuôi vồ [丁] ; mặt tiền của đền quay về hướng Đông Nam. Đền có bốn hàng chân cột bằng gỗ; lịa ván gỗ xung quanh, mái lợp lá cọ; bên trong có gian đại bái, hậu cung với diện tích khoảng 40-50m2. Ở gian hậu cung, có ban thờ (nhang án) bằng gỗ, cao khoảng 1,5-1,7 mét; rộng gần 3 mét, xung quanh bàn thờ có chạm trổ hình rồng và các hoa văn cầu kì, tinh xảo, khá đẹp mắt.

Các bài trí ở trong đền:

– Gian hậu cung: Ban thờ Chúa bản đền.

– Gian giữa đại bái: Ban thờ Công đồng.

– Bên trái đại bái: Ban Mẫu Sơn Trang.

– Bên phải đại bái: Ban thờ Đức Trần Triều.

Đền thờ tự ai?


Đền Gò Chùa thờ công chúa La Bình.

Hiện vật trong di tích


Hiện nay, ở đền Gò Chùa vẫn còn có các hiện vật như tượng, ban thờ, lư hương, hạc… Hầu hết các hiện vật đó đều mới, do nhân dân cúng tiến. Bia đá đặt tại đền Gò Chùa bị vỡ nhiều mảnh nhỏ, chữ mờ, không rõ nội dung ghi trên đó.

Quyết định công bố Di tích


Quyết định số 1119/QĐ – UBND, ngày 16/7/2014 của Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái, công nhận Di tích lịch sử đền Gò Chùa, xã An Thịnh, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái là Di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh.

Lễ hội


  • Tết Thượng Nguyên – Rằm tháng Giêng
  • Lễ thờ Mẫu (ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch)
  • Tết Đoan Ngọ – Lễ giết sâu bọ (ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch
  • Tết hạ điền (ngày mùng 1 tháng 6) và Lễ xá tội vong nhân (ngày 15 tháng 7 âm lịch)
  • Lễ Đức Thánh Trần (ngày 20 tháng 8 âm lịch)
  • Tết Hạ Nguyên – Lễ mừng Cơm mới (ngày 10 tháng 10 âm lịch)

Tham khảo


  • https://www.yenbai.gov.vn/noidung/tintuc/Pages/chi-tiet-tin-tuc.aspx?ItemID=99&l=Ditichcaptinh
0/5 (0 Reviews)
Chia sẻ
2. Đền Gò Chùa (Yên Bái, Nguồn theochanphat.com)
0/5 (0 Reviews)

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.
Video

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

pexels4035926