Giới thiệu
Chùa Côn Sơn ở gần rú Rọc (Độc sơn) thuộc xóm Côn Sơn, thôn Bạch Sơn, tổng Yên Ấp, nay là xã Sơn Tiến, huyện Hương Sơn.
Cấu trúc
Chùa ba gian lợp ngói mũi, xây tường gạch, nằm trong khu vườn rộng khoảng một sào, xung quanh cây cối sầm uất.
Pho tượng
Trong chùa có 8 pho tượng, gồm 6 tượng Phật và hai pho tương truyền là tượng cụ Nguyễn Trãi – đội mũ cánh chuồn, đặt bên trái, và tượng bà Nguyễn Thị Lộ – người đàn bà khuôn mặt phúc hậu, đặt bên phải. Các pho tượng nay đều tróc sơn, còn màu gỗ xám đen.
Thời gian dựng chùa
Theo một vài thông tin thì chùa có từ Thế kỷ XV do con cháu cụ Nguyễn Trãi xây dựng (?). Gần chùa có khe Nhị Khê. Trong chùa có câu đối nhắc đến địa danh Chí Linh:
Thiên Nhẫn thiên niên lưu thắng địa,
Chí Linh cựu tích diệc hà thù (?)
Dịch nghĩa:
(Nghìn năm, Thiên Nhẫn còn lưu danh là thắng địa;
Dấu cũ Chí Linh cũng không khác.)
Ở xóm Côn Sơn ngày trước có một gia đình họ Hồ. Theo lời các cụ già địa phương thì sau khi Nguyễn Trãi bị nạn tru di, một số con cháu trốn vào đây đổi thành họ Hồ. Người ta lấy những địa danh ở quê cũ hoặc có quan hệ với cuộc đời Nguyễn Trãi đặt cho thôn xóm, khe, chùa để khỏi quên gốc tích.
Trùng tu chùa
Chùa đã được sửa sang, mở rộng, khang trang hơn.
Tham khảo
- Trích sách “Chùa cổ Hà Tĩnh”, tác giả Thái Kim Đỉnh
