Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Linh Quang nguyên là chùa Đa Ngân, vì trước kia chùa thuộc thôn Đa Ngân, nay là Đội 9, thôn Độc Lập, xã Tịnh Ấn Tây, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi.
Lịch sử và nhân vật
Chùa do Khuông trưởng Phật giáo Đa Ngân là Võ Tấn Lộc, cùng cư sĩ Lê Bình, vận động xây dựng vào năm Kỷ Dậu (1969). Được tập thể Phật tử của thôn cung thỉnh Thượng tọa Thích Trừng Khải, đệ tử của Hòa thượng Thích Hồng Ân (Sắc tứ Tổ đình Thiên Ấn) về làm trụ trì.
Sau 1975, Thượng tọa Trừng Khải đắc cử hai nhiệm kỳ Hội đồng Nhân dân 3 cấp huyện Sơn Tịnh. Năm Mậu Thìn (1988), Thượng tọa viên tịch. Ngày giỗ chính hằng năm tại chùa vào 18 tháng 8 âm lịch.
Kế vị trụ trì là Tỳ kheo Thích Nguyên Mẫn, thế danh Lý Huyên, pháp tự Đức Hòa. Đến 1999, chùa do Ban Hộ tự cai quản. Trưởng ban Hộ tự từ cư sĩ Diệp Mỹ đến cư sĩ Đỗ Tấn Minh, pháp danh Tâm Tấn.
Năm 2006, Ban Trị Sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ngãi, bổ nhiệm Đại đức Thích Nghiêm Bảo, thế danh Võ Duy Phùng về làm trụ trì. Đến 2009, Đại đức chuyển đi nơi khác, giao chùa cho Ban Hộ tự cai quản, cư sĩ Hồ Văn Thọ là Trưởng ban.
Kiến trúc cảnh quan
Chùa tọa lạc trên một khu đất bằng phẳng, xung quanh là khu dân cư và những cánh đồng bát ngát. Cổng Tam quan của chùa Linh Quang mang kiến trúc tứ trụ độcg, có thể tạo nên sự kết hợp hài hòa giữa tinh thần Phật giáo và nghệ thuật truyền thống. Cấu trúc được xây dựng bằng trụ lớn, thẳng đứng, chia thành ba cánh đi, mang ý niệm “ba cách nhìn” của Phật giáo gồm có “hữu quan”, “không quan” và “trung quan”, thể hiện cái sắc (giả), cái không (Vô thường) và trung dung của cả hai.
Các trụ cổng được khắc hoa văn tinh vân, với hình ảnh rồng nhẹ nhàng, đám mây bay với những câu đối đầy ý nghĩa và những chi tiết trang trí mang dấu ấn đậm nét của kiến trúc cổ truyền Việt Nam. Ngoài ra phía trên nối liền bốn trụ biểu là xà cách điệu làm trán cổng đắp nổi họa tiết rồng chầu nguyệt và khắc tên chùa (Chùa Linh Quang). Kiến trúc tứ trụ không có mái che, tạo nên vẻ uy nghiêm và mở rộng, có thể hiện sự đón chào, dẫn dắt các phật tử và khách hành hương bước vào không gian linh thiêng của chùa.
Từ cổng Tam quan tới Chính điện là khuôn viên rộng rãi, với hai bên được các vị Tăng ni cải tạo thành vườn rau nhằm trồng rau để tự cung cấp cho chùa, những luống rau xanh mướt quanh năm là nguồn cung cấp thực phẩm sạch cho chùa trong nhiều ngày.
Gần với Chính điện phía bên phải khuôn viên chùa có đặt khối đá có tạc tượng Quan Thế Âm Bồ tát hai mặt, mặt hướng ra cổng Tam Quan, mặt còn lại hướng về phía Chính điện.
Chùa được xây dựng với kiến trúc Trùng thiềm điệp ốc gồm có 2 tầng với 2 lớp mái chồng lên nhau. Kiểu kiến trúc này giúp không gian công trình trở nên thông thoáng. Với cấu tạo 2 tầng, cột lớn và thoáng, ánh sáng được phân bố đồng đều hơn, tạo chiều sâu và thâm sự uy nghi cho toàn thể mặt chùa. Đây là dạng kiến trúc thích hợp với những công trình có quy mô lớn.
- Mái lớn: Thường chiếm tới 2/3 chiều cao của cả công trình. Mái chùa sải rộng ra tứ bề, tạo phần hiên lớn, giúp che mưa che nắng tốt, thích nghi với điều kiện thời tiết tại nước ta.
- Triền mái: Thường thẳng không cong, có độ hếch lên nhẹ tại phần góc nhằm mục đích tạo sự thanh thoát khi nhìn từ ngoài vào.
- Phần góc mái và diềm mái: Phần góc mái của các ngôi chùa thường được làm cong uốn ngược – thể hiện rất rõ rệt tại các ngôi chùa miền Bắc. Ngoài ra, góc mái cũng được trang trí hoa văn, cá hóa rồng tinh tế và cầu kỳ. Phần diềm mái được đặc trưng bởi các liên kết của ngói âm với nhau nên mang lại khả năng thoát nước cho mái một cách tuyệt vời.
- Hệ thống mái đỡ: Phần này bao gồm hệ dầm, xà, bẩy, kẻ đỡ mái bằng gỗ, vừa đảm bảo độ bền chắc vừa được chạm khắc tinh xảo, mang lại vẻ đẹp thẩm mỹ riêng cho thiết kế kiến trúc mái chùa Việt Nam.
Từ bái đường nối liền tới Chính điện, đây là dạng kiến trúc truyền thống, tạo nên một không gian thờ tự liên tục, rất thuận tiện cho các hoạt động lễ bái và tu học của Phật tử. Bên trong Chính điện, sơ đồ bố trí ban thờ Phật gồm 2 lớp.
- Lớp thứ nhất: đặt tượng Phật Thích Ca chính giữa, bên phải đặt tượng Quán Thế Âm Bồ tát, bên trái đặt tượng Ngài Địa Tạng Vương Bồ tát
- Lớp thứ hai: đặt tượng Phật Di Đà
Gian Hậu Tổ của chùa thường được bố trí ở phía sau Chánh điện, là nơi tôn thờ các vị tổ sư và những cao tăng có công lớn trong việc sáng lập hoặc phát triển ngôi chùa. Với không gian trang nghiêm và yên tĩnh, Hậu Tổ không chỉ thể hiện lòng tri ân sâu sắc của các thế hệ sau đối với các vị tiền nhân mà còn mang ý nghĩa tâm linh quan trọng. Đây là nơi các tăng ni, phật tử đến dâng hương, cầu nguyện, bày tỏ lòng kính trọng và cầu mong sự bảo hộ từ các vị tổ sư để tiếp tục duy trì và phát triển Phật pháp. Hậu Tổ là biểu tượng của sự gắn kết giữa quá khứ và hiện tại, là phần không thể thiếu trong tổng thể kiến trúc chùa.
Ngoài ra, chùa còn có nhà Đông và nhà Tây thường nằm ở hai bên Chánh điện, đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng trong sinh hoạt của chùa. Hai ngôi nhà này có thể được sử dụng để tiếp khách, là nơi ở của tăng ni, hoặc là không gian tổ chức các hoạt động Phật giáo, góp phần tạo nên sự cân bằng và hài hòa cho tổng thể kiến trúc chùa.
Bên cạnh đó, nhà Trù, hay nhà bếp của chùa, là nơi chuẩn bị thức ăn cho các Tăng ni và Phật tử tham gia lễ bái hay các sinh hoạt tôn giáo khác. Những công trình này tạo điều kiện thuận lợi cho đời sống tâm linh và sinh hoạt thường nhật trong chùa.
Sự kiện và lễ hội
Ngày giỗ chính hằng năm tại chùa vào 18 tháng 8 âm lịch.
Ngoài các hoạt động thường nhật, chùa Giác Lâm còn là nơi tổ chức các lễ lớn trong năm như Lễ Vu Lan và Lễ Phật Đản, thu hút đông đảo Phật tử trong vùng tham gia.
Lễ Vu Lan vào rằm tháng Bảy âm lịch, là dịp con cháu tri ân cha mẹ, tổ tiên và cầu siêu cho người đã khuất. Chùa Long Châu tổ chức nghi lễ cầu an, nghe giảng kinh và thả đèn hoa đăng, tạo không khí trang nghiêm, ấm áp.
Lễ Phật Đản vào rằm tháng Tư âm lịch, kỷ niệm ngày sinh Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Chùa được trang trí rực rỡ với cờ hoa và đèn lồng, có các hoạt động lễ rước, tụng kinh, thả đèn và thuyết giảng. Phật tử tham gia với lòng thành kính, vui mừng trước sự ra đời của Đức Phật.
Những dịp lễ này không chỉ là thời điểm để Phật tử bày tỏ lòng hiếu thảo, nhớ ơn cha mẹ, mà còn là cơ hội để họ cùng nhau tụng kinh, niệm Phật và lắng nghe giáo lý. Lễ Vu Lan và Lễ Phật Đản tại chùa luôn diễn ra trong không khí trang nghiêm, thiêng liêng, mang đến sự gắn kết tinh thần cho cộng đồng Phật tử địa phương, cũng như giúp củng cố niềm tin, tìm sự an lạc và duy trì, phát huy giá trị văn hóa, truyền thống của dân tộc.
Tham khảo
Lê Vinh Bổn, Khảo cứu nghiên cứu lịch sử phật giáo Việt Nam, Lược Sử Phật Giáo và những ngôi Chùa Quảng Ngãi.
