Tiểu sử
Chùa Bửu Sơn – Lâm Đồng
Hòa thượng thế danh là Nguyễn Bản. Pháp danh Đồng Quả, tự Thiện Phước, hiệu Nghiêm Tịnh, đời thứ 43 dòng Thiền Lâm tế Chánh tông. Hòa thượng sinh năm 1930 trong một gia đình trung nông tại làng Thuận Phú, xã Phú Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình. Là con trai trưởng trong một gia đình gồm 3 trai 3 gái, thân phụ là cụ ông Nguyễn Bổng, thân mẫu là cụ bà Nguyễn Thị Lưu đều đã qua đời.
Sinh thời Hòa thượng bản chất vốn hiếu hòa. Ngài luôn cư xử một cách khiêm tốn với mọi người trong gia tộc cũng như ngồi xã hội. Vốn sanh trưởng trong một gia đình nề nếp và nhiều đời theo Phật, năm 12 tuổi, Hòa thượng đã phát tâm xuất gia đầu Phật, thọ giới với Hòa thượng Thích Tâm Nhơn tại Chùa Vĩnh Phước, làng Ly Hòa gần quê nhà.
Mặc dù trải qua nhiều gian lao kham khổ trong suốt thời gian tu học, nhưng với ý chí kiên định, Hòa thượng không để tâm hồn bị lay chuyển trước những cám dỗ của lợi danh huyễn hoặc, vượt qua mọi trở ngại, chiến thắng nội tâm và ngoại cảnh để đạt cho được chí nguyện xuất gia của mình từ buổi sơ tâm học Phật. Hòa thượng luôn tự nỗ lực sách tấn bản thân, nghiêm trì giới luật. Nhờ vậy, nên tại Giới đàn được tổ chức tại Chùa Vĩnh Phước vào năm 1949, Hòa thượng là thủ Sa-di của Giới đàn này.
Với quyết tâm và ý chí cầu tiến không ngừng trên bước đường tu học, vào năm 1951, Hòa thượng đã đắc giới Tỳ-kheo tại Đại Giới đàn Chùa Phổ Minh, thị xã Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình do Hòa thượng Bổn sư làm Đàn đầu.
Đến năm 1952, lúc này đạo hạnh cũng như học vấn của Hòa thượng có nhiều tiến bộ nên được sự thương mến của chư Tôn đức Tòng Lâm. Đặc biệt được sự nâng đỡ và giới thiệu của Hòa thượng Trí Quang nên Ngài được vào học khóa Trung đẳng Phật học tại Phật học viện Báo Quốc thành phố Huế, do Cố Đại lão Hòa thượng Trí Thủ điều hành và làm Giám đốc. Đây cũng là nơi đào tạo Tăng tài của Phật giáo miền Trung nói riêng và tồn quốc nói chung. Từ đây, đạo nghiệp giải thốt của Ngài có những chuyển biến tốt đẹp. Sau khi tốt nghiệp khóa chuyên khoa Phật học năm 1956, với lý tưởng “Thượng cầu Phật đạo, hạ hóa chúng sanh” để báo Phật ân đức, Hòa thượng gia nhập vào đồn Như Lai Sứ giả của Tổng hội Phật giáo Trung phần. Ngài đã đi hoằng pháp lợi sanh khắp miền Duyên Hải Trung phần.
Đến năm 1957, trên bước đường hoằng hóa, Hòa thượng đến tỉnh Lâm Viên và dừng chân tại Chùa Tỉnh hội Linh Sơn. Trong tinh thần vô ngã, vị tha, Hòa thượng luôn quan niệm sâu sắc rằng: “Hoằng pháp vi gia vụ. Lợi sanh vi sự nghiệp”, không ngại gian lao chẳng từ khó nhọc, nên trước sự cần cầu tha thiết của quần chúng Phật tử Chi hội Phật giáo La Ba, xã Phú Sơn, huyện Đức Trọng (nay là huyện Lâm Hà) và được bổ nhiệm của Hội Phật giáo Trung phần, Hòa thượng nhậm chức Trú trì tại Chùa Bửu Sơn. Mặc dầu, lúc bấy giờ đây là nơi sơn lam chướng khí, dân cư thưa thớt, khó khăn vất vả trăm bề của buổi ban đầu, nhưng với chí nguyện và lòng từ bi vì lợi ích cho số đông, từ một ngôi chùa mái tranh vách đất, đến năm 1959 – 1960, Hòa thượng đã vận động Phật tử địa phương và thành phố Dalat., kẻ công người của xây dựng nên Tổ đình Bửu Sơn khang trang kiên cố tồn tại mãi đến ngày nay, làm chỗ dựa tinh thần cho đồng bào Phật tử địa phương. Đồng thời, Hòa thượng cũng là người đầu tiên đặt nền tảng cho việc hoạt động Phật sự cho các vùng lân cạnh như đặt đá xây dựng các Chùa Bửu Phước thuộc xã Đại Đờn, Chùa Bửu Thanh tại thị xã Đinh Văn.
Vào năm 1966, tình hình xã hội càng lúc càng phức tạp, đặc biệt Phật giáo bị phân biệt đối xử bởi những thế lực tay sai Mỹ ngụy nên Ngài đã trở về Linh Sơn Tự để cùng với Tăng, Ni và đồng bào Phật tử đấu tranh cho sự bình đẳng tôn giáo dưới sự lãnh đạo của Giáo hội. Cũng vào thời điểm này, được sự tin cậy của Hòa thượng Giám luật Phật học tại Phật học viện Báo Quốc, Ngài đã đảm nhận trách nhiệm phát hành các sản phẩm do Tăng sinh của Viện sản xuất để tạo nguồn tài chánh hỗ trợ cho sự hoạt động của Phật học viện.
Sau năm 1975, đất nước hồn tồn thống nhất, tiếp đến Giáo hội Phật giáo Việt Nam được thành lập tại Hà Nội vào năm 1981, hưởng ứng tinh thần đồn kết thống nhất các hệ phái của Phật giáo, Ban Trị sự tỉnh Hội Phật giáo tỉnh Lâm Đồng được thành lập vào năm 1982. Tại Đại hội Phật giáo lần thứ I này, Hòa thượng lần lượt đảm nhiệm Ủy viên Hoằng pháp, Ủy viên Hướng dẫn nam nữ Phật tử. Trong Đại hội nhiệm kỳ V (1997), Hòa thượng được cung thỉnh vào chức vụ Phó Ban Trị sự Tỉnh hội Phật giáo tỉnh Lâm Đồng.
Ngoài ra, Ngài là người trực tiếp hướng dẫn cho Phật tử trong Đạo tràng Pháp Hoa và Đạo tràng Bát Quan Trai tu học hàng kỳ được tổ chức tại Chùa Linh Sơn.
Với tâm nguyện tiếp dẫn hậu lai trao truyền Phật pháp, khi trường Cơ bản Phật học tỉnh Lâm Đồng được thành lập vào năm 1990, dù tuổi cao nhưng Hòa thượng vẫn sốt sắng tham gia ngay từ buổi đầu; Ngài đã được mời đảm trách bộ môn Luật học. Điều đặc biệt cũng là điều quan trọng nhất mà Tăng, Ni và Phật tử Lâm Đồng luôn nhớ mãi đối với Hòa thượng, vì Ngài luôn cảm nhận sâu sắc và thi thiết lời Phật dạy là: “Trong các hạnh Bố thí thì Bố thí Pháp là tối thượng.” Thao thức với Phật sự này, nên Hòa thượng đã bỏ nhiều công sức, sưu tầm các bài giảng của chư vị Cao tăng Thạc đức cùng những băng kinh như: Thủy Sám, Địa Tạng, Dược Sư… phổ biến rộng rãi cho các giới Phật tử có điều kiện thuận lợi trong vấn đề tu học. Với chủ trương “Văn – Tư – Tu” nhằm thắp sáng ngọn đèn huệ mạng cho mỗi người, làm thăng hoa tự thân trên bước đường tu học tiến đến giải thốt giác ngộ. Công việc tuy âm thầm lặng lẽ, nhưng đem lại kết quả hết sức tốt đẹp cho sự tu học của quần chúng đệ tử.
Mùa An cư PL 2542 – 1998 tại Trường hạ Linh Sơn vừa bắt đầu chưa được bao lâu thì Hòa thượng đã đột ngột thâu thần thị tịch vào lúc 1 giờ 40 sáng ngày 15/6/1998 (nhằm ngày 21/5 Mậu Dần) sau một cơn bệnh nhẹ. Hòa thượng trụ thế 68 năm và 47 Hạ lạp.
Nguồn: Thích Trung Hậu-Thích Hải Ấn, Chư Tôn Thiện Đức & Cư sĩ Hữu Công Phật giáo Thuận Hóa – Tập 2, xuất bản 2011.
