Tên gọi và vị trí địa lý
Đình Trung Lương tọa lạc tại phường Hòa Xuân, quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng, trên vùng đất xưa gọi là làng Trung Lương – tách ra từ Khuê Đông vào khoảng giữa thế kỷ XIX. Đình nằm trong khu vực dân cư mới, giáp sông Hàn phía Bắc, sông Cổ Cò phía Đông, cách trung tâm hành chính thành phố khoảng 10km về phía Tây Nam.
Lịch sử và nhân vật
Làng Trung Lương được thành lập vào khoảng giữa thế kỷ XIX trên xứ đất tục gọi là xứ Cồn Soi, tách ra từ làng Khuê Đông. Dân làng sống bằng nghề nông và soi đánh bắt cá ven sông. Lúc bấy giờ, có 5 tộc đến đầu tiên khai canh lập làng là tộc Huỳnh Ngọc, tộc Trần Phước, tộc Nguyễn, tộc Lê và tộc Hồ Văn. Về sau, do sự phát triển dân số, dân làng ngày một đông đúc, nhiều vị cao niên trong các tộc họ đã đứng tên xin phủ Điện Bàn cho phép lập làng mới trên xứ đất Cồn Soi, và đã được chuẩn thuận, lấy tên là làng Trung Lương.
Sau khi làng Trung Lương được thành lập một thời gian, với dân số đông và đủ điều kiện vật chất, các vị cao niên đứng đầu các tộc đã khởi xướng việc xây dựng đình làng. Được sự hưởng ứng và đồng thuận của dân làng, đình được xây dựng trên nền ngôi miếu thờ Thái Giám với diện tích khoảng 1.000m2, theo lối kiến trúc tam gian, tứ vị (3 gian, 4 mái), vật liệu gồm đá cục, vôi trộn nhớt bồ lời; gỗ liêm và gỗ mít được dùng làm cột, xà, xiên, trính… Mái đình lợp ngói vẩy cá và ngói âm dương. Những người có công đóng góp xây dựng đình đều được khắc tên trên bia, nhưng do chiến tranh, văn bia ghi công đức đã bị thất lạc.
Đình là nơi dân làng Trung Lương thờ tự thần Thành hoàng, các vị thần trong tín ngưỡng truyền thống và các vị có công xây dựng làng xã trong suốt lịch sử hình thành và phát triển. Đình Trung Lương hiện nằm trên khu đất diện tích 416m2. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, đình là nơi tổ chức học tập chính trị, quân sự do Mặt trận Việt Minh – chính quyền cách mạng ở địa phương tổ chức. Sang thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đình còn được sử dụng làm cơ sở chỉ huy các đơn vị bộ đội và dân quân du kích vận chuyển vũ khí, lương thực. Từ đây, lực lượng kháng chiến đã đánh vào sân bay Đà Nẵng năm 1964, sân bay Nước Mặn năm 1968. Đình cũng là nơi che chở, nuôi giấu cán bộ, bộ đội, du kích địa phương.
Với những đóng góp lớn lao, nhân dân làng Trung Lương được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu 05 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, 226 Huân chương các loại, 137 Huy chương các loại và công nhận 85 liệt sĩ.
Về mặt kiến trúc, đình được xây tường gạch, mái lợp ngói âm dương. Trên nóc đình trang trí hình “lưỡng long triều nguyệt”, hai bên mái hiên có hình hai con phụng chầu vào chữ “Trung Lương”. Trên mái hiên có xây lầu giả, với nóc lầu hình cuốn thư, hình nậm rượu, các góc có hình đầu rồng. Phía ngoài sân là bình phong xây kiểu cuốn thư, mặt trước trang trí hình kỳ lân, mặt sau là hình cá chép hóa rồng; hai góc cuốn thư có hình hai con kỳ lân. Cổng tam quan được xây với các trụ theo khối trụ vuông.
Hằng năm, đình làng thường tổ chức các hoạt động như: hát bội, hát hò khoan, các trò chơi dân gian (kéo co, nhảy bao bố, đập om đất, đá gà, đẩy gậy). Về phần lễ, có lễ thả Long Chu thuyền, lễ xuống đồng, lễ dựng nêu ngày Tết. Dân làng lấy ngày mùng 10 tháng 3 Âm lịch làm ngày lễ cầu an và xuống đồng hằng năm.
Hiện nay, do chủ trương quy hoạch của thành phố, đình đã được di dời đến vị trí mới tại xã Hòa Xuân, quận Cẩm Lệ. Ngôi đình mới bề thế, khang trang, tọa lạc giữa khu dân cư hiện đại, song vẫn giữ nguyên kiến trúc truyền thống và các di vật quý giá.
Đình làng Trung Lương hiện còn lưu giữ 19 sắc phong, có niên đại từ Minh Mạng đến Khải Định, cụ thể:
- Sắc cho Thần Thành Hoàng, ngày 18 tháng 3 năm Khải Định thứ 2
- Sắc cho ngài Khâm sai Bắc quân Đô đốc, ngày 8 tháng 6 năm Duy Tân thứ 5
- Sắc cho Tứ vị Thánh nương Đại Càn quốc gia Nam Hải, ngày 11 tháng 8 năm Duy Tân thứ 3
- Sắc cho ngài Cao Các Quảng Độ, ngày 11 tháng 8 năm Duy Tân thứ 3
- Sắc cho ngài Cao Các, ngày 01 tháng 7 năm Đồng Khánh thứ 2
- Sắc cho Tứ vị Thánh nương Đại Càn quốc gia Nam Hải, ngày 01 tháng 7 năm Đồng Khánh thứ 2
- Sắc cho Tứ vị Thánh nương Đại Càn quốc gia Nam Hải, ngày 24 tháng 11 năm Tự Đức thứ 33
- Sắc cho các ngài Cao Các, Phi Vận Tướng quân, ngày 24 tháng 11 năm Tự Đức thứ 33
- Sắc cho thần Bạch Mã, ngày 02 tháng 11 năm Tự Đức thứ 5
- Sắc cho ngài Phi Vận Tướng quân, ngày 25 tháng 9 năm Tự Đức thứ 3
- Sắc cho nữ thần Thiên Y A Na, ngày 25 tháng 9 năm Tự Đức thứ 3
- Sắc cho ngài Cao Các, ngày 25 tháng 9 năm Tự Đức thứ 3
- Sắc cho ngài Cao Các, ngày 26 tháng 12 năm Thiệu Trị thứ 5
- Sắc cho ngài Cao Các, ngày 21 tháng 11 năm Thiệu Trị thứ 3
- Sắc cho ngài Phi Vận Tướng quân, ngày 14 tháng 5 năm Thiệu Trị thứ 3
- Sắc cho ngài Phi Vận Tướng quân, ngày 12 tháng 4 năm Thiệu Trị thứ 3
- Sắc cho nữ thần Thiên Y A Na, ngày 12 tháng 4 năm Thiệu Trị thứ 3
- Sắc cho nữ thần Thiên Y A Na, ngày 11 tháng 2 năm Minh Mạng thứ 2
- Sắc cho ngài Phi Vận Tướng quân, ngày 11 tháng 2 năm Minh Mạng thứ
Kiến trúc và cảnh quan
Đình Trung Lương là một công trình kiến trúc văn hóa – tín ngưỡng quan trọng tại thành phố Đà Nẵng, mang đậm dấu ấn của đình làng Việt truyền thống, đồng thời thể hiện những nét đặc trưng riêng của kiến trúc đình làng xứ Quảng. Nằm tại phường Hòa Xuân, quận Cẩm Lệ, cách trung tâm hành chính thành phố khoảng 10km về phía Tây Nam, đình tọa lạc trên khu đất rộng 416m². Vị trí đình được lựa chọn theo quan niệm phong thủy cổ truyền, phù hợp với thế đất “rồng chầu hổ phục” (龍俯虎踞), có yếu tố sơn thủy hài hòa – phía trước là “minh đường” khoáng đạt, phía sau có “hậu chẩm” vững chãi, thể hiện mong muốn tụ khí linh thiêng, bảo hộ cho dân làng.
Về mặt kiến trúc, đình được xây theo kiểu chữ Đinh (丁) – bố cục truyền thống phổ biến của các ngôi đình ở Đà Nẵng, với chính điện nằm ngang và hậu tẩm nối phía sau, tạo thành trục Dũng đạo (勇道) uy nghiêm. Vật liệu xây dựng chủ yếu là gạch trát vữa vôi và xi măng, mái lợp ngói âm dương. Dù từng trải qua nhiều đợt trùng tu, đình vẫn giữ lại nhiều yếu tố kiến trúc cổ. Chính điện gồm hai ban thờ tả – hữu dành cho tiền hiền và hậu hiền; phần hiên có lầu trống vvà lầu chiêng; trên nóc mái trang trí các đồ án truyền thống như “hồi long” (回龍 ) và “lưỡng phụng” (兩鳳).
Hậu tẩm là nơi đặt ban thờ Thành hoàng bổn xứ, được xây kín ba mặt, thông với chính điện qua một cửa, tạo nên không gian linh thiêng, trang nghiêm. Nội thất đình được trang trí công phu bằng kỹ thuật đắp nổi rồng, phụng bằng sành sứ , thể hiện sự tinh xảo và tôn nghiêm. Đặc biệt, đình Trung Lương hiện còn lưu giữ 9 đạo sắc phong có niên đại từ thời Minh Mạng là những chứng tích quý báu về lịch sử và tín ngưỡng.
Cảnh quan ngoại vi cũng góp phần tạo nên vẻ đẹp tổng thể cho đình. Trước sân đình có bình phong hình cuốn thư , mặt ngoài trang trí long mã , mặt trong là ngư long hí thủy, hai góc bình phong đắp nổi hình kỳ lân. Cổng tam quan ( gồm các trụ vuông cao, trụ giữa cao khoảng 5m trang trí thạch liên , trụ bên cao khoảng 4m trang trí nậm rượu. Trên các trụ cổng có khắc câu đối Hán Nôm, nội dung thể hiện đạo lý, công đức tổ tiên và khát vọng của dân làng. Ngoài ra, các trụ, cột đình còn trang trí hình rồng uốn khúc, cùng đồ án “rồng hóa lá”, tạo nên vẻ đẹp mềm mại nhưng uy nghi.
Nghệ thuật trang trí tại đình Trung Lương chịu ảnh hưởng rõ nét của phong cách kiến trúc miền Trung, nổi bật với các đồ án như tứ linh (四靈: long 龍 – lân 麟 – quy 龜 – phụng 鳳), tứ quý (四季: mai 梅 – lan 蘭 – cúc 菊 – trúc 竹), bát bửu (八寶), bát quả (八果), bát vật (八物)… Các họa tiết này được thực hiện bằng kỹ thuật nề vôi vữa (灰泥), khảm sành, sứ, thủy tinh (嵌瓷、嵌玻璃), thậm chí có cả khảm xà cừ (嵌螺鈿), vừa bền chắc trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt, vừa thể hiện bản sắc văn hóa biển đặc trưng của cư dân Đà Nẵng. Những linh vật và đồ án được sử dụng không chỉ để trang trí, mà còn mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, phản ánh khát vọng về sự thịnh trị, trường tồn và bình an của cộng đồng làng xã.
Hiện vật
Đình Trung Lương hiện còn lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị lịch sử và văn hóa đặc biệt, phản ánh vai trò trung tâm của đình trong đời sống tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng của cư dân địa phương. Trong đó đáng chú ý nhất là 9 sắc phong do các triều vua nhà Nguyễn ban tặng từ thời Minh Mạng trở đi, khẳng định vị trí và công lao của Thành hoàng làng trong việc bảo hộ dân làng và quốc thái dân an.
Ngoài sắc phong, đình còn bảo tồn được nhiều hiện vật gốc như:
-
Hoành phi, câu đối chạm khắc công phu, mang nội dung tôn vinh công đức tiền nhân và ngợi ca khí tiết quê hương.
-
Bộ đồ thờ cổ với bát bửu, hương án, lư hương… được chế tác từ gỗ, đồng và sành sứ, thể hiện nghệ thuật thủ công truyền thống.
-
Tượng linh vật (rồng, phụng, kỳ lân…) và các mảng phù điêu trang trí bằng kỹ thuật khảm sành sứ, phản ánh mỹ thuật đình làng xứ Quảng đầu thế kỷ XX.
-
Một số bia đá, trụ biểu cùng văn tự Hán – Nôm được khắc nổi trên trụ cổng và bình phong, góp phần lưu dấu lịch sử hình thành, bảo vệ và trùng tu đình qua các thời kỳ.
Các hiện vật này không chỉ có giá trị vật chất và nghệ thuật, mà còn là chứng tích sống động của quá trình phát triển cộng đồng, tín ngưỡng và bản sắc văn hóa vùng đất Hòa Xuân – Cẩm Lệ trong dòng chảy lịch sử Đà Nẵng.
Sự kiện và lễ hội
Đình Trung Lương là nơi diễn ra các hoạt động lễ hội truyền thống, góp phần duy trì đời sống văn hóa tinh thần và gắn kết cộng đồng làng xã.
Hằng năm, vào ngày 10 tháng 3 âm lịch, đình tổ chức lễ cúng Xuân – một nghi thức quan trọng nhằm tưởng niệm các bậc tiền hiền, hậu hiền, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Lễ cúng được tiến hành trang nghiêm với các nghi thức tế lễ truyền thống, do ban tế tự của làng đảm nhiệm.
Sau phần lễ là phần hội, với nhiều trò chơi dân gian đậm chất làng quê như:
- Kéo co, đẩy gậy – thể hiện sức mạnh và tinh thần đồng đội.
- Nhảy bao bố, đập ôm đất, đá gà – tạo không khí sôi động, vui tươi.
- Hát hò khoan – làn điệu dân ca đặc trưng của miền Trung, góp phần tôn vinh di sản âm nhạc truyền thống.
Xếp hạng
Đình Trung Lương đã được công nhận là di tích lịch sử cấp thành phố tại Quyết định số 5875/QĐ-UBND ngày 30 tháng 8 năm 2006 của Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng
Tham khảo
- Đình Trung Lương (Đà Nẵng), Danang.gov.
- Võ Thị Dung (Phòng Quản lý Di sản Văn hóa), Đình Trung Lương, Bảo tàng Đà Nẵng.
- Đồ án ngư long hý thủy tại đình Trung Lương, Bảo tàng Đà Nẵng.
- Đình Trung Lương (2009), Trang Thông tin điện tử Quận Cẩm Lệ – Thành phố Đà Nẵng.
- Danh sách các di tích trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng, Cổng dịch vụ dữ liệu.
Các ngôn ngữ khác
- Tiếng Anh (English)
Name and Location
Trung Luong communal house is located in Hoa Xuan ward, Cam Le district, Da Nang city, on what was formerly known as Trung Luong village, which separated from Khue Dong around the mid-19th century. The communal house is situated in a new residential area, bordered by the Han river to the north and the Co Co river to the east, approximately 10km southwest of the city’s administrative center.
History and Figures
Trung Luong village was established around the mid-19th century on a piece of land commonly known as Con Soi, having split from Khue Dong village. The villagers made a living through farming and fishing along the riverbanks. At that time, five clans were the first to come and establish the village: Huynh Ngoc, Tran Phuoc, Nguyen, Le, and Ho Van. As the population grew over time, many elders from these clans applied to the Dien Ban prefecture to establish a new village on the Con Soi land. The request was approved, and the village was named Trung Luong.
After Trung Luong village was established and its population and material conditions were sufficient, the leading elders of the clans initiated the construction of the communal house. With the support and consensus of the villagers, the communal house was built on the foundation of a former temple dedicated to Thai Giam, covering an area of approximately 1,000m². It was constructed in the tam gian, tu vi (three bays, four roofs) architectural style, using local materials such as stone, lime mixed with bo loi oil, and ironwood and jackfruit wood for columns, rafters, and beams. The roof was covered with fish-scale tiles and double-layer tiles (ngoi am duong). The names of those who contributed to the construction were inscribed on a stele, but due to war, the inscription has been lost.
The communal house serves as a place for the people of Trung Luong village to worship the tutelary god, other traditional deities, and those who contributed to the village’s establishment and development throughout its history. The Trung Luong communal house currently stands on a 416m² plot of land. During the resistance war against the French, it was used for political and military training organized by the Viet Minh Front, the local revolutionary government. During the resistance war against the Americans, the communal house also served as a command base for army units and local guerrillas transporting weapons and provisions. From here, resistance forces attacked Da Nang airport in 1964 and Nuoc Man airport in 1968. The communal house also provided shelter for local cadres, soldiers, and guerrillas.
For their significant contributions, the people of Trung Luong village were honored by the Party and the State with the title of five Vietnamese Heroic Mothers, 226 medals of various types, 137 commendation certificates, and the recognition of 85 martyrs.
Architecturally, the communal house features brick walls and a double-layer tiled roof. The roof ridge is decorated with the “two dragons worshipping the moon” (luong long trieu nguyet) motif, while the two sides of the porch roof feature two phoenixes facing the “Trung Luong” characters. The porch roof also has a decorative false turret with a roof in the shape of a scroll and a gourd bottle, with dragon heads at the corners. In the front yard, there is a screen wall (binh phong) built in the shape of a scroll. The front of the screen wall is decorated with a kylin motif, while the back features a carp turning into a dragon (ca chep hoa rong) motif. The two corners of the scroll-shaped wall feature two kylins. The three-entrance gate (cong tam quan) is constructed with square-section pillars.
Annually, the communal house organizes activities such as hat boi (classical opera), hat ho khoan (folk singing), and folk games (tug-of-war, sack racing, earthen pot smashing, cockfighting, stick pushing). The rituals include the Long Chu boat release ceremony, the field tilling ceremony, and the raising of the New Year’s pole. The villagers celebrate the annual peace-offering and field-tilling ceremony on the 10th day of the third lunar month.
Currently, due to the city’s urban planning policy, the communal house has been relocated to a new site in Hoa Xuan ward, Cam Le district. The new, grand communal house is located in a modern residential area, yet it retains its traditional architecture and precious artifacts.
The Trung Luong communal house currently preserves 19 imperial decrees (sac phong), dating from the reign of Minh Mang to Khai Dinh, specifically:
-
Decree for the Tutelary God, 18th day of the 3rd month, year 2 of Khai Dinh
-
Decree for the Imperial Commissioner, Commander of the Northern Army, 8th day of the 6th month, year 5 of Duy Tan
-
Decree for the Four Holy Ladies of the Great Can Kingdom of the South Sea, 11th day of the 8th month, year 3 of Duy Tan
-
Decree for Lord Cao Cac Quang Do, 11th day of the 8th month, year 3 of Duy Tan
-
Decree for Lord Cao Cac, 1st day of the 7th month, year 2 of Dong Khanh
-
Decree for the Four Holy Ladies of the Great Can Kingdom of the South Sea, 1st day of the 7th month, year 2 of Dong Khanh
-
Decree for the Four Holy Ladies of the Great Can Kingdom of the South Sea, 24th day of the 11th month, year 33 of Tu Duc
-
Decree for Lords Cao Cac and Phi Van Tuong Quan, 24th day of the 11th month, year 33 of Tu Duc
-
Decree for the White Horse God, 2nd day of the 11th month, year 5 of Tu Duc
-
Decree for Lord Phi Van Tuong Quan, 25th day of the 9th month, year 3 of Tu Duc
-
Decree for the goddess Thien Y A Na, 25th day of the 9th month, year 3 of Tu Duc
-
Decree for Lord Cao Cac, 25th day of the 9th month, year 3 of Tu Duc
-
Decree for Lord Cao Cac, 26th day of the 12th month, year 5 of Thieu Tri
-
Decree for Lord Cao Cac, 21st day of the 11th month, year 3 of Thieu Tri
-
Decree for Lord Phi Van Tuong Quan, 14th day of the 5th month, year 3 of Thieu Tri
-
Decree for Lord Phi Van Tuong Quan, 12th day of the 4th month, year 3 of Thieu Tri
-
Decree for the goddess Thien Y A Na, 12th day of the 4th month, year 3 of Thieu Tri
-
Decree for the goddess Thien Y A Na, 11th day of the 2nd month, year 2 of Minh Mang
-
Decree for Lord Phi Van Tuong Quan, 11th day of the 2nd month, year 2 of Minh Mang
Architecture and Landscape
Trung Luong communal house is a significant cultural and religious architectural work in Da Nang city, bearing the distinct marks of a traditional Vietnamese communal house while also showcasing the specific characteristics of the Quang region’s communal house architecture. Located in Hoa Xuan ward, Cam Le district, approximately 10km southwest of the city’s administrative center, the communal house is situated on a 416m² plot of land. Its location was chosen according to traditional feng shui principles, aligning with the “dragon bowing, tiger crouching” (long phu ho cu) posture, which harmonizes mountain and water elements. A spacious “bright hall” (minh duong) in front and a solid “rear bolster” (hau cham) behind express the desire to gather spiritual energy and protect the villagers.
Architecturally, the communal house is built in the traditional “Ding” (丁) shape, a common layout for communal houses in Da Nang, with a horizontal main hall and a rear sanctuary, forming a solemn “Dung Dao” (勇道) axis. The primary building materials are plastered bricks, lime mortar, and cement, with a double-layer tiled roof. Despite undergoing several renovations, the communal house retains many of its ancient architectural elements. The main hall features two altars, one for the village’s founders (“tien hien”) and one for later benefactors (“hau hien”). The porch section has a drum tower and a gong tower. The roof ridge is decorated with traditional motifs such as “returning dragon” (hoi long) and “two phoenixes” (luong phung).
The rear sanctuary, where the altar of the village’s tutelary god is placed, is enclosed on three sides and connects to the main hall through a single door, creating a sacred and solemn space. The interior is meticulously decorated with embossed dragon and phoenix patterns made from ceramics, reflecting exquisite craftsmanship and reverence. Notably, the Trung Luong communal house currently preserves nine imperial decrees dating back to the Minh Mang era, which are invaluable historical and religious artifacts.
The surrounding landscape also contributes to the communal house’s overall beauty. In front of the yard is a scroll-shaped screen wall. The outer side is decorated with a dragon horse (long ma) motif, while the inner side features fish and dragons playing in water (ngu long hi thuy). The two corners of the screen wall are embossed with kylins. The three-entrance gate is built with square pillars; the central pillar, about 5m high, is decorated with lotus flowers, while the side pillars, about 4m high, are decorated with gourd bottles. The pillars also have couplets carved in Sino-Vietnamese (Han Nom) characters, expressing ancestral virtues and the villagers’ aspirations. In addition, the communal house’s pillars are decorated with winding dragons and “dragon transforming into leaf” motifs, creating a soft yet majestic beauty.
The decorative art at Trung Luong communal house is clearly influenced by the architecture of Central Vietnam, highlighted by motifs of the Four Sacred Animals (四靈: dragon, kylin, turtle, phoenix), the Four Seasons (四季: plum, orchid, chrysanthemum, bamboo), Eight Treasures (Bat Buu), Eight Fruits (Bat Qua), and Eight Objects (Bat Vat). These motifs are executed using techniques such as lime mortar embossing, mosaic inlay with ceramic, porcelain, and glass, and even mother-of-pearl inlay. These techniques ensure durability in the harsh climate while also showcasing the unique coastal culture of the people of Da Nang. The sacred animals and motifs are not merely for decoration but also carry deep symbolic meaning, reflecting the community’s aspirations for prosperity, longevity, and peace.
Artifacts
The Trung Luong communal house currently preserves many artifacts of special historical and cultural value, reflecting its central role in the religious life and community activities of the local people. The most notable are the nine imperial decrees granted by Nguyen Dynasty emperors starting from the Minh Mang era, which affirm the status and merits of the village’s tutelary god in protecting the villagers and ensuring a prosperous nation.
In addition to the decrees, the communal house also preserves many original artifacts, such as:
-
Horizontal inscribed boards and couplets with elaborate carvings, honoring the virtues of ancestors and praising the homeland’s spirit.
-
An ancient set of worship items, including the Eight Treasures, incense tables, and incense burners, crafted from wood, bronze, and ceramics, showcasing traditional craftsmanship.
-
Statues of sacred animals (dragons, phoenixes, kylins) and decorative reliefs created using ceramic mosaic techniques, reflecting the communal house art of the Quang region in the early 20th century.
-
Several stone steles and votive pillars with Sino-Vietnamese inscriptions carved on the gate pillars and screen wall, helping to document the communal house’s history of establishment, preservation, and renovation through different periods.
These artifacts not only hold material and artistic value but are also living testimonies to the development of the community, beliefs, and cultural identity of the Hoa Xuan-Cam Le region within the historical flow of Da Nang.
Events and Festivals
Trung Luong communal house is a venue for traditional festivals, helping to maintain the spiritual and cultural life and strengthen community bonds.
Annually, on the 10th day of the third lunar month, the communal house holds the Spring Offering Ceremony, an important ritual to commemorate the village’s founders and benefactors, and to pray for national peace, favorable weather, and a bountiful harvest. The ceremony is conducted solemnly with traditional sacrificial rituals, managed by the village’s ceremonial committee.
After the rituals, the festival part follows with many folk games typical of a rural village, such as:
-
Tug-of-war and stick pushing, which demonstrate strength and team spirit.
-
Sack racing, earthen pot smashing, and cockfighting, which create a vibrant, joyful atmosphere.
-
Hat ho khoan, a characteristic folk song of Central Vietnam, which helps honor traditional musical heritage.
Ranking
Trung Luong communal house was recognized as a city-level historical site by Decision No. 5875/QD-UBND of the Da Nang City People’s Committee on August 30, 2006.
2. Tiếng Trung (Chinese)
名称与地理位置 (名称与地理位置)
中梁亭 位于越南岘港市 锦丽郡 和春坊，坐落于古称中梁村 的土地上，该村大约在19世纪中叶从奎东村 分离出来。该亭位于新居民区内，北临汉江，东接古琴江 ，距市行政中心西南方向约10公里。
历史与人物 (历史与人物)
中梁村大约在19世纪中叶于俗称“土坪地” 的土地上建立，从奎东村分离而来。村民以务农和沿河渔猎为生。当时，有五个家族最先前来开垦建村，分别是黄玉族 、陈福族、阮族、黎族 和胡文族。此后，随着人口发展，村庄日益繁荣，各族中的多位长者联名向奠磐府 申请在土坪地建立新村，并获得批准，取名为中梁村。
中梁村成立一段时间后，由于人口众多且物质条件充足，各族长者牵头兴建了村亭。在村民的响应和支持下，该亭建在一座约1,000平方米的太监祠庙地基上，建筑风格为“三间四位”（三间、四坡屋顶）。建筑材料包括块石、掺有榄仁油的石灰，栋梁和横木则使用坚实的铁力木和菠萝蜜木。亭顶覆盖鱼鳞瓦和阴阳瓦。对建亭有贡献者的名字都刻在碑上，但因战争，功德碑已遗失。
该亭是中梁村民供奉城隍神 、传统信仰中的各位神祇以及为村庄的形成和发展做出贡献的先贤们的地方。中梁亭目前占地416平方米。在抗法战争时期，该亭曾是越盟阵线——地方革命政权组织政治和军事学习的场所。到了抗美救国时期，该亭还被用作运送武器和粮食的部队及游击队员的指挥基地。从这里，抗战力量于1964年袭击了岘港机场 ，1968年袭击了水盐机场 。该亭也是当地干部、士兵和游击队员的庇护所。
由于巨大的贡献，中梁村人民被党和国家授予“越南英雄母亲” 称号5名，各类勋章226枚，各类奖章137枚，并确认烈士85名。
在建筑方面，该亭为砖墙结构，屋顶覆盖阴阳瓦。亭顶装饰有“双龙朝月”图案，两侧屋檐有两只凤凰朝向“中梁”二字。屋檐上建有假楼，楼顶呈卷轴状，并有酒壶造型，角落有龙头。庭院外有卷轴式影壁，正面装饰有麒麟图案，背面是鲤鱼化龙；卷轴两角有两只麒麟。三门牌坊 由方形石柱构成。
每年，村亭都会组织歌剧、民歌、以及拔河、跳麻袋、砸土罐、斗鸡、推杆等民间游戏活动。在祭祀方面，有放龙舟、下田仪式、春节立竿仪式。村民以农历三月初十作为每年祈求平安和下田的日子。
目前，根据市政府的规划政策，该亭已迁至锦丽郡和春社 (xã Hòa Xuân) 的新址。新亭宏伟、宽敞，位于现代居民区内，但仍保留了传统建筑风格和珍贵文物。
中梁村亭目前仍保存有19份敕封，其年代从明命 到启定年间，具体如下：
-
敕封城隍神，启定二年三月十八日
-
敕封钦差北军都督，维新五年六月初八日
-
敕封四位圣娘大乾国家南海，维新三年八月十一日
-
敕封高各广度，维新三年八月十一日
-
敕封高各，同庆二年七月初一日
-
敕封四位圣娘大乾国家南海，同庆二年七月初一日
-
敕封四位圣娘大乾国家南海，嗣德三十三年十一月二十四日
-
敕封高各、飞运将军，嗣德三十三年十一月二十四日
-
敕封白马神，嗣德五年十一月初二日
-
敕封飞运将军，嗣德三年九月二十五日
-
敕封天依阿娜女神，嗣德三年九月二十五日
-
敕封高各，嗣德三年九月二十五日
-
敕封高各，绍治五年十二月二十六日
-
敕封高各，绍治三年十一月二十一日
-
敕封飞运将军，绍治三年五月十四日
-
敕封飞运将军，绍治三年四月十二日
-
敕封天依阿娜女神，绍治三年四月十二日
-
敕封天依阿娜女神，明命二年二月十一日
-
敕封飞运将军，明命二年
建筑与景观 (建筑与景观)
中梁亭是岘港市重要的文化与信仰建筑，它不仅带有越南传统村亭的深刻印记，也展现了广南 地区村亭建筑的独特之处。该亭位于锦丽郡和春坊，距市行政中心西南方向约10公里，占地416平方米。亭子的选址遵循了传统的风水观念，与“龙俯虎踞”的地势相符，融合了和谐的山水元素：前方是开阔的“明堂”，后方有稳固的“后枕”，这体现了聚气纳灵、庇佑村民的美好愿望。
在建筑上，该亭采用“丁”字形布局，这是岘港地区村亭常见的传统结构，由横向的正殿和后方连接的后寝组成，形成庄严的“勇道”中轴线。主要建筑材料为石灰水泥砂浆粉刷的砖块，屋顶覆盖阴阳瓦。尽管经历多次翻修，该亭仍保留了许多古老的建筑元素。正殿内设有左、右两座祭坛，分别供奉前贤 和后贤；门廊部分设有鼓楼和钟楼；屋顶装饰有传统的“回龙”和“双凤” 等图案。
后寝是供奉本村城隍神的地方，三面封闭，通过一扇门与正殿相通，营造出神圣庄严的空间。亭子内部以精湛的瓷片堆塑浮雕龙、凤进行华丽装饰，体现了其精湛的工艺和肃穆的氛围。特别值得一提的是，中梁亭目前保存有9份明命年间颁发的敕封，是关于历史与信仰的珍贵物证。
外部景观也为该亭增添了整体美感。亭前院内有卷轴形影壁，外侧装饰有龙马 图案，内侧为“鱼龙戏水”，影壁两角雕有麒麟。三门牌坊由高大的方形石柱构成，中柱高约5米，装饰有石莲，侧柱高约4米，装饰有酒壶。牌坊石柱上刻有汉喃 (Hán Nôm) 对联，内容体现了敬祖重道、赞颂先贤功德以及村民的愿景。此外，亭子的柱子还装饰有蜿蜒盘旋的龙形，以及“龙化叶”图案，营造出柔美而庄严的美感。
中梁亭的装饰艺术明显受到中部地区建筑风格的影响，其特色在于“四灵”（龙、麟、龟、凤）、“四季”（梅、兰、菊、竹）、“八宝”、“八果”等图案。这些图案采用灰泥、嵌瓷、嵌玻璃，甚至嵌螺钿等技术制作，既能在恶劣的气候条件下保持坚固耐用，又体现了岘港居民独特的海洋文化特征。所使用的灵兽和图案不仅用于装饰，还承载着深刻的象征意义，反映了村庄社区对繁荣、永恒和和平的渴望。
文物 (文物)
中梁亭目前保存了许多具有特殊历史和文化价值的文物，反映了该亭在当地居民信仰生活和社区活动中的核心作用。其中最值得关注的是阮朝历代皇帝自明命年间颁发的9份敕封，它们肯定了村庄城隍神在庇佑村民和祈求国泰民安方面的地位和功劳。
除了敕封，该亭还保留了许多原始文物，例如：
-
雕刻精美的横匾和对联，内容旨在歌颂先贤功德和赞美故乡气节。
-
一套古老的祭祀用品，包括“八宝”、香案、香炉等，由木、铜、瓷器制成，体现了传统手工艺。
-
灵兽雕像（龙、凤、麒麟等）和采用嵌瓷技术制作的装饰浮雕，反映了20世纪初广南地区村亭的艺术风格。
-
一些石碑、石柱以及刻在牌坊和影壁上的汉喃文字，这些都记录了该亭在不同时期的形成、保护和修复历史。
这些文物不仅具有物质和艺术价值，也是和春-锦丽地区社区发展、信仰和文化认同在岘港历史长河中演变的生动见证。
活动与节庆 (活动与节庆)
中梁亭是传统节庆活动的举办地，有助于维护社区的精神文化生活和增强凝聚力。
每年农历三月初十，该亭都会举行“春祭”仪式，这是一项重要的祭祀活动，旨在缅怀先贤，祈求国泰民安、风调雨顺、五谷丰登。祭祀仪式庄严隆重，由村里的祭祀委员会负责。
祭祀仪式后是联欢活动，包括许多富有乡村特色的民间游戏，例如：
-
拔河、推杆：展现力量和团队精神。
-
跳麻袋、砸土罐、斗鸡：营造热闹、欢乐的气氛。
-
“和欢”民歌：一种独特的中部地区民歌，有助于弘扬传统音乐遗产。
排名 (排名)
中梁亭于2006年8月30日被岘港市人民委员会第5875/QD-UBND号决定认定为市级历史遗迹。
3. Tiếng Pháp (French)
Nom et situation géographique
Le dinh Trung Luong est situe au phuong Hoa Xuan, quan Cam Le, ville de Da Nang, sur un ancien territoire appele village Trung Luong – separe du village Khue Dong vers le milieu du XIXe siecle. Le dinh se trouve dans une zone residentielle recente, borde par le fleuve Han au nord, la riviere Co Co a l’est, et a environ 10 km au sud-ouest du centre administratif de la ville.
Histoire et personnages
Le village Trung Luong fut fonde vers le milieu du XIXe siecle sur un territoire appele Con Soi, separe du village Khue Dong. Les habitants vivaient principalement de l’agriculture et de la peche fluviale. Les cinq premieres familles fondatrices etaient les lignages Huynh Ngoc, Tran Phuoc, Nguyen, Le et Ho Van. Par la suite, avec la croissance demographique, les notables de ces lignages adresserent une petition au phu Dien Ban afin d’obtenir l’autorisation de creer un nouveau village sur les terres de Con Soi. L’autorisation fut accordee et le nouveau village prit le nom de Trung Luong.
Peu apres, lorsque la population fut suffisamment nombreuse et prospera, les anciens initierent la construction d’un dinh (maison communale). Avec l’accord des villageois, l’edifice fut erige sur l’emplacement d’un ancien temple dedie a un eunuque imperial, couvrant environ 1.000 m². Le plan architectural suivait le modele tam gian, tu vi (trois travées, quatre toits). Les materiaux utilises etaient : blocs de pierre, chaux melangee a de l’huile vegetale ; bois de liem et bois de jacquier pour les colonnes, poutres et chevrons. Le toit etait recouvert de tuiles vay ca (ecaille de poisson) et de tuiles am duong (yin-yang). Les noms des bienfaiteurs ayant contribue a la construction furent graves sur une stele, aujourd’hui disparue a cause des guerres.
Le dinh devint le lieu de culte du thanh hoang (genie tutélaire), des divinites locales et des fondateurs du village. Actuellement, le dinh Trung Luong occupe une superficie de 416 m². Durant la resistance contre les Francais, il servit de lieu d’etudes politiques et militaires sous la direction du Mat tran Viet Minh. Pendant la guerre contre les Americains, il fut utilise comme poste de commandement pour les unites de l’armee et des milices locales dans le transport d’armes et de vivres. De ce lieu partirent notamment des offensives contre l’aeroport de Da Nang (1964) et celui de Nuoc Man (1968). Le dinh fut egalement un refuge pour les cadres et combattants de la resistance.
En reconnaissance de ces contributions, les habitants de Trung Luong ont ete recompenses par le Parti et l’Etat : 5 titres de Meres Vietnamiennes Heroines, 226 ordres, 137 medailles et la reconnaissance de 85 martyrs.
Architecturalement, le dinh est construit en briques, toit couvert de tuiles am duong. Sur le faîte figure un decor de luong long trieu nguyet (deux dragons entourant la lune), et aux avant-toits, deux phenix encadrant l’inscription “Trung Luong”. La toiture est ornee d’un faux pavillon avec motifs de cuon thu (parchemin enroule), de jarres a vin et de tetes de dragon. Dans la cour, un ecran de style cuon thu represente un ky lan (licorne) a l’avant et une carpe se transformant en dragon a l’arriere. Le portail tam quan est compose de colonnes carreés.
Chaque annee, le dinh organise des activites culturelles telles que le hat boi, le ho khoan, ainsi que des jeux populaires (tir a la corde, course en sac, bris de jarres d’argile, combats de coqs, lutte a la perche). Les rites comprennent la ceremonie du bateau Long Chu, le rite xuong dong (descente aux champs), et l’erection du cay neu au Nouvel An. La grande fete annuelle a lieu le 10e jour du 3e mois lunaire, consacree a la priere pour la paix et une bonne recolte.
Suite a l’amenagement urbain, le dinh a ete deplace vers un nouvel emplacement au phuong Hoa Xuan, quan Cam Le. Le nouvel edifice, plus vaste et moderne, conserve toutefois l’architecture traditionnelle et les objets precieux.
Le dinh Trung Luong conserve actuellement 19 sac phong (decrets royaux de nomination divine) datant des regnes de Minh Mang a Khai Dinh, parmi lesquels :
-
Sac en l’honneur du thanh hoang, date du 18 mars, 2e annee de Khai Dinh ;
-
Sac pour Kham sai Bac quan Do doc, date du 8 juin, 5e annee de Duy Tan ;
-
Sac pour Tu vi Thanh nuong Dai Can quoc gia Nam Hai, date du 11 aout, 3e annee de Duy Tan ;
-
Sac pour Cao Cac Quang Do, date du 11 aout, 3e annee de Duy Tan ;
-
Sac pour Cao Cac, date du 1er juillet, 2e annee de Dong Khanh ;
-
Sac pour Bach Ma than, date du 2 novembre, 5e annee de Tu Duc ;
-
Sac pour la deesse Thien Y A Na, date du 25 septembre, 3e annee de Tu Duc ;
-
Et d’autres decrets accordes a Cao Cac, Phi Van Tuong quan, etc.
Architecture et paysage
Le dinh Trung Luong est un edifice culturel et religieux important de Da Nang, representatif des dinh traditionnels vietnamiens et specifique au style architectural du Quang Nam. Situe a Hoa Xuan, il occupe un terrain de 416 m². Le site fut choisi selon les principes du fengshui traditionnel : position de rong chau ho phuc (“dragon incline, tigre accroupi”), avec un espace ouvert a l’avant (“minh duong”) et une colline protectrice a l’arriere (“hau cham”), symbolisant la concentration des energies sacrees.
L’architecture adopte le plan en chu Dinh (caractere 丁), disposition typique des dinh de Da Nang : salle principale transversale et sanctuaire postérieur aligne sur l’axe Dung dao (voie solennelle). Les materiaux principaux sont briques enduites de chaux et ciment, toit en tuiles am duong. Malgre plusieurs restaurations, de nombreux elements anciens sont conserves. Le chinh dien comprend deux autels lateraux pour les tien hien (anciens fondateurs) et hau hien (successeurs meritoires). L’avant-toit comporte un pavillon du tambour et un pavillon du gong. Le toit est orne de motifs traditionnels : hoi long (dragons enroules) et luong phung (deux phenix).
Le sanctuaire arriere abrite l’autel du thanh hoang, clos sur trois faces et communiquant avec la salle principale. L’interieur est richement decore de dragons et phenix en relief de ceramique. Le dinh conserve neuf sac phong de l’epoque Minh Mang, temoignages precieux de l’histoire locale.
L’espace exterieur comprend un ecran binh phong en forme de cuon thu, orne d’un long ma (dragon-cheval) et d’un ngu long hi thuy (carpe jouant avec les vagues). Le portail tam quan se compose de trois colonnes carreés, la centrale (5 m) decoree de lotus, les laterales (4 m) de jarres a vin. Des couplets sino-vietnamiens gravés expriment la morale, les merites ancestraux et les aspirations villageoises.
Les arts decoratifs refle tent le style du Centre Vietnam, avec motifs de tu linh (quatre creatures mythiques : long, lan, quy, phung), tu quy (quatre saisons : mai, lan, cuc, truc), bat bau, bat qua, bat vat. Ces ornements, realises en mortier de chaux, incrustations de ceramique, verre et parfois nacre, combinent durabilite et esthetique maritime caracteristique de Da Nang.
Objets
Le dinh Trung Luong conserve de nombreux objets a haute valeur historique et culturelle :
-
9 sac phong des rois Nguyen, confirmant le role du thanh hoang dans la protection du village ;
-
Des hoanh phi et cau doi (panneaux et sentences parallèles) sculptés, louant les ancetres ;
-
Un ancien ensemble d’objets de culte en bois, bronze et ceramique ;
-
Statues de creatures mythiques et bas-reliefs en ceramique incrustee, typiques du debut du XXe siecle ;
-
Steles et colonnes gravees en Han Nom, retraçant l’histoire des restaurations.
Ces objets ne sont pas seulement des reliques, mais egalement des temoins vivants de la spiritualite et de l’identite culturelle du territoire Hoa Xuan – Cam Le.
Evenements et fetes
Le dinh Trung Luong demeure un centre de vie rituelle et festive : chaque annee, le 10e jour du 3e mois lunaire, la fete printaniere est organisee pour honorer les fondateurs et prier pour la paix, de bonnes recoltes et la prosperite.
Les festivites comprennent :
-
Rites traditionnels : offrandes, prières, sacrifices selon le protocole ancien ;
-
Jeux populaires : tir a la corde, lutte a la perche, course en sac, combats de coqs ;
-
Spectacles : hat boi, ho khoan, perpetuant le patrimoine musical du Centre Vietnam.
Classement
Le dinh Trung Luong a ete reconnu site historique de niveau municipal par la Decision no. 5875/QD-UBND en date du 30 aout 2006 du Comite Populaire de la ville de Da Nang.
