Tên gọi và vị trí địa lý
Đình Ngọc Mạch tọa lạc tại thôn Ngọc Mạch, phường Xuân Phương, quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội. Vùng đất này vốn là một làng Việt cổ với bề dày lịch sử hàng ngàn năm, từng là địa bàn tụ cư và sinh sống của cư dân nông nghiệp Việt cổ từ thuở dựng nước. Đình được xây dựng trên khu đất cao ráo, thoáng đãng giữa khu dân cư, mang dáng dấp của vùng địa linh nhân kiệt, góp phần hình thành nên bản sắc văn hóa của địa phương.
Lịch sử và nhân vật
Đình Ngọc Mạch thờ Lý Lang, con trai của Lý Nam Đế, vị vua đầu tiên trong lịch sử Việt Nam tuyên bố độc lập, lập nên nhà Tiền Lý vào thế kỷ VI. Sự tôn thờ này thể hiện sự tri ân của người dân địa phương đối với các nhân vật lịch sử đã có công trong sự nghiệp dựng nước.
Kiến trúc cảnh quan
Đình Ngọc Mạch là một tổng thể kiến trúc hoàn chỉnh gồm các hạng mục như phương đình, đại bái, hậu cung, tả vu và hữu vu. Phương đình có mặt bằng vuông, hai tầng tám mái, được chạm khắc với các đề tài tứ linh, tứ quý. Đại bái gồm 5 gian 2 dĩ, có kết cấu truyền thống song nổi bật với các bức chạm khắc sinh động mô tả cảnh văn võ bá quan, cảnh thuyền bè sông núi, long mã… Các đề tài chạm khắc này tạo nên nét độc đáo so với nhiều ngôi đình khác. Cảnh quan xung quanh đình hài hòa với mái đao cong vút và những cây cổ thụ lớn, gợi nên vẻ đẹp cổ kính, thanh tịnh.
Hiện vật
Đình Ngọc Mạch hiện còn lưu giữ nhiều hiện vật quý như cửa võng, kiệu bát cống thế kỷ XVIII, nhang án, ngai thờ, bộ bát bửu thế kỷ XIX.
Xếp hạng
Với những giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và kiến trúc nghệ thuật, đình đã được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia vào năm 1997.
Tham khảo
- Lưu Minh Trị, (2010), Hà Nội – Danh thắng và di tích (Tập 1), Nxb Hà Nội.
