Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Ngự Câu, hay còn được gọi với tên chữ là Vương Lễ tự, hiện tọa lạc tại xã An Thượng, huyện Hoài Đức, Hà Nội. Trong dân gian, chùa thường được gọi ngắn gọn là chùa Câu. Đây là một công trình tôn giáo quan trọng, mang phong cách nghệ thuật đặc trưng của thế kỷ XIX.
Kiến trúc cảnh quan
Chùa Ngự Câu đã trải qua nhiều giai đoạn lịch sử thăng trầm, gắn liền với đời sống văn hóa và tín ngưỡng của nhân dân địa phương. Sự tồn tại và phát triển của ngôi chùa không chỉ thể hiện tinh thần tôn giáo mà còn phản ánh những ảnh hưởng nghệ thuật và kiến trúc trong từng giai đoạn lịch sử.
Chùa được xây dựng trên một mảnh đất cao, quay về hướng tây, với kết cấu tổng thể theo kiểu chữ “đinh”. Tiền đường gồm 3 gian 2 chái, được xây dựng theo kiểu tường hồi bít đốc, không có mái đao cong. Các bộ vì tại đây được làm theo kiểu “chồng rường”, sử dụng các cấu kiện như hoành, xà, kẻ, cốn, và chủ yếu bào trơn, đóng bén. Thượng điện nối từ gian giữa Tiền đường, các bộ vì ở đây được thiết kế đơn giản theo kiểu “giá chiêng”. Trang trí kiến trúc tập trung vào bẩy, kẻ ngoài và các bức cốn, với các đề tài truyền thống như văn xoắn, lá thiêng cách điệu, mai, trúc hóa long và hoa văn chữ triện.
Hiện vật
Tại Thượng điện, vị trí cao nhất đặt bộ tượng Di Đà Tam tôn, thay thế bộ Tam thế đã bị thất lạc. Pho A Di Đà lớn hơn người thường, được tạo hình toạ thiền, tay kết ấn tam muội. Điểm đặc biệt ở pho tượng này là hoa văn lá cúc cách điệu nổi trên tóc xoắn ốc, tăng thêm vẻ linh thiêng. Tại Tiền đường, ban thờ Đức Ông và Thánh Tăng được tạo hình dân dã, gần gũi. Ngoài ra, chùa còn lưu giữ một quả chuông thời Cảnh Thịnh (1793–1801) cùng nhiều di vật giá trị.
Xếp hạng
Với những giá trị nghệ thuật và lịch sử đặc sắc, chùa Ngự Câu đã được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật vào năm 1990, khẳng định tầm quan trọng của ngôi chùa trong việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Việt Nam.
Tham khảo
- Lưu Minh Trị, (2010), Hà Nội – Danh thắng và di tích (Tập 2), Nxb Hà Nội.
