Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Ngãi Cầu, còn được gọi với tên chữ là Phổ Quang tự, nằm tại xã An Khánh, huyện Hoài Đức, Hà Nội. Trong dân gian, chùa còn được biết đến với tên gọi chùa Tổng. Khu vực Ngãi Cầu là vùng đất cổ nằm giữa hai con sông Đáy và sông Nhuệ, nơi từng phát hiện nhiều dấu tích khảo cổ học quan trọng từ thời kỳ đồ đồng Tiền sử và các di chỉ mộ Hán, minh chứng cho bề dày lịch sử và văn hóa của vùng đất này.
Kiến trúc cảnh quan
Chùa Ngãi Cầu không chỉ là một công trình tôn giáo mà còn mang giá trị lịch sử, gắn liền với các giai đoạn phát triển của địa phương. Qua thời gian, chùa đã trải qua nhiều lần trùng tu, cải tạo để bảo tồn và phát huy vai trò là nơi sinh hoạt tín ngưỡng và tâm linh của người dân.
Chùa được xây dựng trên một gò đất cao, quay về hướng nam, tạo thế phong thủy hài hòa. Khu vực Tam quan treo quả chuông lớn, phía sau là sân rộng, trước đây từng có các cồn đất tạo nên vẻ tự nhiên. Chùa chính được thiết kế theo kiểu chữ “công”, với Tiền đường gồm 5 gian được làm theo kiểu truyền thống. Xung quanh là hệ thống hành lang, nhà Hậu, nhà Tổ và nhà Mẫu, tạo nên quy mô bề thế.
Hiện vật
Chùa sở hữu hệ thống tượng Phật phong phú, bao gồm bộ tượng Tam thế, Di Đà Tam tôn, Quan Âm, Đại Thế Chí, và nhiều tượng Phật khác. Đặc biệt, tại hồi Thượng điện còn có các pho tượng Quan Âm nam hải, Quan Âm tọa sơn, cùng các bộ tượng Hộ pháp, Đức Ông, Thánh Hiền. Ngoài hệ thống tượng, chùa còn bảo lưu chiếc khánh đồng đúc vào năm 1801 dưới thời Tây Sơn, được đánh giá là hiện vật hiếm có giá trị nghệ thuật cao.
Xếp hạng
Với những giá trị nổi bật về kiến trúc, nghệ thuật và lịch sử, chùa Ngãi Cầu đã được Bộ Văn hóa và Thông tin công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 1989. Đây là sự khẳng định vai trò và ý nghĩa của ngôi chùa trong việc bảo tồn di sản văn hóa Việt Nam.
Tham khảo
- Lưu Minh Trị, (2010), Hà Nội – Danh thắng và di tích (Tập 2), Nxb Hà Nội.
