Đình Đại Phùng (Đan Phượng, Hà Nội)

   Đình Đại Phùng (Đan Phượng, Hà Nội)

Thông tin cơ bản

Tên gọi và vị trí địa lý 

Đình Đại Phùng nằm tại thôn Đại Phùng, thị trấn Phùng, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội), sau sáp nhập hành chính vào năm 2025, địa phận chùa nay thuộc xã Đan Phượng, thành phố Hà Nội.

Đình được đặt tên theo tên làng “Đại Phùng”, một tên gọi đã được định hình ít nhất từ năm Giáp Tý (niên hiệu Chính Hòa thứ 5, 1684). Theo cố Giáo sư Trần Quốc Vượng, “Phùng” vốn là cách đọc địa phương của “Phụng”, tên gọi chung cho một vùng rộng lớn bao gồm Đan Phượng, Phúc Thọ và Thạch Thất. Chính vì thế, về sau, vùng đất này mới có tên chữ là “Đan Phụng” hay “Đan Phượng”.

Đình Đại Phùng là một trong những công trình kiến trúc tiêu biểu, phản ánh giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất này, cũng là một trong số ít ngôi đình còn bảo lưu gần như nguyên vẹn kiến trúc gỗ truyền thống từ thế kỷ XVII.

Lịch sử và nhân vật

Đình Đại Phùng được xây dựng vào thế kỷ XVII, thờ Đức Thánh Tích Lịch Hỏa Quang Thượng đẳng thần và tướng quân Vũ Hùng, vị anh hùng có công lớn trong việc dẹp giặc dưới thời nhà Trần, được nhân dân suy tôn làm thành hoàng bảo hộ cho cả vùng.

Tương truyền, Vũ Hùng là tướng dưới triều Trần Nghệ Tông (1370-1372), từng lập nhiều chiến công khi đánh giặc ở phía Tây kinh thành Thăng Long. Làng Đại Phùng chính là nơi ông đóng quân, giúp dân bảo vệ quê hương. Ngày 18 tháng 11, ông lâm bệnh qua đời tại đây, dân làng ghi nhớ công ơn nên tôn ông làm thành hoàng. Vua Trần sau đó đã sắc phong cho ông với tước hiệu “Trần triều Trung quân Ngã Bồ, Vũ Hùng đại vương”.

Tích Lịch Hỏa Quang là thiên thần (một trong bốn vị thần của tứ pháp: Mây, Mưa, Sấm, Chớp). Vị thần được cả tổng Phùng xưa (8 làng) tôn thờ làm Thành hoàng. Vị thứ hai là nhân thần Thành hoàng làng riêng của Đại Phùng là danh tướng Vũ Hùng, có công đánh giặc thời Trần.

Hiện nay, kiến trúc đình còn lưu giữ dấu ấn nghệ thuật thời Lê Trung Hưng (thế kỷ XVII). Năm 2010, đình Đại Phùng được trùng tu lớn, nhiều hạng mục được tu bổ, trong đó một số cột gỗ xoan đã được thay thế bằng gỗ lim, nhưng các họa tiết chạm khắc quý hiếm vẫn được bảo tồn nguyên vẹn giá trị. Ban đầu, ngôi đình chỉ có ba gian hai chái, về sau mới xây dựng thêm hậu cung để thờ, gian tiền tế được bổ sung vào thời Nguyễn. Trải qua các triều đại, đình đã nhiều lần được trùng tu, tôn tạo, gìn giữ giá trị lịch sử, văn hóa cho đến ngày nay.

Làng Đại Phùng là mảnh đất văn hiến, nơi đây có dòng họ Tạ nổi danh với ba đời cha con, ông cháu đỗ đạt, khai khoa của làng là Tiến sĩ Tạ Đăng Vọng, con trưởng là Hoàng giáp Tạ Đăng Đạo. Tiến sĩ Đặng Đình Tướng,  một trong “ngũ lão” trọng thần triều Lê – Trịnh, nổi tiếng với tác phẩm “Thuật cổ quy huấn lục” gồm 8 thiên, được coi như sách giáo khoa thời bấy giờ.

Kiến trúc cảnh quan

Đình Đại Phùng tọa lạc tại trung tâm làng Đại Phùng, cách sông Hồng khoảng 7km, nằm ngay bên dòng sông Đáy. Ngôi đình quay mặt về hướng Tây Bắc, có khuôn viên rộng 2.542m² trên nền đất cao ráo, thoáng đãng.

Hiện nay, quần thể di tích gồm các hạng mục chính: Cổng đình,  Đại đình, Giếng cổ, góp phần tạo nên một không gian kiến trúc hài hòa, giàu giá trị lịch sử văn hóa.

Cổng

Cổng đình Đại Phùng nằm ngay mặt đường đi lại của nhân dân, cổng được xây dựng theo lối kiến trúc đơn giản. Cổng gồm hai trụ cột vuông bằng gạch, cao khoảng 1 mét, kết nối với nhau bằng một cửa sắt rộng chừng 2 mét, bề mặt trơn, không có hoa văn trang trí.

Từ hai trụ cổng, nối liền với dãy tường lửng thấp bao quanh toàn bộ khuôn viên di tích. Cả tường và cổng đều có chiều cao thấp, tạo không gian mở, cho phép người bên ngoài dễ dàng quan sát vào bên trong đình. Ngoài cổng chính, phía gần đầu hồi toà Tiền Tế còn có một lối đi nhỏ vào đình, phục vụ cho việc đi lại, sinh hoạt hoặc sử dụng trong các dịp lễ hội khi lượng người tham gia đông.

Qua cổng là một khoảng sân gạch rộng, là nơi diễn ra các nghi lễ, hội họp vào lễ hội.

Đại Đình

Tòa Đại đình của đình Đại Phùng được cấu trúc gồm hai phần chính: Tiền tế phía trước và Đại bái phía sau. Ngay bên đầu hồi Tiền Tế, nổi bật là một tấm bia đá lớn đặt trên lưng rùa, ghi lại nội dung bằng chữ Quốc ngữ xác nhận giá trị danh tích được xếp hạng của di tích.

Nhà Tiền Tế hình chữ Nhất, được xây dựng theo kiến trúc hình chữ “nhất”, gồm 3 gian 2 chái. Ba gian giữa là lối ra vào chính, với hệ thống cửa gỗ bức bàn truyền thống. Hai chái hai bên được xây kín, trên tường trổ cửa sổ hình tròn khắc chữ “Thọ”.  Không gian bên trong được dựng theo kiểu chồng rường trên bốn hàng chân cột, phần xà kèo trang trí đơn giản với hoa văn mây cụm và lá cách điệu, đặc trưng cho phong cách đầu thế kỷ XX, đặt trên hệ thống chân tảng đá trắng, phía trên chồng thêm tảng đá xanh hình quả dành. Các gian được làm hệ thống cửa võng, chính giữa là ban thờ công đồng, đồng thời sắp đặt kiệu, trống, và các vật dụng phục vụ cho nghi lễ truyền thống trong ngày hội làng.

Đại Bái là tòa kiến trúc nằm ở vị trí thứ hai, phía sau Tiền Tế, được dựng hoàn toàn bằng gỗ xoan ta, loại gỗ bền chắc, thường được sử dụng trong kiến trúc cổ truyền nhờ độ bền và khả năng chống mối mọt tốt. Công trình được thiết kế theo kiểu “Tiền Nhất – Hậu Đinh”: gian Tiền đường có mặt bằng hình chữ Nhất, nối liền với Hậu cung kéo dài về phía sau, tạo thành hình chữ Đinh truyền thống.

Tòa Đại Bái được thiết kế theo kiểu 3 gian 2 chái, nổi bật với kết cấu “giá chiêng chồng rường con nhị”,  một kỹ thuật tiêu biểu trong kiến trúc đình làng Việt Nam thế kỷ XVII. Đây cũng là nơi tập trung những tinh hoa nghệ thuật chạm khắc gỗ, thể hiện qua các hình tượng sinh động như rồng chầu, vinh quy bái tổ, chơi đá cầu, múa cờ, cảnh hội làng, cùng nhiều tích truyện dân gian như Mã Tàng hạm rồng… Trang trí kiến trúc trong Đại Bái đặc biệt tập trung ở các chi tiết như đầu bẩy, kẻ, con, đấu, với các hình rồng, phượng, xen kẽ cảnh sinh hoạt như cầm quạt ngồi nghỉ, tấm tiền, diễn xướng hội làng, đây là một kiến trúc tiêu biểu của thời Lê trung hưng.

Ngoài ra, không gian bên trong Đại Bái được trang trí bởi hệ thống cột gỗ lớn, các bức chạm công phu, hoành phi, câu đối sơn son thếp vàng, cửa võng chạm nổi, hương án thờ, lọng vải, bộ pháp khí, đôi chim hạc… Tất cả tạo nên một tổng thể kiến trúc, mỹ thuật đồ sộ, trang nghiêm và tinh xảo, thể hiện sự kết tinh giữa nghệ thuật điêu khắc và tín ngưỡng dân gian trong không gian đình làng Việt cổ.

Từ gian giữa của tòa Tiền đường, nối tiếp về phía sau là gian Hậu Cung, đây là phần kiến trúc được xây dựng vào cuối thế kỷ XIX, là nơi đặt long ngai và bài vị của vị Thành hoàng làng.

Nghệ thuật chạm khắc đình Phùng nổi bật với kỹ thuật chạm bong, chạm lộng, nổi cao, thể hiện nhiều đề tài sống động gắn liền với đời sống dân gian. Nổi bật là bức chạm Vinh quy bái Tổ, diễn tả cảnh rước tiến sĩ khai khoa làng Đại Phùng, tiên tắm đầm sen. Hình tượng con người thường xuất hiện trên nền rồng, đao mác, với các cảnh vật, đấu vật rất sinh động. Các cảnh đấu vật được thể hiện mạnh mẽ trên cốn, kẻ, nghé: như bắt lưng, đè người, giật khố, hình thể dài, động tác quyết liệt, đậm chất dân gian, có hình hai người vật nhau, một đè người kia, tay ép cổ, tay giật khố.

Có cảnh người ôm bụng đối thủ từ phía sau, người bị vật một chân trụ, một chân co, tay chống đất. Một cảnh khác, hai người một bắt cổ, một bắt chân, bắp tay chân nổi rõ. Hình tượng trai gái tình tự cũng được chạm khắc trên kẻ giữa, cả nam lẫn nữ đều mặc váy  phản ánh cách ăn mặc của tầng lớp bình dân trước thế kỷ XVII, gợi nhớ đến tục “Con đĩ đánh bồng” trong lễ hội dân gian. Các hoạt cảnh khác gồm múa hát, chèo, cảnh tiêu dao, người múa kiếm, người ngồi thư thái, người thổi sáo, lão nhân và mỹ nhân cầm quạt được thể hiện sống động trong khung cảnh rồng, đao mác chạm bong.

Giếng cổ

Nằm ở đầu hồi bên phải đình là một giếng cổ có từ thời Trần, được xây bằng đá ong, quanh năm nước trong xanh không bao giờ cạn. Nước giếng ngọt mát, tinh khiết, là nguồn nước thiêng để dân làng sử dụng trong các dịp tế lễ trọng đại.

Sự kiện và lễ hội

Lễ hội đình Đại Phùng là một lễ hội dân gian tiêu biểu, diễn ra hằng năm từ ngày 18 đến 22 tháng Giêng Âm lịch. Lễ hội do cấp xã tổ chức và được cấp huyện quản lý, nhằm tưởng nhớ hai vị thần linh thiêng: Tích Lịch Hỏa Quang Thượng đẳng thần và danh tướng Vũ Hùng, người có công lớn trong việc dẹp giặc thời Trần.

Từ xa xưa, lễ hội đình Đại Phùng được tổ chức ba lần mỗi năm, trong đó ngày 18 tháng Giêng, là ngày sinh của danh tướng Vũ Hùng, là lễ chính và lớn nhất. Vào những năm mở hội lớn, làng Đại Phùng thường mời các làng trong xã như Đông Khê, Đồi Khê, Phượng Trì… cùng tham gia hội đồng rước.

Không khí lễ hội bắt đầu từ chiều tối ngày 17 tháng Giêng với nghi lễ rước nước, theo đó, nước được lấy từ giếng Tông, nơi gắn liền với thần tích Tích Lịch Hỏa Quang. Đây là nghi lễ đặc trưng của cư dân nông nghiệp, thể hiện tín ngưỡng cầu mưa, cầu mùa. Nước thiêng không chỉ dùng để tắm tượng, rửa bài vị (mộc dục thần vị) mà còn tượng trưng cho sự sống, sự mát lành và sinh khí. Nguồn nước phải được chọn kỹ càng: nếu là nước tại chỗ thì lấy từ giếng Tông, nơi linh khí tụ hội; nếu cần nước lưu chuyển, sẽ lấy giữa dòng sông Đáy vào thời khắc thiêng định sẵn. Trong nghi lễ này, thầy cúng già bồng bình nước, thành kính khấn nguyện cầu mưa thuận gió hòa. Đến đêm lễ rước nước kết thúc.

Sáng ngày 18, đoàn rước xuất phát từ đình Đại Phùng, đi qua các làng Đông Khê, Đoài Khê, vượt triền đê, vòng qua xứ Tam Giáo rồi trở lại đình. Đoàn rước tái hiện hình ảnh xưa với trống chiêng vang dội, múa cờ, tế lễ linh đình… tạo nên không khí trang nghiêm mà náo nhiệt.

Trong những ngày lễ hội, nhiều trò chơi dân gian được tổ chức, mang đậm sắc màu văn hóa truyền thống như: đánh đu, tổ tôm điếm, leo cầu cân, bắt vịt, và đặc biệt là thi đấu cờ người, thả chim bồ câu,  những hoạt động góp phần tạo nên không khí vui tươi, gắn kết cộng đồng.

Xếp hạng

Năm 1990, đình Đại Phùng được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia. Đến năm 2019, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xếp hạng và công nhận đình Đại Phùng là Di tích quốc gia đặc biệt. Ngày 15 tháng 2 năm 2025, huyện Đan Phượng (Hà Nội) đã long trọng tổ chức lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt cho đình Đại Phùng, thuộc xã Đan Phượng.

 

Các ngôn ngữ khác


1. Tiếng Anh (English)

Name and Geographical Location

Dai Phung Communal House is located in Dai Phung hamlet, Phung township, Dan Phuong district, Hanoi city. After the administrative merger in 2025, the communal house is now under Dan Phuong commune, Hanoi city.

The communal house was named after the village “Dai Phung,” a name recorded as early as the year Giap Ty (5th year of Chinh Hoa era, 1684). According to the late Professor Tran Quoc Vuong, “Phung” was the local pronunciation of “Phung,” a term designating a large region including Dan Phuong, Phuc Tho, and Thach That. Later, this land was officially called “Dan Phung” or “Dan Phuong.”

Dai Phung Communal House is a representative architectural monument reflecting the distinctive cultural values of the area, and one of the few communal houses still preserving nearly intact traditional wooden architecture from the 17th century.

History and Figures

The communal house was built in the 17th century to worship Duc Thanh Tich Lich Hoa Quang Thuong dang Than and General Vu Hung, a hero who contributed greatly to suppressing invaders during the Tran dynasty, later revered as the tutelary god of the whole region.

Legend has it that Vu Hung was a general under Tran Nghe Tong (1370–1372), who achieved many victories in the western frontiers of Thang Long. Dai Phung village was where he stationed troops and protected the villagers. He passed away here on November 18, and in gratitude, the people honored him as their tutelary god. The Tran king conferred upon him the title “Tran trieu Trung quan Nga Bo, Vu Hung Dai Vuong.”

Tich Lich Hoa Quang is a divine being (one of the four deities of the “Tu Phap”: Cloud, Rain, Thunder, Lightning), worshiped by all eight villages of the old Phung canton as a tutelary god. The second tutelary god, exclusive to Dai Phung, is General Vu Hung.

Today, the architecture still preserves artistic features of the Le Trung Hung period (17th century). In 2010, the communal house underwent major restoration: many xoan wooden pillars were replaced with ironwood, but the rare carvings were carefully preserved. Originally, the communal house had three compartments and two lean-tos; later the rear sanctuary was added, and the fore hall was built in the Nguyen dynasty.

Dai Phung village is also a land of scholars, with the Ta family producing generations of successful men: Doctor Ta Dang Vong, his eldest son Hoang giap Ta Dang Dao, and Doctor Dang Dinh Tuong, one of the five senior mandarins under the Le–Trinh dynasty, famous for his work Thuat co quy huan luc consisting of eight chapters, regarded as a textbook at that time.

Architecture and Landscape

Dai Phung Communal House is located at the village center, about 7 km from the Red River, right beside the Day River. It faces northwest and has a campus of 2,542 m² on high and airy ground.

The monument complex includes: the communal gate, the Great Hall (Dai Dinh), and the Ancient Well, forming a harmonious cultural-historical space.

  • Gate: built in a simple style, consisting of two square brick pillars (about 1 m high) connected by a 2 m wide iron gate, plain with no decoration. The surrounding low wall creates an open space allowing outsiders to observe inside.

  • Great Hall (Dai Dinh): consists of two main parts – the Fore Hall (Tien Te) and the Grand Hall (Dai Bai). The Fore Hall, built in “Nhất” (一) shape, has three compartments and two lean-tos, with traditional wooden doors, circular “Longevity” windows, and wooden beam structure. Inside is the communal altar and ceremonial objects. Behind it, the Grand Hall, built of durable xoan wood, is in the “Tien Nhat – Hau Dinh” style: front hall in “Nhất” shape linked to a rear sanctuary in “Đinh” shape. It is notable for its 17th-century “gia chieng chong ruong con nhi” structure and exquisite woodcarvings depicting dragons, scholars’ processions, folk games, festivals, and daily life.

  • Ancient Well: located on the right side, dating back to the Tran dynasty, built of laterite stone, its clear water never dries, serving as sacred water for rituals.

Festivals

The Dai Phung communal festival is held annually from the 18th to the 22nd of the first lunar month, organized by the commune and managed by the district. It honors the two deities: Tich Lich Hoa Quang and General Vu Hung.

Traditionally, the festival included three celebrations yearly, with the main one on the 18th (Vu Hung’s birthday). In grand years, neighboring villages such as Dong Khe, Doi Khe, and Phuong Tri were invited to participate in processions.

The ritual begins on the evening of the 17th with the Water-fetching Ceremony at Tong Well, associated with Tich Lich Hoa Quang, symbolizing prayers for rain and fertility. Sacred water is used for ritual bathing of statues and spirit tablets. On the 18th morning, the procession departs from the communal house, marches through villages, across the dyke, around Tam Giao, and returns. The event recreates ancient grandeur with drums, gongs, dances, and rituals. Folk games like swing, card games, duck catching, human chess, and dove releasing are also held.

Recognition

In 1990, Dai Phung Communal House was recognized as a National Architectural and Artistic Monument. In 2019, the Prime Minister designated it a Special National Relic. On February 15, 2025, Dan Phuong district solemnly celebrated the recognition ceremony.


2. Tiếng Pháp (Français)

Nom et Situation Géographique

La maison communale Dai Phung est située au hameau Dai Phung, bourg de Phung, district de Dan Phuong, ville de Hanoi. Après la fusion administrative de 2025, elle appartient désormais à la commune de Dan Phuong, ville de Hanoi.

Elle porte le nom du village “Dai Phung”, mentionné dès l’année Giap Ty (5ᵉ année de l’ère Chinh Hoa, 1684). Selon le professeur Tran Quoc Vuong, “Phung” est une prononciation locale de “Phung”, nom couvrant une vaste région incluant Dan Phuong, Phuc Tho et Thach That.

La maison communale Dai Phung est un monument architectural représentatif, reflétant la richesse culturelle de la région, et l’un des rares édifices conservant presque intacte l’architecture en bois du XVIIᵉ siècle.

Histoire et Personnages

Construite au XVIIᵉ siècle, la maison communale honore le dieu Tich Lich Hoa Quang Thuong dang Than et le général Vu Hung, héros qui repoussa les envahisseurs sous la dynastie Tran, et fut vénéré comme génie tutélaire de la région.

La légende raconte que Vu Hung, général sous Tran Nghe Tong (1370–1372), réalisa de grandes victoires à l’ouest de Thang Long. Il stationna à Dai Phung, protégea les villageois et mourut le 18 novembre. Le peuple le consacra génie protecteur. Le roi Tran le titra “Tran trieu Trung quan Nga Bo, Vu Hung Dai Vuong.”

Tich Lich Hoa Quang est l’une des divinités naturelles du culte des “Quatre Pháp” (Nuage, Pluie, Tonnerre, Éclair), vénérée dans huit villages du canton de Phung. Le second génie tutélaire, propre à Dai Phung, est le général Vu Hung.

L’architecture actuelle conserve les traits artistiques des Le Trung Hung (XVIIᵉ siècle). En 2010, de grandes restaurations eurent lieu : remplacement de colonnes en bois xoan par du bois de fer, tout en préservant les précieuses sculptures. Initialement composée de trois travées et deux ailes, la maison fut agrandie avec un sanctuaire arrière et une avant-salle sous les Nguyen.

Dai Phung est aussi un village érudit, avec la lignée Ta, dont sortirent le docteur Ta Dang Vong, son fils Hoang giap Ta Dang Dao, et le docteur Dang Dinh Tuong, haut dignitaire du régime Le–Trinh, auteur du Thuat co quy huan luc (8 chapitres), considéré comme manuel scolaire d’époque.

Architecture et Paysage

Située au centre du village, à 7 km du fleuve Rouge et au bord de la rivière Day, la maison communale est orientée nord-ouest. Elle s’étend sur 2 542 m², sur un terrain élevé et aéré.

Le complexe comprend : le portail, le Grand Hall (Dai Dinh), et le Puits ancien.

  • Portail : deux piliers carrés en briques (1 m) reliés par une porte en fer de 2 m, sans ornement. Mur bas autour, laissant l’espace ouvert.

  • Grand Hall (Dai Dinh) : formé de deux parties – Tien Te (avant-salle) et Dai Bai (grande salle). L’avant-salle, en forme “Nhất” (一), à 3 travées et 2 ailes, portes traditionnelles, fenêtres circulaires “Longévité”. L’arrière, en bois xoan, suit le style “Tien Nhat – Hau Dinh”. Charpente typique du XVIIᵉ siècle, riche décorations : dragons, processions, fêtes, vie quotidienne.

  • Puits ancien : à droite, datant des Tran, en latérite, eau claire inépuisable, utilisée pour les rites.

Fête

La fête de Dai Phung se tient du 18 au 22 du premier mois lunaire, organisée par la commune et gérée par le district, en l’honneur de Tich Lich Hoa Quang et du général Vu Hung.

Autrefois, trois célébrations annuelles existaient, dont la plus importante le 18 (anniversaire de Vu Hung). Lors des grandes fêtes, d’autres villages voisins participaient aux processions.

La fête débute le soir du 17 avec la cérémonie de prélèvement d’eau au puits Tong, rite agricole de prière pour la pluie. L’eau sacrée sert à laver statues et tablettes. Le 18, procession solennelle avec tambours, danses et rituels. Jeux populaires : balançoires, cartes, échecs humains, lâcher de colombes, etc.

Classement

En 1990, la maison communale Dai Phung fut classée Monument National d’architecture et d’art. En 2019, le Premier ministre l’inscrivit au rang des Sites Nationaux Spéciaux. Le 15 février 2025, le district de Dan Phuong célébra la remise officielle du certificat.


3. Tiếng Trung (中文)

名称与地理位置

大丰 đình(汉字名“大丰 đình”),位于河内市丹凤县凤市镇大丰村。2025 年行政区划调整后,归属河内市丹凤社。

“Đại Phùng”之名,早见于 1684 年(正和五年)。据已故学者陈国旺考证,“Phùng”本为“Phụng”的方言读音,泛指包括丹凤、福寿、石室在内的一大片区域。此地后来得名“丹凤”。

大丰 đình是越南保存最完整的十七世纪木结构 đình 之一,展现了本地独特的文化价值。

历史与人物

建于十七世纪,主祀“积历火光上等神”与武雄将军。武雄为陈朝名将,助力平定西部边患,深受百姓敬仰,卒于十一月十八日,被尊为本地城隍。陈朝追封其号“陈朝中军俄簿武雄大王”。

“积历火光”为四法神之一(云、雨、雷、电),旧时丰总八村共同奉祀。大丰村则专祀武雄将军。

现存建筑多承袭黎中兴时期(十七世纪)艺术风格。2010 年曾大修,更换部分木柱,但雕刻依旧保存完好。原为三间两廊,后增后殿及前殿。

大丰村亦为科举之乡,著名的谢氏家族,世代有人中第:谢登望进士,其长子谢登道为黄甲。黎–郑王朝名臣邓廷相,号“五老”之一,著有《述古规训录》八卷,被视为当时教科书。

建筑与景观

大丰 đình位于村中,距红河约 7 公里,傍大涘河而建,坐西北朝东南,占地 2 542 平方米。

整体包括: đình 门、大 đình、古井。

  • ** đình 门**:两方砖柱(约 1 米)之间设铁门(宽 2 米),无装饰。外围矮墙,空间开阔。

  • 大 đình:由前殿(Tiền Tế)与大拜殿(Đại Bái)组成。前殿呈“一”字形(三间两廊),木门圆窗,梁柱简饰。大拜殿全以椎木建成,采用“前一后丁”式格局,结构为十七世纪特色“价铛重梁”,雕刻龙凤、迎状元、村社节庆及民俗生活。后殿供奉城隍神位。

  • 古井:位于 đình 右侧,始建于陈代,石砌而成,水清不竭,为祭祀取用圣水。

节庆

大丰 đình庙会每年农历正月十八至二十二日举行,由社办、县管。主祭“积历火光上等神”与武雄将军。

庙会始于十七日晚的取水仪式,在宗井举行,寓意祈雨。圣水用以浴像、净牌位。十八日晨,盛大游行环村,鼓乐喧天,旗舞祭典,重现古风。节日期间设秋千、扑鸭、人棋、放鸽等民俗游戏。

等级

1990 年,大丰 đình被认定为国家级建筑艺术遗迹。2019 年,晋升为“国家特别遗迹”。2025 年 2 月 15 日,丹凤县举行隆重授证典礼。

Tài liệu tham khảo

  1.   Nông Thành – Hương Nguyên, “Một điểm nổi về di sản văn hoá qua đình Đại Phùng”, Tạp chí Di sản văn hoá vật thể, số 1(34)- 2011.
  2.   Đặng Văn Tu- Nguyễn Tá Nhí (2011), Địa chí Hà Tây, Nxb Hà Nội.
  3.   Đinh Gia Khánh, Địa chí văn hoá dân gian Thăng Long – Đông Đô Hà Nội, Nxb Hà Nội.
  4.   Vũ Văn Quân (2022), Tuyển tập Địa bạ Thăng Long Hà Nội, Địa bạ huyện Đan Phượng, tập 1, Nxb Hà Nội.
  5.   Vũ Văn Quân (2022),  Hồ sư tư liệu văn hiến Thăng Long, Nxb Hà Nội.
  6.   Tên Làng Xã Việt Nam Đầu Thế Kỷ XIX, Nxb Khoa Học Xã Hội (1981).
  7. Trần Quốc Vượng (1996), Theo dòng lịch sử, Nxb Văn hóa.
Chấm điểm
Chia sẻ
Checkin
đinh Đai phung Đan phuong ha noi (nguon gg) (7)

Nội dung chính

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *


Banner APP CHỐN THIÊNG 3 (60X90)