Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Đông Bình tên chữ là Liên Hương tự, tọa lạc ở thôn Đông Bình, xã Hùng Tiến, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội. Ngày nay thuộc xã Hương Sơn, thành phố Hà Nội.
Lịch sử và nhân vật
Đến nay, thời điểm chính xác chùa được khởi dựng vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, qua hệ thống kiến trúc, tượng thờ và các di vật còn lưu giữ, có thể khẳng định đây là một di tích có bề dày lịch sử lâu đời, gắn liền với đời sống văn hóa tín ngưỡng của cư dân địa phương.
Kiến trúc cảnh quan
Chùa Đông Bình quay mặt về hướng Nam, với bố cục kiến trúc gồm: Tam Bảo, Nhà Tổ, Nhà Mẫu và một số công trình phụ trợ khác.
Mặt trước của tòa Tiền Đường được thiết kế theo lối Tam Quan truyền thống, mái lợp ngói ống giật cấp, tạo cảm giác mềm mại, uyển chuyển. Phía dưới là hệ cuốn vòm vững chãi, nổi bật với các đường gờ chỉ đắp nổi, góp phần tạo nên điểm nhấn kiến trúc tinh tế. Phần mái phía trên nối liền với gác chuông, không chỉ mang lại sự cân đối về mặt hình khối mà còn làm tăng thêm vẻ cổ kính, thiêng liêng cho toàn bộ công trình.
Hệ kết cấu vì kèo của Tiền Đường sử dụng kiểu kèo kê quá giang, một phương pháp kiến tạo dân gian điển hình trong kiến trúc truyền thống đình chùa Việt Nam. Tòa Hậu Cung được nối liền trực tiếp với Tiền Đường, tạo thành mặt bằng hình chữ Đinh. Hệ khung vì kèo tại đây làm theo kiểu “thượng chồng rường, hạ rường nach”. Đặc biệt, hai bộ vì gian giữa được chạm khắc hình rồng uy nghi, các đấu kê được tạc hình hoa sen cách điệu mềm mại, thanh thoát.
Nhà Tổ và Nhà Mẫu đều quay mặt về hướng Nam, mỗi nhà gồm 5 gian, xây tường hồi bít đốc, mái lợp ngói hai chiều đổ dốc. Hệ vì kèo sử dụng kiểu kèo kê quá giang bằng gỗ tứ thiết, chắc chắn và bền vững. Bên trong Nhà Mẫu – Nhà Tổ, có ba ban thờ xây bằng gạch, trong đó ban chính giữa thờ tượng Tam Tòa Thánh Mẫu, ban bên trái thờ Tổ, và ban bên phải thờ Mẫu Sơn Trang. Không gian thờ được bài trí trang nghiêm, giàu tính truyền thống và phản ánh sâu sắc tín ngưỡng thờ Mẫu trong đời sống tinh thần của nhân dân.
Tiền Đường bày trí tượng Hộ pháp Khuyến Thiện và Trừng Ác, Đức Ông và Thánh Hiền. Đây là những pho tượng tạo tác vào thời Nguyễn.
Hệ thống tượng tròn làm từ gỗ và đất luyện có niên đại từ thế kỷ XIX, XX.
- Ở vị trí cao nhất là bộ tượng Tam Thế
- Lớp thứ hai là tượng A Di Đà
- Lớp thứ 3 là tượng Quan Âm Nam Hải
- Lớp tượng thứ 4 là tượng A Di Đà
- Cuối cùng là toà Cửu Long và Thích Ca sơ sinh
Hiện vật
Hiện nay, chùa còn lưu giữ: 1 quả chuông Liên Hương tự chung, đúc năm 1838, 1 bia đá niên đại Bình Thân (1776), 12 pho tượng Phật và một số tượng Mẫu, khánh đá, tượng Hậu bằng đá.
Xếp hạng
Chùa Đông Bình được xếp hạng là Di tích lịch sử văn hoá cấp Tỉnh, được công nhận ngày 31/12/2003.
English Translation
Name and Geographical Location
Dong Binh Pagoda, formally named Lien Huong Tu, is located in Dong Binh hamlet, Hung Tien commune, My Duc district, Hanoi city. Today, it belongs to Huong Son commune, Hanoi city.
History and Figures
The exact date of the pagoda’s foundation has not yet been determined. However, based on the architectural system, worship statues, and preserved artifacts, it can be affirmed that this is a monument of long-standing historical value, closely associated with the cultural and spiritual life of the local community.
Architectural Landscape
Dong Binh Pagoda faces south, with an architectural layout consisting of: the Tam Bao (Main Sanctuary), the Ancestral House (Nha To), the Mother Goddess House (Nha Mau), and several auxiliary structures.
The front hall (Tien Duong) follows the traditional Tam Quan style, with tiled roofs arranged in stepped levels, creating a soft and elegant impression. Below is a firm vaulted structure, highlighted by embossed ridges, forming a refined architectural emphasis. The upper roof connects to the bell tower, enhancing both the balance of proportions and the sacred, ancient atmosphere of the complex.
The roof-frame structure of the Tien Duong uses the “ke qua giang” truss system, a typical method in traditional Vietnamese pagoda and communal house architecture. The rear sanctuary (Hau Cung) connects directly to the Tien Duong, forming a floor plan in the shape of the character “Dinh” (丁). Its truss frame applies the style “thuong chong ruong, ha ruong nach”. Especially notable are two central trusses carved with majestic dragons, while the wooden brackets are decorated with stylized lotus motifs, graceful and delicate.
The Ancestral House (Nha To) and the Mother Goddess House (Nha Mau) also face south, each with five bays, solid brick walls, and double-sloped tiled roofs. Their truss systems use the ke qua giang style with precious hardwood, ensuring durability. Inside, there are three altars: the central one venerates the Three Mother Goddesses (Tam Toa Thanh Mau), the left altar honors the Ancestral Masters, and the right altar worships the Mother Goddess Son Trang. The arrangement is solemn and traditional, deeply reflecting the Mother Goddess worship in Vietnamese spiritual life.
In the Tien Duong are placed statues of Dharmapala guardians (Khuyen Thien and Trung Ac), Duc Ong, and Saintly Sages. These statues were created during the Nguyen dynasty.
The system of round statues, made of wood and clay, dates back to the 19th–20th centuries, including:
-
At the highest level: the Three Worlds Buddhas (Tam The)
-
Second tier: Amitabha Buddha (A Di Da)
-
Third tier: Avalokitesvara Bodhisattva (Quan Am Nam Hai)
-
Fourth tier: another Amitabha
-
Lowest level: the Nine Dragons scene and the Infant Shakyamuni
Artifacts
Currently, the pagoda preserves:
-
A bronze bell of Lien Huong Tu, cast in 1838
-
A stone stele dating to Binh Than year (1776)
-
12 Buddha statues, several Mother Goddess statues, a stone khanh (ritual gong), and stone statues of lay donors (Hau).
Recognition
On December 31, 2003, Dong Binh Pagoda was officially recognized as a Provincial-Level Historical and Cultural Site.
🇨🇳 中文翻译
名称与地理位置
东平寺，字名莲香寺，坐落于河内市美德县雄进社东平村。今属河内市香山社。
历史与人物
至今，东平寺确切的始建年代尚无定论。然而，通过现存的建筑格局、供奉佛像与保存下来的文物，可以确认这是一处具有悠久历史的重要遗迹，紧密联系着当地居民的文化与信仰生活。
建筑景观
东平寺面向正南，整体布局包括：三宝殿、祖师殿、娘庙以及若干附属建筑。
前殿（前堂）采用传统三关门格局，屋顶为叠级筒瓦，营造出柔美灵动之感。下部为坚固的拱券结构，饰以浮雕线条，凸显精致的建筑美感。屋顶上方连接钟楼，不仅使整体比例和谐，更增添古朴庄严气息。
前殿屋架采用**“楔过梁”式，这是越南传统寺庙、祠堂常见的民间建造方法。后殿与前殿相连，构成“丁”字形平面。其屋架采用“上重栱，下栱衲”**式。尤为突出的是中间两架雕有威严龙纹，枋头则雕刻成优雅的莲花纹饰。
祖师殿与娘庙同样坐南朝北，各有五间，砖砌山墙，屋顶双坡覆瓦。屋架为木质楔过梁式，坚固耐久。殿内设三座供台：中央供奉三位圣母（圣母三座），左侧供祖师，右侧供奉山庄圣母。整个空间庄重古雅，充分体现了越南民间母神信仰。
前殿供奉护法（劝善、惩恶）、德翁、圣贤等像，均为阮朝时期塑造。
现存的圆雕多为木雕、陶塑，年代约在十九至二十世纪：
-
最上层：三世佛
-
第二层：阿弥陀佛
-
第三层：南海观音
-
第四层：再一尊阿弥陀佛
-
最下层：九龙佛会与释迦诞生像
文物
现存重要文物包括：
-
一口莲香寺钟，铸于1838年
-
一方石碑（丙申年，1776）
-
十二尊佛像
-
若干母神像、石磬与供养人石像
等级
2003年12月31日，东平寺被正式认定为省级历史文化遗迹。
🇫🇷 Traduction française
Nom et situation géographique
La pagode Dong Binh, appelée en caractères sino-vietnamiens Lien Huong Tu, est située au hameau Dong Binh, commune Hung Tien, district de My Duc, ville de Hanoï. Aujourd’hui, elle relève de la commune Huong Son, ville de Hanoï.
Histoire et figures
La date exacte de la fondation de la pagode n’a pas encore été déterminée. Toutefois, à travers son système architectural, ses statues cultuelles et les objets conservés, il est possible d’affirmer qu’il s’agit d’un monument ancien, lié de près à la vie culturelle et religieuse de la population locale.
Architecture et paysage
La pagode Dong Binh est orientée vers le sud. Son agencement comprend : le sanctuaire principal (Tam Bao), la Maison des Patriarches (Nha To), le Temple de la Mère (Nha Mau) et plusieurs constructions annexes.
La salle antérieure (Tien Duong) suit le style traditionnel du portique Tam Quan, avec toitures en tuiles superposées, conférant douceur et élégance. Sa partie inférieure, en voûtes solides, est ornée de moulures en relief, créant un accent architectural raffiné. Le toit supérieur se prolonge vers le clocher, apportant équilibre et accentuant le caractère sacré et ancien de l’ensemble.
La charpente de la salle antérieure utilise le système de “ke qua giang”, typique de l’architecture traditionnelle des pagodes vietnamiennes. Le sanctuaire postérieur (Hau Cung) est relié directement, formant un plan en “Dinh” (丁). Sa charpente suit le style “thuong chong ruong, ha ruong nach”. Deux poutres centrales sont particulièrement remarquables avec des sculptures de dragons majestueux, tandis que les consoles sont décorées de lotus stylisés.
La Maison des Patriarches et le Temple de la Mère sont également orientés au sud, chacun avec cinq travées, murs latéraux pleins et toitures en pente. Leurs charpentes en bois précieux, robustes et durables, sont construites selon le système “ke qua giang”. À l’intérieur se trouvent trois autels : celui du centre consacré aux Trois Déesses-Mères (Tam Toa Thanh Mau), celui de gauche aux Patriarches, et celui de droite à la Déesse Son Trang. L’ensemble du culte est solennel, imprégné de tradition, et reflète profondément la religion vietnamienne de la Mère déifiée.
La salle antérieure abrite les statues des gardiens (Khuyen Thien et Trung Ac), Duc Ong et les Saints Sages, réalisées sous la dynastie Nguyen.
Le système statuaire, en bois et en terre cuite, remonte aux XIXe et XXe siècles :
-
Niveau supérieur : les Trois Bouddhas du Temps (Tam The)
-
Deuxième niveau : Bouddha Amitabha
-
Troisième niveau : Avalokiteshvara, déesse des mers du Sud (Quan Am Nam Hai)
-
Quatrième niveau : un autre Amitabha
-
Niveau inférieur : Neuf Dragons et Bouddha Shakyamuni enfant
Objets conservés
La pagode conserve :
-
Une cloche en bronze de Lien Huong Tu, fondue en 1838
-
Une stèle en pierre (année Binh Than, 1776)
-
Douze statues de Bouddha
-
Plusieurs statues de Déesses-Mères, un khanh en pierre et des statues de donateurs en pierre.
Classement
Le 31 décembre 2003, la pagode Dong Binh a été classée Site historique et culturel au niveau provincial.
Tài liệu tham khảo
- Vũ Văn Quân (2022), Hồ sơ tư liệu văn hiến Thăng Long, tập 6, Nxb Hà Nội.
- Lưu Minh Trị (2011), Hà Nội danh thắng và Di tích, tập 2, Nxb Hà Nội.
