Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Lã Côi tên chữ là Sùng Ân tự thuộc thôn Lã Côi, xã Yên Viên, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Chùa quay về hướng Nam, phía Nam giáp với quốc lộ 1, phía Đông giáp với đường sắt đi Hà Nội – Lạng Sơn, phía Tây giáp với xã Yên Viên, phía Bắc giáp với xã Yên Thường.
Chùa cách trung tâm thành phố Hà Nội 13km, di chuyển qua cầu Chương Dương, qua đường Nguyễn Văn Cừ, Ngô Gia Tự, đi qua cầu Đuống rẽ sang đường Hà Huy Tập là đến chùa Lã Côi. Hiện tại chùa Lã Côi do thầy Thích Đàm Tiến trụ trì.
Lịch sử
Hiện chưa có tư liệu chính xác nói về việc lịch sử xây dựng ngôi chùa, tuy nhiên theo dân làng truyền miệng chùa Lã Côi từ xa xưa là một ngôi chùa nhỏ, đơn sơ, thuộc ở vị trí khác giữa làng.
Do ngôi chùa quá nhỏ, không đáp ứng đủ nhu cầu tín ngưỡng thờ tự nên nhân dân cùng với thầy Thích Đàm Tiến đã cùng nhau quyên góp xây dựng mới toàn bộ ngôi chùa ở vị trí như hiện tại.
Kiến trúc
Chùa Lã Côi có tổng diện tích 379m² với kiến trúc chùa gồm: Cổng, Tam Bảo, Nhà Mẫu, Nhà Tổ, Nhà Khách. Xung quanh ngôi chùa được bao bởi ao hồ rộng, cánh đồng lúa nhân dân, tạo không khí thoáng mát, trong lành.
Cổng
Cổng chùa Lã Côi được xây dựng đơn giản, từ hai cột trụ tạo thành, phía trên có tấm khung sắt gắn tấm biển bắc ngang nối giữa hai cột trụ, trong tấm biển có ghi tên Chùa Sùng Ân.
Tam Bảo
Qua cổng là con đường nền đất dẫn vào trong khuôn viên chùa, tòa Tam Bảo nằm cách cổng chùa khoảng 100m, trên nền đất cao, quay mặt hướng ra ao chùa. Trước Tam Bảo có đặt lư hương lớn và hai bên là hai cây đèn.
Tam Bảo chùa Lã Côi là dãy nhà 5 gian hai chái, có kiến trúc hình chữ Đinh, khoảng khách từ sân bước lên hiên gồm 7 bậc thềm lên xuống. Ở phần hiên nhà được trụ bởi 6 cột, trên thân mỗi cột đều khắc dòng chữ Hán, ba gian giữa là lối ra vào Tam , các cánh cửa ra vào là hệ thống cửa bức bàn, chất liệu gỗ, còn các gian bên đầu hồi được xây gạch kín, ở giữa trổ cửa sổ.
Kiến trúc trong Tam Bảo được làm kiểu chồng rường, gồm các cột cái và cột quân chịu lực cho toàn bộ toà nhà. Các gian thờ được xây bệ cao, trang trí cửa võng sơn thếp vàng, hệ thống câu đối và hoành phi đều được treo ở các gian thờ.
Tiền Đường Tam Bảo gồm các ban: Địa Tạng, Đức Thánh Hiền, Hộ Pháp, Đức Ông. Phía trong Hậu Cung các tượng được đặt trên bệ có chiều cao từ thấp đến cao, tổng các bệ cao thấp gồm các tượng: toà Cửu Long, A Di Đà, Phổ Hiền Bồ Tát, Văn Thù Bồ Tát,…
Mái Tam Bảo được lợp ngói mũi hài, đặc biệt kiến trúc mái không có đầu đao, bờ chảy mái được đắp các bệ gạch giật cấp, có gắn trụ biểu lồng đèn và được trang trí hoa văn, góc mái có gắn nổi con kìm, ở giữa bờ nóc có trụ biểu bằng xi măng khắc chữ Hán “ 寺 恩 崇 ”.
Nhà Tổ
Nhà Tổ là dãy nhà 7 gian hai chái, kiến trúc chữ Đinh có diện tích rộng, Tiền Đường Nhà Tổ để trống với các hệ thống cột chia từng gian, cấu trúc khung nhà kiểu chồng rường giá chiêng.
Bên trong Hậu Cung đặt 3 kệ thờ, kệ thờ giữa là nơi đặt tượng Bồ Đề Đạt Ma, ở hai bên là gian thờ Kiều Đàm Di và gian thờ Tổ Ni. Các gian thờ đều được trang trí cửa võng sơn thếp vàng, các hệ thống câu đối và hoành phi.
Nhà Mẫu
Nhà Mẫu nằm hướng quay ra cổng chùa, gồm 5 gian hai chái, 3 gian giữa là cửa ra vào, hai gian bên đầu hồi được xây kín, trổ cửa sổ ở giữa.
Bên trong Nhà Mẫu gồm 5 gian được xây kệ cao, bên trên đặt các tượng Phật, gian cạnh đâu đốc bên trái tính từ ngoài vào là ban Sơn Trang có tượng Mẫu và 12 tượng cô, tiếp là tượng 3 Ông Hoàng. Gian giữa là gian thờ chính gồm 3 lớp tượng, cao nhất là Tam Toà Thánh Mẫu, lớp dưới thứ 2 và 3 là tượng các Quan Lớn, gian bên cạnh là ban Trần Triều,…
Nhà Khách
Nằm bên cạnh cùng hướng với Nhà Tổ là Nhà Khách gồm 3 tầng, mái lợp tôn đỏ với kiến trúc nhà hiện đại, đây là nơi tiếp khách, nơi ở của sư trụ trì và nhà ăn.
Lễ hội
Lễ hội truyền thống làng Lã Côi được diễn ra vào ngày 25 tháng 4 hàng năm là ngày giỗ Tổ, tổ chức lễ Rước nước, tế lễ và các hoạt động văn hoá thể thao, trò chơi dân gian.
Ngày 8 tháng 3 là lễ hội của dân làng.
Tài liệu tham khảo
- Cổng thông tin điện tử lễ hội cục văn hoá cơ sở.
- Di tích lịch sử văn hóa cách mạng kháng chiến huyện Gia Lâm 2010.
