Tượng thờ Hindu giáo từ đền tháp Chăm đến chùa miếu Việt
Đây là một dự án nghiên cứu kỹ lưỡng và độc đáo kéo dài gần 10 năm do nhà nghiên cứu Nguyễn Hữu Thông (chủ biên) cùng đồng đội thực hiện. Tác phẩm này không chỉ là một cuốn sách chuyên khảo quý giá, mà còn là nguồn tài liệu quý báu về văn hóa Chăm, tiếp cận sự biến đổi văn hóa Việt – Chăm dựa trên góc nhìn về tín ngưỡng ở miền Trung Việt Nam.
Điểm độc đáo của dự án nghiên cứu này là sự sâu sắc trong việc khám phá văn hóa Chăm tại các tỉnh miền Trung qua các giai đoạn lịch sử, sưu tầm những hình ảnh, tài liệu, hiện vật liên quan đến văn hóa Chăm trong lĩnh vực văn hóa và tôn giáo. Những tư liệu này, hiện vật này đã được tiếp nhận và thể hiện trong văn hóa tín ngưỡng của người Việt, xuất hiện trong các địa điểm tôn giáo như chùa miếu Việt cũng như trong cuộc sống của cộng đồng dân cư.
Cuốn sách bao gồm 280 trang, tập trung vào các nội dung chính như sự chuyển hóa và biến dưỡng văn hóa – quan điểm từ miền Trung Việt Nam (phần 1); Hành trình xuôi Nam của người Việt và nghệ thuật chinh phục vùng đất mới qua góc độ văn hóa tâm linh (phần 2); Tiếp nhận hình tượng từ Hindu giáo trong không gian tôn giáo Việt (phần 3); Phần 4 là kho tài liệu sống động thể hiện đời sống văn hóa tâm linh Chăm và sự tương tác Việt – Chăm qua các giai đoạn lịch sử – cung cấp cụ thể chứng minh, giới thiệu về nghệ thuật hình thành, giá trị nghệ thuật, tín ngưỡng và sự giao thoa văn hóa Việt – Chăm thông qua việc thụ nhập các hình tượng tín ngưỡng Hindu giáo trong các đền chùa, miếu Việt.
Dự án được minh họa bằng 222 hình ảnh chụp các tượng, cơ sở tín ngưỡng đền chùa, miếu, nhà thờ… trong suốt quá trình điều tra rộng khắp trong gần 10 năm từ nhiều khu vực từ Quảng Bình đến Quảng Nam, được nhóm nghiên cứu sắp xếp, liên kết và tổ chức theo quá trình diễn biến lịch sử của việc xuôi dòng về phía Nam của người Việt.