TỪ LÁY TRONG TIẾNG VIỆT
Tác giả: Hoàng Văn Hành
Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 1985
Xuất bản bởi: Viện Ngôn ngữ học, Viện Khoa học Xã hội Việt Nam
Từ láy trong tiếng Việt là một công trình nghiên cứu ngôn ngữ học chuyên sâu của nhà ngôn ngữ học Hoàng Văn Hành, xuất bản lần đầu năm 1985. Cuốn sách tập trung khảo sát hiện tượng từ láy — một nét đặc trưng nổi bật của tiếng Việt và nhiều ngôn ngữ đơn lập ở phương Đông.
Mục đích và giá trị của tác phẩm:
-
Giải thích bản chất và cơ chế hình thành từ láy.
-
Khắc phục những lối tiếp cận cũ vốn chỉ coi từ láy là “từ ghép” hoặc “phụ tố”, đồng thời mở ra cách nhìn mới: xem láy là một cơ chế hòa phối ngữ âm có giá trị biểu trưng hóa.
-
Góp phần làm rõ đặc điểm loại hình của tiếng Việt và cách vận dụng từ láy trong văn học, lời ăn tiếng nói hàng ngày cũng như trong giảng dạy.
Điểm nổi bật của cuốn sách:
-
Phương pháp tiếp cận mới mẻ: Không chỉ dừng ở cấu trúc hình thức, tác giả phân tích cơ chế âm thanh – nghĩa của từ láy, cho thấy vì sao người Việt tạo nên những kiểu láy khác nhau để tăng giá trị biểu cảm, gợi hình.
-
Tư liệu phong phú: Sách khảo sát nhiều trường hợp từ láy trong đời sống và văn chương Việt Nam, kết hợp tham khảo các nghiên cứu quốc tế (Jespersen, Bloomfield, Saussure…) để mở rộng tầm nhìn lý luận.
-
Ứng dụng thực tiễn: Giúp người đọc hiểu rõ hơn cách dùng từ láy trong văn viết, văn nói, cách giảng dạy từ láy trong nhà trường.
Nhận xét từ GS. Hoàng Tuệ (Nguyên Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học):
“Những phát hiện của tác giả làm sáng tỏ thêm hiện tượng biểu trưng hóa ngữ âm — một khía cạnh mà Ferdinand de Saussure nếu biết tiếng Việt chắc hẳn đã không phủ nhận như vậy.”