Đình Đại Bái (Mê Linh, Hà Nội)

Tên gọi và vị trí địa lý

Đình Đại Bái thuộc thôn Đại Bái, xã Đại Thịnh, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội.

Lịch sử và nhân vật

Đình thờ Cao Sơn, Quý Minh tương truyền là hai người con của Lạc Long Quân và Âu Cơ, đã theo mẹ Âu Cơ lên núi khai phá đất đai lập làng. Cao Sơn tên là Nguyễn Hiển, Quý Minh tên là Nguyễn Sùng. Hai vị sống ở thời Hùng Vương thứ 18 (Hùng Duệ Vương), có công giúp vua Hùng nhiều phen đánh thắng Thục Phán. Cao Sơn và Quý Minh là hai thần ngự ở hai bên tả hữu của ba ngọn Ba Vì (Tản Viên ở giữa, Cao Sơn bên trái, Quý Minh bên phải). Về sau, hai ông được phong làm thượng đẳng phúc thần, vua Đinh Tiên Hoàng phong là Cao Sơn linh ứng đại vương và Quý Minh linh ứng đại vương.

Đình được xây dựng vào thời Lê Trung hưng, trùng tu năm Duy Tân thứ 9 (1915). Năm 1962, xây dựng lại hậu cung đình. Quy mô kiến trúc hiện nay là kết quả của các lần trùng tu năm 1993, 2006.

Kiến trúc cảnh quan

Đình quay hướng Nam, phía trước có hồ nước, bên trái là giếng đình và khu vườn rộng. Các công trình kiến trúc gồm: đại bái 3 gian 2 chái, hậu cung 2 gian tạo thành hình chữ “Đinh”. Nhìn chung, kiến trúc đình khá chắc chắn, trang trí mang phong cách kiến trúc thời Nguyễn.

Di vật

Đình còn lưu giữ 2 tấm bia đá, 1 bia niên hiệu Cảnh Hưng 3 (1742), 1 bia niên hiệu Tự Đức 26 (1873), 1 bộ long ngai, 1 bộ kiệu, 1 giá văn, 1 bức y môn, 1 hương án gỗ, 1 đôi câu đối, 2 bức hoành phi… có niên đại thế kỷ XIX.

Xếp hạng

Đình Đại Bái được xếp hạng là Di tích lịch sử văn hóa cấp Thành phố (2011).

___________________________________________________________________________________________

Các ngôn ngữ khác:

Tiếng Anh (English)

Name and Geographical Location
Dinh Dai Bai is located in Dai Bai Hamlet, Dai Thinh Commune, Me Linh District, Ha Noi City.

History and Figures
The communal house is dedicated to Cao Son and Quy Minh, who, according to legend, were two sons of Lac Long Quan and Au Co. They followed their mother Au Co into the mountains to open up new land and establish villages. Cao Son’s personal name was Nguyen Hien, and Quy Minh’s was Nguyen Sung. The two lived in the time of the 18th Hung King (Hung Due Vuong) and rendered meritorious service by helping the Hung king repeatedly defeat Thuc Phan.
Cao Son and Quy Minh are regarded as the two deities presiding over the left and right sides of the three peaks of Ba Vi (Tan Vien in the middle, Cao Son on the left, Quy Minh on the right). Later, they were conferred the rank of thuong dang phuc than, and King Dinh Tien Hoang granted them the titles Cao Son Linh Ung Dai Vuong and Quy Minh Linh Ung Dai Vuong.

The communal house was built during the Restored Le period and was renovated in the 9th year of Duy Tan (1915). In 1962, the rear sanctuary of the communal house was rebuilt. The current architectural scale is the result of restoration campaigns carried out in 1993 and 2006.

Architectural Landscape
The communal house faces south; in front is a pond, and to the left are the communal-house well and a large garden. The architectural structures include a three-bay great ceremonial hall with two side lean-tos and a two-bay rear sanctuary, forming a “Dinh”-shaped ground plan. Overall, the communal house is solidly built, with decorative details in the architectural style of the Nguyen period.

Relics
The communal house still preserves two stone steles, including one stele dated to the 3rd year of Canh Hung (1742) and one to the 26th year of Tu Duc (1873); one set of long ngai (dragon thrones); one palanquin set; one stand for ritual texts (gia van); one ceremonial curtain (y mon); one wooden incense altar; one pair of parallel couplets; and two horizontal inscription boards (hoanh phi), most of which stylistically date from the 19th century.

Classification
In 2011, Dinh Dai Bai was classified as a Municipal-level Historical and Cultural Relic.

Tiếng Pháp (French)

Dénomination et situation géographique
La maison communale de Dai Bai est située au hameau de Dai Bai, commune de Dai Thinh, district de Me Linh, ville de Ha Noi.

Histoire et personnages
La maison communale est dédiée à Cao Son et Quy Minh, que la tradition tient pour deux fils de Lac Long Quan et Au Co. Ils suivirent leur mère Au Co dans la montagne pour défricher les terres et fonder des villages. Le nom personnel de Cao Son était Nguyen Hien, et celui de Quy Minh, Nguyen Sung. Tous deux vécurent sous le règne du dix-huitième roi Hung (Hung Due Vuong) et aidèrent à maintes reprises le roi Hung à vaincre Thuc Phan.
Cao Son et Quy Minh sont considérés comme les deux divinités siégeant à gauche et à droite des trois sommets du mont Ba Vi (Tan Vien au centre, Cao Son à gauche, Quy Minh à droite). Par la suite, ils furent promus thuong dang phuc than (dieux protecteurs de rang suprême), et le roi Dinh Tien Hoang leur conféra les titres de Cao Son Linh Ung Dai Vuong et Quy Minh Linh Ung Dai Vuong.

La maison communale fut construite à l’époque des Le Restaurés, puis restaurée en la neuvième année de Duy Tan (1915). En 1962, le sanctuaire arrière fut reconstruit. L’échelle architecturale actuelle résulte des campagnes de restauration de 1993 et 2006.

Architecture et paysage
La maison communale est orientée au sud ; devant se trouve un étang, et sur la gauche, le puits du đình et un vaste jardin. Les ouvrages architecturaux comprennent une grande salle des cérémonies (dai bai) de trois travées et deux ailes latérales, ainsi qu’un sanctuaire arrière de deux travées, formant un plan en caractère « Đinh ». Dans l’ensemble, la construction est solide, avec un décor de style architectural de la dynastie des Nguyen.

Objets et vestiges
La maison communale conserve deux stèles de pierre, dont l’une datée de la 3ᵉ année Canh Hung (1742) et l’autre de la 26ᵉ année Tu Duc (1873) ; un ensemble de trônes de culte (long ngai) ; un ensemble de palanquins ; un support pour les textes rituels (gia van) ; un rideau rituel (y mon) ; un autel en bois pour l’encens ; une paire de panneaux de distiques ; deux panneaux horizontaux (hoành phi), dont le style artistique remonte pour l’essentiel au XIXᵉ siècle.

Classement
En 2011, la maison communale de Dai Bai a été classée vestige historique et culturel de niveau municipal.

Tiếng Trung (Chinese)

名称与地理位置
大拜亭位于河内市湄灵县大盛社大拜村。

历史与人物
亭内奉祀高山、贵明二位神祇。相传他们是雒龙君与欧姬所生的两个儿子，随母亲欧姬上山开辟土地、建立村落。高山名阮显，贵明名阮崇。二人生活在第十八代雄王（雄睿王）时期，多次辅佐雄王击败蜀泮。
高山与贵明被视为镇守巴微山三峰左右两侧的山神（中峰为傘圓山圣，高山居左，贵明居右）。后来，两位神明被册封为上等福神，丁先皇赐号为「高山灵应大王」与「贵明灵应大王」。

大拜亭建于黎中兴时期，并于維新九年（1915年）重修。1962年重建亭后殿。现今建筑规模主要形成于1993年与2006年两次修缮之后。

建筑与景观
大拜亭坐北朝南，前有一方池水，左侧为亭井和宽阔园地。建筑部分包括三间两厦的大拜殿与两间后殿，整体平面呈「丁」字形。亭宇结构坚实稳固，装饰风格具有鲜明的阮朝传统建筑特色。

文物
亭内现存两通石碑，其中一通刻于景兴三年（1742年），一通刻于嗣德二十六年（1873年）；一套龙椅神位；一套神轿；一座文架；一幅帷幔（仪门帘）；一座木制香案；一副楹联木牌；两块横匾等，多为十九世纪作品。

等级评定
大拜亭于2011年被评定为市级历史文化遗迹。

Tài liệu tham khảo