Thích Thanh từ (1972) Thiền sư Việt Nam. Thiền viện Thường Chiếu

THIỀN SƯ VIỆT NAM

Tác giả: Hòa thượng Thích Thanh Từ

Ấn bản tái bản năm 1999 (DL 1999 – PL 2543)

Thiền viện Thường Chiếu xuất bản

Cuốn sách Thiền sư Việt Nam của Hòa thượng Thích Thanh Từ là một công trình sưu khảo – biên soạn có giá trị lớn, nhằm khơi mở lại dòng sử Thiền tông Việt Nam — một mạch nguồn quan trọng nhưng đã từng bị thất truyền, mai một qua nhiều thế kỷ.

Bối cảnh ra đời:

Thiền tông truyền vào Việt Nam từ thế kỷ VII (do Tổ Tỳ-ni-đa-lưu-chi), sớm hơn Nhật Bản tới năm thế kỷ.
Từ thế kỷ VII đến XIV, Thiền tông từng giữ vị trí trung tâm trong sự phát triển Phật giáo và văn hóa dân tộc.
Tuy nhiên, do chiến tranh loạn lạc, đặc biệt các cuộc xâm lược của nhà Minh và thời Pháp thuộc, sử liệu về Thiền sư Việt Nam bị thất lạc nghiêm trọng.

Nội dung – cấu trúc:

Cuốn sách ghi chép tiểu sử, hành trạng, pháp hệ của các bậc Thiền sư Việt Nam từ sơ kỳ cho đến nửa đầu thế kỷ XVIII.
Được chia theo các dòng Thiền chính truyền vào nước ta: Tỳ-ni-đa-lưu-chi, Vô Ngôn Thông, Thảo Đường, Trúc Lâm Yên Tử.
Bên cạnh việc nêu các dòng pháp hệ, tác giả còn phân tích ý nghĩa lịch sử, tư tưởng Thiền học của từng giai đoạn, giúp người đọc hiểu sâu hơn về giá trị tinh thần mà Thiền tông đã đóng góp cho đất nước.

Điểm nổi bật của tác phẩm:

Là bộ sách đầu tiên ở miền Nam (1972) biên soạn riêng về lịch sử Thiền sư Việt Nam, bổ khuyết cho khoảng trống lớn trong Phật giáo sử Việt.

Tác giả đã sưu tầm công phu từ nhiều nguồn cổ thư, bia ký, sách Hán Nôm, và các chuyến điền dã tại Bắc Bộ sau năm 1987.

Có tầm nhìn sử học chín chắn: phân biệt giữa các vị Thiền sư chân truyền và các nhân vật không thuộc hệ phái Thiền, tránh việc liệt kê tràn lan.

Lối viết giản dị, dễ hiểu, giàu tâm huyết, phù hợp với Tăng Ni, Phật tử cũng như bạn đọc đại chúng yêu thích văn hóa Phật giáo Việt Nam.

Ý nghĩa:

Tôn vinh chư vị Tổ sư Thiền tông Việt Nam, những bậc chân tu đã góp phần xây dựng nền Phật giáo Việt Nam nhập thế, giàu tinh thần tự chủ, đậm chất dân tộc.
Góp phần bảo tồn mạch sử Thiền Việt, giúp Tăng Ni đời sau hiểu rõ nguồn gốc và pháp hệ của dòng Thiền mình tu tập.
Thúc đẩy việc khôi phục và phát huy tinh thần Thiền tông Việt Nam trong bối cảnh hiện đại.

Tâm nguyện của Hòa thượng Thích Thanh Từ khi tái bản sách (1991):

“Mong những người sau này sẽ thu nhặt được nhiều tư liệu hơn để viết lại một quyển Thiền sư Việt Nam thật đầy đủ.”