Tên gọi và vị trí địa lý
Miếu Thần Đá nằm trên quốc lộ 28, xã Đắk Plao, huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông. Miếu thờ Thần Đá, là một địa điểm thiêng liêng, nơi cầu bình an và bảo vệ cho cộng đồng người dân tộc Mạ.
Lịch sử và nhân vật
Miếu Thần Đá thuộc vùng đất phía Đông của tỉnh Đắk Nông, đây là nơi dân tộc Mạ chọn để lập bon (Thôn, Ấp) và định cư sinh sống từ thời xa xưa. Tại vùng đất này, xuất hiện một tảng đá tảng đá ở gốc cây cổ thụ nằm cạnh quốc lộ 28, xã Đắk Som, huyện Đắk G’long. Theo tín ngưỡng đa thần của người Mạ, họ tin rằng mọi vật đều có các thần (yàng) trú ngụ và cai quản, vì vậy tảng đá được coi như là nơi trú ngụ của Thần Đá (Lú Mpều), một vị thần phù hộ, bảo vệ và che chở cho dân làng.
Từ đó, miếu Thần Đá được đồng bào Mạ xây dựng và Thần Đá được người Mạ tôn thờ và tin tưởng tuyệt đối từ xưa đến nay nên khi mong muốn điều gì, họ đến bên Thần đá với tâm ý nghiêm túc, đặt bàn tay phải vào hốc nhỏ ở tảng đá để cầu xin. Bất kỳ người nào có ý xúc phạm, tâm địa không tốt sẽ không rút được bàn tay của mình ra, bản thân và gia đình ngay sau đó chịu sự trừng phạt của Thần Đá như bệnh tật, tai nạn…
Miếu Thần Đá được nhắc đến trong các truyền thuyết, trước đây, mỗi khi có mưa bão thì bon làng bị ngập trong nước, người dân không có nơi trú, cuộc sống hết sức cơ cực. Già làng Tang Klao Ca đã băng rừng, vượt suối mời hai anh em thần Dit và thần Dri đến giúp đỡ bà con trong bon làng. Hai vị thần đã đến gặp thần Cột Vồng để xin vài ngọn núi về đặt gần bon B’Nâm nhằm bảo vệ dân làng.
Khi già làng Tang Klao Ca cùng với bà con tổ chức lễ cúng tạ ơn trời đất, cảm ơn các vị thần thì bỗng nhiên có một trận bão tuyết tràn về phủ trắng toàn bộ bon làng B’Nâm, sau trận bão tuyết đó, mọi lễ vật trong lễ cúng đều biến thành đá. Người dân được thần Siêng Rút – vị thần cai quản bon báo mộng rằng, vì lễ cúng đã không mời thần Ba Trặ nên thần mới nổi giận, và phải làm lễ cúng tạ lỗi.
Về sau núi B’Nâm Tào Dung được gọi là núi Tà Đùng, những nơi có băng tuyết năm xưa đã hóa thành những tảng đá lớn, lấp đầy cả một vùng rộng.
Hiện nay, được sự cho phép của chính quyền địa phương, cộng đồng người Mạ đã chỉnh trang, tu sửa lại khang trang hơn để tạo thuận lợi cho bà con và khách du lịch viếng thăm.
Kiến trúc cảnh quan
Miếu Thần Đá tọa lạc bên vệ đường quốc lộ, phía trước là dãy núi Tà Đùng hùng vĩ.
Miếu được xây dựng ngoài trời, không theo kiểu kiến trúc nhà ở, được gọi là miếu mở hoặc miếu ngoài trời. Đây là kiểu kiến trúc đơn giản, không có mái che như các ngôi miếu truyền thống, mà chỉ được bao quanh bởi dãy tường thấp để đánh dấu khuôn viên miếu. Xung quanh là cây cối, đá và dãy núi.
Ngôi miếu đơn sơ, nền được đổ xi măng, bên trong miếu có ba tảng “đá thần”, một tảng lớn và hai tảng nhỏ hơn, tất cả đều có hình dạng khác nhau, mặt đá sần sùi như đá ong. Trước ba tảng đá là một bệ gạch hình vuông, lát gạch hoa, dùng để bày biện bát hương và đồ thờ cúng. Dù kiến trúc đơn giản, nhưng đối với người dân nơi đây, miếu Thần Đá mang ý nghĩa sâu sắc trong tín ngưỡng, là nơi cầu nguyện, tôn thờ và thể hiện mối quan hệ gắn bó giữa con người với thiên nhiên và thần linh.
Tuy miếu được dựng đơn giản, nhưng đối với người dân nơi đây, ngôi miếu có ý nghĩa quan trọng trong tín ngưỡng là nơi cầu nguyện, tôn thờ, và thể hiện mối quan hệ gắn bó giữa con người với thiên nhiên và thần linh.
Sự kiện và lễ hội
Hàng năm, vào ngày 25 Tết, dân làng cùng chính quyền địa phương tổ chức lễ hội tại miếu Thần Đá với sự tham gia đông đảo của của nhân dân trong vùng cùng khách thập phương. Khi đến dâng lễ dân làng mang theo lễ vật cúng như: Gà, xôi, lợn, dê,.. để làm lễ cúng thần rừng, lễ cúng bến nước, lễ cầu mưa, lễ mừng lúa mới… cầu nguyện sức khỏe, cuộc sống bình an, thời tiết thuận lợi và may mắn cho gia đình.
Bản dịch Tiếng Anh
Name and Geographical Location
The Stone God Shrine (Mieu Than Da) is located along National Highway 28, Dak Plao commune, Dak Glong district, Dak Nong province. The shrine is dedicated to the Stone God, a sacred site where the Ma ethnic community prays for peace and protection.
History and Legends
The Stone God Shrine is situated in the eastern region of Dak Nong province, where the Ma people chose to establish villages (bon) and settle since ancient times. In this area, a large rock appeared at the foot of an ancient tree near National Highway 28, Dak Som commune, Dak Glong district.
According to the Ma’s animistic beliefs, all objects are inhabited and governed by spirits (yang). The rock was thus considered the dwelling place of the Stone God (Lu Mpeu), a deity who blesses, protects, and shelters the villagers.
The shrine was built by the Ma community, and since then, the Stone God has been revered with absolute faith. Whenever they wished for something, villagers approached the Stone God with sincerity, placing their right hand into a small hollow of the rock to pray. It was believed that anyone who harbored ill intent or showed disrespect would be unable to withdraw their hand and would be punished with misfortune such as illness or accidents.
The Stone God Shrine also appears in local legends. In ancient times, heavy storms often flooded the villages, leaving people in hardship. The village elder Tang Klao Ca crossed forests and streams to invite two deities, Dit and Dri, to help. These gods then asked the Rainbow Pillar God for mountains to place near Bon B’Nam, thus protecting the villagers.
When Tang Klao Ca and the people organized a thanksgiving ritual to heaven and the gods, a sudden snowstorm struck, covering the entire village of Bon B’Nam. Afterward, all offerings turned into stone. The villagers were then informed in a dream by Xieng Rut, the guardian deity of the village, that the disaster occurred because they had not invited the deity Ba Tra, and so they had to perform an atonement ritual.
Later, Mount B’Nam Tao Dung became known as Mount Ta Dung. The once snow-covered places turned into giant rocks, filling an entire region.
Today, with the permission of local authorities, the Ma people have renovated the shrine to welcome both villagers and tourists.
Architecture and Landscape
The Stone God Shrine is located by the roadside, facing the majestic Ta Dung mountain range.
It is built outdoors, not in the form of a traditional temple, and is known as an open-air shrine. Unlike conventional shrines with roofs, this structure is marked by low walls outlining the sacred area. Surroundings include trees, stones, and mountains.
Inside, the shrine’s cement floor supports three sacred rocks: one large and two smaller ones, each with different shapes and rough laterite-like surfaces. In front of them stands a square brick platform tiled with patterned ceramics, used for incense burners and ritual offerings.
Though architecturally simple, the shrine holds profound religious meaning, serving as a sacred place of worship and prayer that embodies the Ma people’s bond with nature and the divine.
Events and Festivals
Every year, on the 25th day of the Lunar New Year, villagers together with local authorities organize a festival at the Stone God Shrine, attended by locals and pilgrims. Offerings such as chicken, sticky rice, pigs, and goats are prepared for rituals including the forest worship, water source worship, rain-praying ceremony, and the new rice celebration. These ceremonies seek blessings for health, peace, favorable weather, and good fortune for families.
中文翻译
名称与地理位置
石神庙位于得农省得格隆县得布劳社28号国道旁。此庙供奉石神，是瑪族社区祈求平安与庇护的圣地。
历史与传说
石神庙所在区域属于得农省东部，自古以来就是瑪族人选择建立村落（bon）并定居生活的地方。在得格隆县得松社28号国道旁的一棵古树下，出现了一块大石头。
根据瑪族多神信仰，他们认为万物皆有神灵（yang）栖息与主宰。因此，这块石头被视为石神（Lu Mpeu）的居所，石神庇佑并保护着村民。
自那时起，瑪族人建起了石神庙，对石神虔诚信奉。每当有所愿望，人们便怀着诚心，将右手放入石头上的小孔中祈求。据说，若有人心怀不善或不敬，将无法抽回手臂，并会遭受疾病、灾祸等惩罚。
石神庙在传说中也有记载。古时候，暴雨常使村庄被淹，百姓生活艰辛。族长Tang Klao Ca翻山越岭，请来Dit与Dri兄弟两位神灵相助。他们又去请求虹柱神搬来几座大山放置在B’Nam村附近，以庇护百姓。
当Tang Klao Ca带领村民举行祭天祭神的感恩仪式时，忽然一场暴雪覆盖整个B’Nam村。祭品随后全都化为石头。守护村庄的神Siêng Rút托梦告诉百姓：因祭祀未邀请Ba Tra神而触怒神灵，必须举行谢罪祭。
后来，B’Nam Tao Dung山被称为塔容山。昔日大雪覆盖的地方化为巨石，铺满广阔山野。
如今，在地方政府的允许下，瑪族人已将石神庙修葺完善，以便村民和游客参拜。
建筑与景观
石神庙坐落于国道边，面向雄伟的塔容山脉。
此庙为露天建筑，不似传统庙宇，有时称为“露天庙”或“开放庙”。它没有屋顶，仅以矮墙围绕界定庙区。四周为树木、岩石与群山。
庙内铺有水泥地基，供奉三块“神石”：一大二小，形状各异，石面粗糙似红土岩。三石之前置一方形砖台，镶嵌花砖，用以安放香炉与祭品。
虽建筑简朴，但石神庙承载深厚信仰意义，是人们祈祷、祭拜之地，体现人与自然及神灵的紧密联系。
节庆活动
每年农历正月二十五日，当地村民与政府共同在石神庙举行盛大祭典，吸引众多群众与远方香客。祭品包括鸡、糯米、猪、山羊等，用于森林祭、水源祭、祈雨祭、新米节等仪式，以祈求健康、平安、风调雨顺与家庭吉祥。
Traduction Française
Nom et situation géographique
Le Temple du Dieu de Pierre (Mieu Than Da) se situe le long de la route nationale 28, commune de Dak Plao, district de Dak Glong, province de Dak Nong. Ce sanctuaire est dédié au Dieu de Pierre, un lieu sacré où la communauté Ma prie pour la paix et la protection.
Histoire et légendes
Le Temple du Dieu de Pierre se trouve dans la partie orientale de la province de Dak Nong, où le peuple Ma a choisi depuis l’Antiquité d’établir ses villages (bon) et de s’installer. Dans cette région, une grande pierre est apparue au pied d’un arbre ancien, près de la route nationale 28, commune de Dak Som, district de Dak Glong.
Selon la croyance animiste des Ma, chaque chose est habitée et gouvernée par des esprits (yang). Ainsi, cette pierre fut considérée comme la demeure du Dieu de Pierre (Lu Mpeu), une divinité protectrice des villageois.
Le sanctuaire fut érigé par la communauté Ma, qui lui voue une foi absolue. Lorsqu’ils formulent un souhait, les villageois s’approchent de la pierre avec sérieux, posant leur main droite dans une cavité de la roche pour prier. On croyait que quiconque animé de mauvaises intentions ne pourrait retirer sa main et subirait aussitôt la punition divine : maladies, accidents, infortunes…
Le Temple du Dieu de Pierre est également mentionné dans les légendes. Autrefois, lors de tempêtes, les villages étaient inondés et les habitants vivaient dans la misère. Le chef Tang Klao Ca traversa forêts et rivières pour inviter deux dieux, Dit et Dri, à venir en aide. Ceux-ci demandèrent alors au Dieu du Pilier Arc-en-ciel de déplacer quelques montagnes près du village B’Nam afin de le protéger.
Lorsque Tang Klao Ca et les habitants organisèrent une cérémonie de remerciement aux divinités, une tempête de neige soudaine recouvrit tout le village B’Nam. Après la tempête, les offrandes se transformèrent en pierre. Le dieu Xieng Rut, gardien du village, apparut en rêve pour expliquer que cette colère divine était due à l’oubli d’inviter le dieu Ba Tra, et qu’un rituel expiatoire devait être accompli.
Plus tard, la montagne B’Nam Tao Dung fut appelée montagne Ta Dung. Les lieux jadis couverts de neige devinrent d’énormes rochers, emplissant toute une région.
Aujourd’hui, avec l’autorisation des autorités locales, la communauté Ma a restauré et aménagé le sanctuaire pour accueillir villageois et visiteurs.
Architecture et paysage
Le Temple du Dieu de Pierre est situé au bord de la route, face à la majestueuse chaîne de montagnes Ta Dung.
Il s’agit d’un sanctuaire en plein air, appelé temple ouvert, sans toiture comme les temples traditionnels. Seuls des murs bas délimitent l’enceinte sacrée, entourée d’arbres, de rochers et de montagnes.
À l’intérieur, le sol cimenté accueille trois “pierres sacrées” : une grande et deux plus petites, aux formes différentes, aux surfaces rugueuses semblables au latérite. Devant elles se trouve une plateforme carrée en briques ornées de carreaux, utilisée pour disposer encens et offrandes.
Bien que modeste, ce sanctuaire revêt une signification spirituelle profonde, représentant un lieu de prière et de culte, ainsi que le lien étroit entre l’homme, la nature et le divin.
Événements et festivals
Chaque année, le 25e jour du Nouvel An lunaire, les villageois et les autorités locales organisent une fête au Temple du Dieu de Pierre, rassemblant de nombreux habitants et pèlerins. Les offrandes incluent poulet, riz gluant, porc, chèvre…, présentées lors des rituels tels que le culte de la forêt, le culte de la source d’eau, la prière pour la pluie et la fête du nouveau riz, afin de souhaiter santé, paix, climat favorable et prospérité familiale.
Tài liệu tham khảo
- Công viên địa chất toàn cầu unesco Đắk Nông số 01 – 2021.
- Hoàng Xuân Thuỷ & Đặng Xuân Trường, Thảo luận Chính sách Bảo tồn đa dạng sinh học, gìn giữ văn hóa truyền thống thông qua xây dựng Thảo luận Chính sách hệ thống khu bảo tồn do cộng đồng quản lý, Trung tâm Con người và Thiên nhiên.
