ĐỊA CHÍ VÙNG VEN THĂNG LONG (Làng xã – Di tích – Văn vật)
Tác giả: Đỗ Thỉnh
Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, Hà Nội, 2000
Địa chí vùng ven Thăng Long là một công trình sưu tầm, biên soạn đầy tâm huyết và công phu của nhà nghiên cứu Đỗ Thỉnh — người sinh ra và lớn lên trên chính vùng đất ven đô Thăng Long – Hà Nội. Cuốn sách tập hợp những tư liệu quý báu về lịch sử hình thành, di tích, văn hóa làng xã, phong tục tập quán và con người của các làng xã vùng ven Thăng Long — khu vực nằm giữa các sông Tô Lịch và Nhuệ, có lịch sử cư trú từ hơn 2000 năm trước.
Nội dung chính:
-
Phần 1: Làng xã vùng Bưởi (Bái Ân, Trung Nha, Vạn Long, An Phú…) — nơi gắn liền với các nghề thủ công truyền thống nổi tiếng như dệt lĩnh, làm giấy sắc, quạt vẽ… và là vùng đất có bề dày văn hóa lâu đời.
-
Phần 2: Các phường ven Hồ Tây (Nghi Tàm, Quảng Bá, Tây Hồ, Nhật Tân, Yên Phụ…) — nơi hội tụ nhiều giá trị cảnh quan thiên nhiên, chùa chiền, đình đền, nghề trồng hoa, cây cảnh, đánh cá, và truyền thống đấu tranh yêu nước.
-
Phần 3: Tứ Tổng — khu vực cư dân chuyên làm nghề đóng thuyền, thợ xẻ, trồng rau, nuôi tằm.
-
Phần 4: Làng Cót (Yên Quyết) — nổi tiếng với nghề làm giấy lâu đời, cầu Cầu Giấy xưa, và là một vùng đất giàu truyền thống khoa cử.
Giá trị nổi bật:
-
Là tư liệu địa chí dân gian hiếm có, góp phần làm rõ lịch sử hình thành và phát triển của vùng ven đô Thăng Long.
-
Ghi chép tỉ mỉ về địa danh, di tích, nhân vật lịch sử, nghề thủ công, văn hóa làng xã, phong tục tập quán.
-
Phản ánh sinh động bức tranh xã hội, đời sống tinh thần và sự chuyển biến của vùng đất ven đô Thăng Long – Hà Nội qua các thời kỳ lịch sử.
-
Được xây dựng từ tư liệu thực địa, ký ức dân gian, truyền thuyết, thần tích, sắc phong và ngọc phả cổ, có giá trị bổ trợ rất tốt cho công tác nghiên cứu di sản và bảo tồn văn hóa.
Ý nghĩa:
-
Là tài liệu rất cần thiết cho giới nghiên cứu văn hóa Thăng Long – Hà Nội, Hán Nôm học, địa chí học, dân gian học.
-
Có giá trị tham khảo cho công tác lập hồ sơ di sản, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa vùng ven Thủ đô.
-
Bồi dưỡng niềm tự hào, ý thức gìn giữ di sản văn hóa truyền thống trong cộng đồng cư dân Thủ đô hôm nay
