Vị trí địa lý và tên gọi
Chùa Phương Mỹ có tên chữ là Ngọc Hoa tự, thuộc làng Phương Mỹ, xã Mỹ Đồng, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng. Phương Mỹ là mảnh đất được hình thành từ lâu đời, quê hương của Phạm Quảng – một thân tướng của Lê Hoàn, ông đã có công trong chiến thắng chống quân Tống (thế kỷ thứ X). Dưới thời Hùng Vương, mảnh đất Phương Mỹ có tên là trang Hoa Kiều; thời nhà Lý (1010-1225) Hoa Kiều được đổi thành Hoa Chương; đến đời vua Đồng Khánh nhà Nguyễn (1885-1888) được đổi thành xã Phương Mỹ, tổng Thái Lai, huyện Thủy Đường, phủ Kinh Môn, trấn Hải Dương.
Lịch sử và nhân vật
Theo truyền thuyết, thuở ban đầu việc khởi dựng chùa Phương Mỹ chỉ là một thảo am nhỏ do Phạm Quảng bỏ tiền hưng công xây dựng. Trải qua thời gian, cùng với sự phát triển của làng xã và nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân, ngôi chùa dần được mở mang, trùng tu trở nên khang trang, bề thế hơn. Đặc biệt, vào thời Trần, khi dòng thiền Trúc Lâm phát triển mạnh mẽ và có ảnh hưởng sâu rộng, chùa Phương Mỹ đã trở thành một trong những “sơn môn cổ tự” tiêu biểu của dòng thiền này trên vùng đất Thủy Đường xưa. Tuy nhiên, trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, ngôi chùa cổ đã bị địch thiêu hủy hoàn toàn, để lại nhiều tiếc nuối cho nhân dân địa phương.
Từ đầu năm 1945, chùa Phương Mỹ đã trở thành địa điểm liên lạc, hội họp thường xuyên, đồng thời là nơi cất giữ nhiều tài liệu quan trọng của lực lượng Việt Minh. Sau sự kiện ngày 9/3/1945, khi Nhật đảo chính Pháp, hưởng ứng lời kêu gọi của Ban Thường vụ Trung ương Đảng với khẩu hiệu “Nhật – Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, phong trào cách mạng trên địa bàn huyện Thủy Nguyên phát triển mạnh mẽ, thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia. Trong bối cảnh đó, chùa Phương Mỹ tiếp tục giữ vai trò là một trong những đầu não lãnh đạo phong trào cách mạng của huyện, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động quyên góp thóc gạo, cứu trợ đồng bào trong nạn đói đầu năm 1945.
Trên cơ sở phong trào cách mạng lan rộng, nhiều làng xã ở Thủy Nguyên đã thành lập các lực lượng tự vệ cứu quốc. Đặc biệt, tại chùa Phương Mỹ đã hình thành Trung đội “Tăng già cứu quốc”, một lực lượng vũ trang đặc biệt, thể hiện rõ tinh thần nhập thế của Phật giáo trong sự nghiệp cứu nước. Trung đội có trụ sở chính tại chùa Hoàng Pha (xã Hoàng Động), do đồng chí Lương Ngọc Trụ làm Trung đội trưởng. Đồng chí là một nhà sư yêu nước, được đồng chí Hoàng Ngọc Lương giác ngộ, trở thành chiến sĩ cách mạng. Dưới sự chỉ huy của đồng chí Lương Ngọc Trụ, Trung đội đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng tự vệ trong toàn huyện, tích cực tham gia diệt trừ ác ôn, phản động, bảo vệ cán bộ cách mạng và vận động nhân dân chống lại việc thu mua thóc gạo của phát xít Nhật. Sau này, đồng chí Lương Ngọc Trụ tham gia chiến đấu và anh dũng hy sinh tại chiến trường Tiên Lãng năm 1953, được Nhà nước truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.
Sau khi Nhật đảo chính Pháp, phong trào cách mạng trong cả nước phát triển mạnh mẽ, dẫn đến sự hình thành bảy chiến khu lớn, trong đó có Đệ tứ Chiến khu Đông Triều (Chiến khu Trần Hưng Đạo). Trong quá trình hình thành chiến khu này, chùa Phương Mỹ đã có những đóng góp quan trọng. Tháng 4 năm 1945, tại chùa đã diễn ra cuộc gặp gỡ giữa đồng chí Nguyễn Phương Thảo (tức Trung tướng Nguyễn Bình) và đồng chí Nguyễn Kiên Tranh (tức sư Tuệ) nhằm bàn bạc việc thống nhất lực lượng và xây dựng kế hoạch thành lập Chiến khu Trần Hưng Đạo. Đến tháng 6 năm 1945, chiến khu chính thức được thành lập tại Đông Triều, trở thành căn cứ cách mạng quan trọng ở vùng Đông Bắc Bắc Bộ, sau đó mở rộng hoạt động ra các khu vực Kiến An, Hải Phòng, Quảng Yên, Hòn Gai…, nối liền với Khu giải phóng Việt Bắc. Từ đây, chùa Phương Mỹ trở thành địa điểm lưu giữ tài liệu, tập kết vũ khí và lực lượng vũ trang của Chiến khu Đông Triều cũng như lực lượng tự vệ vùng Thượng của huyện Thủy Nguyên.
Trước sự phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng trên địa bàn, Tri phủ Nguyễn Quang Tạo dần giác ngộ và có xu hướng ngả theo cách mạng. Ông đã trực tiếp đến chùa Phương Mỹ, đề nghị nhà sư Lương Ngọc Trụ giúp liên hệ, bố trí để ông được gặp cán bộ Việt Minh, qua đó bày tỏ thái độ quy thuận và ủng hộ cách mạng.
Ngày 10/8/1945, tại chùa Ngọc Hoa, đặc phái viên của Thị trưởng Hải Phòng đã đến liên hệ, xin gặp Tư lệnh Chiến khu Đông Triều Nguyễn Bình để bàn việc phối hợp đưa lực lượng vũ trang cách mạng vào Hải Phòng tham gia khởi nghĩa giành chính quyền. Trên cơ sở đó, ngày 15/8/1945, với sự sắp xếp của Việt Minh huyện Thủy Nguyên, đồng chí Nguyễn Bình đã đi ca nô từ Quảng Yên đến bến Kiền (xã Kiền Bái) gặp Thị trưởng Hải Phòng Vũ Trọng Khánh, thống nhất chủ trương khi thời cơ chín muồi, lực lượng vũ trang chiến khu sẽ tiến vào Hải Phòng giành chính quyền.
Sau thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, lợi dụng danh nghĩa quân Đồng minh vào giải giáp quân đội Nhật, hơn 20 vạn quân Tưởng kéo vào miền Bắc nước ta; trong đó một bộ phận lớn đóng tại trụ sở Ủy ban cách mạng lâm thời ở Phủ đường Trịnh Xá (xã Thiên Hương). Thực hiện chủ trương của Chính phủ tháng 10 năm 1945, Ủy ban cách mạng lâm thời huyện Thủy Nguyên đã chuyển địa điểm về chùa Phương Mỹ để tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo phong trào cách mạng trong toàn huyện.
Đặc biệt, ngày 25/12/1945, tại chùa Phương Mỹ, bốn đồng chí Hoàng Ngọc Lương, Phạm Văn Duyệt, Bùi Bá Ngôn và Phạm Văn Ngự đã được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Cũng tại đây, Chi bộ Đảng huyện Thủy Nguyên do đồng chí Hoàng Long làm Bí thư chính thức được thành lập, đánh dấu bước phát triển quan trọng của phong trào cách mạng địa phương. Đến đầu năm 1946, chùa Phương Mỹ tiếp tục là nơi diễn ra Hội nghị thành lập Hội “Tăng già cứu quốc Thủy Nguyên”, khẳng định vai trò đặc biệt của ngôi chùa trong cả đời sống tôn giáo lẫn lịch sử cách mạng của huyện Thủy Nguyên.
Kiến trúc cảnh quan và di vật
Các công trình kiến trúc hiện nay của chùa Phương Mỹ được chính quyền và nhân dân địa phương huy động công sức, vật lực để phục dựng trên nền đất cũ vào năm 1992. Sau đó, di tích tiếp tục được quan tâm tu sửa vào các năm 2002 và 2004 nhằm từng bước hoàn thiện không gian thờ tự và bảo đảm sự bền vững của công trình. Đặc biệt, đến đầu năm 2007, nhà chùa đã tiến hành trùng tu, xây dựng lại ngôi Nhà Tổ khang trang, góp phần tôn tạo cảnh quan kiến trúc chung, làm nổi bật giá trị lịch sử – văn hóa của toàn bộ khu di tích, xứng đáng là một trong những di tích lịch sử cách mạng tiêu biểu của huyện Thủy Nguyên.
Về hệ thống di vật, cổ vật, chùa Phương Mỹ hiện còn lưu giữ nhiều hiện vật quý có giá trị lịch sử và nghệ thuật. Tiêu biểu là chiếc chuông đồng mang tên “Ngọc Hoa tự chung”, nặng trên 100 kg, được đúc vào năm 1829, dưới triều vua Minh Mạng nhà Nguyễn. Bên cạnh đó, phát huy tinh thần hộ pháp, hộ trì Tam bảo, đến năm 2011, với sự đồng tâm đóng góp của đông đảo phật tử và nhân dân, chùa đã long trọng tổ chức lễ đúc đại hồng chung nặng 1.000 kg, trở thành một pháp khí quan trọng, góp phần làm tăng thêm giá trị tâm linh và văn hóa cho ngôi chùa.
Xếp hạng
Năm 2005 Chùa Phương Mỹ được Ủy ban nhân dân Thành phố Hải Phòng cấp bằng Di tích lịch sử kháng chiến cấp Thành Phố. Hàng năm, chùa mở hội truyền thống trong 02 ngày, mùng 04 và mùng 05 tháng Giêng âm lịch, lễ hội luôn thu hút được sự quan tâm của đông đảo nhân dân địa phương, phật tử và quý khách thập phương đến dâng hương, vãn cảnh.
Tài liệu tham khảo
- Đào Hướng; Hoàng Thị Nhẫn, 1993, Lịch sử đảng bộ Thuỷ Nguyên (1930-1990), Nxb. Hải Phòng.
- Thành Đoàn Hải Phòng, 2023, Chùa Phương Mỹ xã Mỹ Đồng, huyện Thủy Nguyên, truy cập tại: https://thanhdoanhaiphong.gov.vn/chua-phuong-my-xa-my-dong-huyen-thuy-nguyen-nd23429.html
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh
Phuong My Pagoda (Hai Phong)
Geographical Location and Name
Phuong My Pagoda, whose formal name is Ngoc Hoa Tu, is located in Phuong My village, My Dong commune, Thuy Nguyen district, Hai Phong city. Phuong My is an ancient land, known as the birthplace of Pham Quang, a trusted general of Le Hoan, who made significant contributions to victories against the Song dynasty in the 10th century.
\During the Hung Kings period, this area was known as Hoa Kieu hamlet; under the Ly dynasty (1010–1225), Hoa Kieu was renamed Hoa Chuong. During the reign of King Dong Khanh of the Nguyen dynasty (1885–1888), it was officially designated Phuong My commune, Thai Lai canton, Thuy Duong district, Kinh Mon prefecture, Hai Duong province.
History and Historical Figures
According to legend, the initial foundation of Phuong My Pagoda was merely a small thatched hermitage financed by Pham Quang. Over time, together with the development of the village community and the growing religious needs of the population, the pagoda was gradually expanded, restored, and rebuilt into a more spacious and dignified structure.
During the Tran dynasty, when the Truc Lam Zen lineage flourished and exerted deep influence, Phuong My Pagoda became one of the most representative ancient monastic centers of this Zen tradition in the former Thuy Duong region. However, during the resistance war against French colonialism, the ancient pagoda was completely destroyed by enemy forces, causing profound loss and regret among local residents.
From early 1945, Phuong My Pagoda became a regular site for communication and meetings, as well as a storage place for many important documents of the Viet Minh. After the event of 9 March 1945, when Japan overthrew French colonial rule, and in response to the Central Party Standing Committee’s call under the slogan “The Japanese and the French fight each other, and our action,” the revolutionary movement in Thuy Nguyen district developed vigorously, attracting broad participation from all social strata. In this context, Phuong My Pagoda continued to serve as one of the key leadership centers of the district’s revolutionary movement, while actively participating in rice and grain donations to relieve the famine that struck in early 1945.
As the revolutionary movement expanded, many villages and communes in Thuy Nguyen established National Salvation Self-Defense units. Notably, at Phuong My Pagoda emerged the “National Salvation Sangha Platoon,” a unique armed force that clearly expressed the socially engaged spirit of Buddhism in the cause of national salvation. The platoon’s headquarters was located at Hoang Pha Pagoda (Hoang Dong commune) and was commanded by Luong Ngoc Tru. He was a patriotic monk who, enlightened by Hoang Ngoc Luong, became a revolutionary fighter. Under Luong Ngoc Tru’s leadership, the platoon closely coordinated with self-defense forces throughout the district, actively participated in eliminating reactionary elements, protecting revolutionary cadres, and mobilizing the people to oppose the Japanese fascists’ grain requisitions. Later, Luong Ngoc Tru joined frontline combat and heroically sacrificed his life on the Tien Lang battlefield in 1953; he was posthumously awarded the First-Class Resistance Medal by the State.
Following Japan’s coup against France, the revolutionary movement nationwide intensified, leading to the formation of seven major resistance zones, including the Fourth Dong Trieu War Zone (Tran Hung Dao War Zone). In the process of establishing this war zone, Phuong My Pagoda made important contributions. In April 1945, the pagoda hosted a meeting between Nguyen Phuong Thao (later known as Lieutenant General Nguyen Binh) and Nguyen Kien Tranh (also known as Monk Tue), to discuss unifying forces and formulating plans for the establishment of the Tran Hung Dao War Zone.
By June 1945, the war zone was officially established in Dong Trieu, becoming a crucial revolutionary base in the northeastern region of Northern Vietnam, later expanding its activities to Kien An, Hai Phong, Quang Yen, Hon Gai, and beyond, linking with the Viet Bac Liberation Zone. From this point onward, Phuong My Pagoda served as a site for storing documents, stockpiling weapons, and assembling armed forces of the Dong Trieu War Zone as well as the upland self-defense units of Thuy Nguyen district.
Amid the rapid development of the local revolutionary movement, Nguyen Quang Tao, the district prefect, gradually became sympathetic to the revolution. He personally came to Phuong My Pagoda to ask Monk Luong Ngoc Tru to help arrange contact with Viet Minh cadres, thereby expressing his intention to submit and support the revolutionary cause.
On 10 August 1945, at Ngoc Hoa Pagoda, a special envoy of the Hai Phong Mayor arrived to request a meeting with Dong Trieu War Zone Commander Nguyen Binh to discuss coordination in bringing revolutionary armed forces into Hai Phong to seize power. Subsequently, on 15 August 1945, under arrangements by the Thuy Nguyen Viet Minh, Nguyen Binh traveled by motorboat from Quang Yen to Kien Wharf (Kien Bai commune) to meet Hai Phong Mayor Vu Trong Khanh, where they agreed that once conditions were ripe, the war zone’s armed forces would advance into Hai Phong to take power.
After the success of the August Revolution in 1945, exploiting the pretext of Allied disarmament of Japanese troops, more than 200,000 Chinese Nationalist troops entered northern Vietnam; a large contingent was stationed at the headquarters of the Provisional Revolutionary Committee in Trinh Xa Prefectural Office (Thien Huong commune). In accordance with government policy in October 1945, the Provisional Revolutionary Committee of Thuy Nguyen district relocated its headquarters to Phuong My Pagoda to continue directing and leading revolutionary activities throughout the district.
Notably, on 25 December 1945, at Phuong My Pagoda, Hoang Ngoc Luong, Pham Van Duyet, Bui Ba Ngon, and Pham Van Ngu were admitted to the Communist Party of Vietnam. Also here, the Thuy Nguyen District Party Cell was officially established, with Hoang Long as its Secretary, marking an important milestone in the development of the local revolutionary movement. In early 1946, Phuong My Pagoda continued to host the conference establishing the Thuy Nguyen National Salvation Sangha Association, reaffirming the pagoda’s special role in both religious life and revolutionary history of Thuy Nguyen district.
Architecture, Landscape, and Relics
The current architectural structures of Phuong My Pagoda were reconstructed in 1992 by mobilizing the collective efforts and resources of local authorities and residents on the original site. Subsequent renovations were carried out in 2002 and 2004 to gradually complete the worship space and ensure structural durability. In early 2007, the pagoda undertook a major restoration and rebuilding of the Patriarchs’ Hall, creating a more dignified structure that enhanced the overall architectural landscape and highlighted the historical and cultural value of the entire complex. Today, Phuong My Pagoda stands as one of the most representative revolutionary historical sites of Thuy Nguyen district.
Regarding relics and antiquities, the pagoda preserves many valuable artifacts of historical and artistic significance. Most notable is the bronze bell named “Ngoc Hoa Tu Chung,” weighing over 100 kg, cast in 1829 during the reign of King Minh Mang of the Nguyen dynasty. Continuing the tradition of protecting and upholding the Three Jewels, in 2011, through the united contributions of Buddhists and local residents, the pagoda solemnly cast a great bronze bell weighing 1,000 kg. This bell has become an important ritual instrument, further enhancing the pagoda’s spiritual and cultural value.
Heritage Classification
In 2005, Phuong My Pagoda was recognized by the Hai Phong City People’s Committee as a City-level Historical Site of the Resistance War. Every year, the pagoda holds its traditional festival over two days, on the 4th and 5th days of the first lunar month. The festival consistently attracts large numbers of local residents, Buddhists, and visitors from all regions who come to offer incense and enjoy the early spring atmosphere.
References
- Đào Hướng; Hoàng Thị Nhẫn, 1993, Lịch sử đảng bộ Thuỷ Nguyên (1930-1990), Nxb. Hải Phòng.
- Thành Đoàn Hải Phòng, 2023, Chùa Phương Mỹ xã Mỹ Đồng, huyện Thủy Nguyên, truy cập tại: https://thanhdoanhaiphong.gov.vn/chua-phuong-my-xa-my-dong-huyen-thuy-nguyen-nd23429.html
Tiếng Pháp
Pagode Phuong My (Hai Phong)
Situation géographique et appellation
La pagode Phuong My porte comme nom chinois Ngoc Hoa tu. Elle est située dans le village de Phuong My, commune de My Dong, district de Thuy Nguyen, ville de Hai Phong. Phuong My est une terre formée de longue date, patrie de Pham Quang, un général de Le Hoan, qui joua un rôle important dans la victoire contre les troupes des Song au Xe siècle.
Sous l’epoque des rois Hung, cette region portait le nom de trang Hoa Kieu ; sous la dynastie Ly (1010-1225), Hoa Kieu fut rebaptisee Hoa Chuong ; puis, sous le regne de l’empereur Dong Khanh de la dynastie Nguyen (1885-1888), elle devint la commune de Phuong My, canton de Thai Lai, district de Thuy Duong, prefecture de Kinh Mon, province de Hai Duong.
Histoire et personnages
Selon la tradition, a l’origine, la fondation de la pagode Phuong My n’etait qu’un petit ermitage couvert de chaume, construit grace aux dons de Pham Quang. Avec le temps, parallelement au developpement du village et aux besoins religieux de la population, la pagode fut progressivement agrandie et restauree, devenant plus vaste et plus imposante.
Sous la dynastie Tran, lorsque l’ecole de meditation Truc Lam connut un essor remarquable et une large influence, la pagode Phuong My devint l’un des anciens monasteres de montagne emblematiques de cette tradition dans l’ancienne region de Thuy Duong. Toutefois, durant la guerre de resistance contre le colonialisme francais, cette ancienne pagode fut entierement incendiee par l’ennemi, laissant un profond regret a la population locale.
Des le debut de l’annee 1945, la pagode Phuong My devint un lieu regulier de liaison et de reunions, ainsi qu’un depot de nombreux documents importants du Viet Minh. Apres l’evenement du 9 mars 1945, lorsque le Japon renversa l’administration francaise, repondant a l’appel du Comite permanent du Comite central du Parti sous le mot d’ordre « Japon et France s’affrontent, et notre action », le mouvement revolutionnaire dans le district de Thuy Nguyen se developpa fortement, mobilisant de larges couches de la population. Dans ce contexte, la pagode Phuong My continua de jouer le role de centre de direction du mouvement revolutionnaire du district, tout en participant activement aux collectes de riz et aux actions de secours contre la famine du debut de l’annee 1945.
Avec l’extension du mouvement revolutionnaire, de nombreux villages de Thuy Nguyen mirent en place des forces d’autodefense nationale. En particulier, a la pagode Phuong My se forma le Peloton des moines pour le salut national, une force armee speciale illustrant clairement l’esprit d’engagement social du bouddhisme dans la lutte pour l’independance. Le peloton avait son quartier general a la pagode Hoang Pha (commune de Hoang Dong) et etait commande par le camarade Luong Ngoc Tru, un moine patriote eclaire par le camarade Hoang Ngoc Luong, devenu combattant revolutionnaire. Sous son commandement, le peloton coopera etroitement avec les forces d’autodefense du district, participa activement a l’elimination des elements reactionnaires, a la protection des cadres revolutionnaires et a la mobilisation de la population contre les achats de riz par les fascistes japonais. Plus tard, Luong Ngoc Tru combattit et tomba heroquement sur le front de Tien Lang en 1953 ; il fut a titre posthume decore de l’Ordre de la Resistance de premiere classe.
Apres le coup de force japonais contre les Francais, le mouvement revolutionnaire se renforca a l’echelle nationale, conduisant a la formation de sept grandes zones de combat, dont la Quatrieme zone de combat Dong Trieu (zone de combat Tran Hung Dao). Dans le processus de creation de cette zone, la pagode Phuong My apporta une contribution importante. En avril 1945, elle accueillit une rencontre entre le camarade Nguyen Phuong Thao (alias le general Nguyen Binh) et le camarade Nguyen Kien Tranh (alias le moine Tue) afin de discuter de l’unification des forces et du plan de creation de la zone de combat Tran Hung Dao. En juin 1945, la zone fut officiellement etablie a Dong Trieu, devenant une base revolutionnaire majeure dans le Nord-Est du Tonkin, puis etendant ses activites a Kien An, Hai Phong, Quang Yen, Hon Gai, et se reliant a la zone liberee du Viet Bac. Des lors, la pagode Phuong My devint un lieu de conservation de documents, de rassemblement d’armes et de forces armees de la zone de combat Dong Trieu ainsi que des forces d’autodefense de la region montagneuse de Thuy Nguyen.
Face a l’essor du mouvement revolutionnaire, le prefet Nguyen Quang Tao prit progressivement conscience et s’orienta vers le soutien a la revolution. Il se rendit personnellement a la pagode Phuong My pour demander au moine Luong Ngoc Tru de l’aider a entrer en contact avec les cadres du Viet Minh, exprimant ainsi son ralliement et son appui.
Le 10 aout 1945, a la pagode Ngoc Hoa, un emissaire du maire de Hai Phong vint demander a rencontrer le commandant de la zone de combat Dong Trieu, Nguyen Binh, afin de discuter de la coordination de l’entree des forces armees revolutionnaires a Hai Phong pour l’insurrection. En consequence, le 15 aout 1945, sur arrangement du Viet Minh du district de Thuy Nguyen, Nguyen Binh se rendit en vedette fluviale de Quang Yen au quai de Kien (commune de Kien Bai) pour rencontrer le maire de Hai Phong, Vu Trong Khanh, et convenir que, lorsque les conditions seraient reunies, les forces armees de la zone entreraient a Hai Phong pour prendre le pouvoir.
Apres la victoire de l’Insurrection generale d’aout 1945, profitant du pretexte de desarmer l’armee japonaise, plus de 200 000 soldats du Kuomintang penetrerent dans le Nord du pays, dont une large partie s’installa au siege du Comite revolutionnaire provisoire au Phu duong Trinh Xa (commune de Thien Huong). Conformement aux directives du gouvernement d’octobre 1945, le Comite revolutionnaire provisoire du district de Thuy Nguyen transféra son siege a la pagode Phuong My afin de poursuivre la direction du mouvement revolutionnaire dans tout le district.
En particulier, le 25 decembre 1945, a la pagode Phuong My, les camarades Hoang Ngoc Luong, Pham Van Duyet, Bui Ba Ngon et Pham Van Ngu furent admis au Parti communiste du Vietnam. C’est egalement la que fut officiellement cree le Comite de cellule du Parti du district de Thuy Nguyen, dirige par le camarade Hoang Long comme secretaire, marquant une etape importante du mouvement revolutionnaire local. Au debut de l’annee 1946, la pagode Phuong My accueillit encore la conference de fondation de l’Association des Moines pour le salut national de Thuy Nguyen, confirmant le role particulier de la pagode tant dans la vie religieuse que dans l’histoire revolutionnaire du district.
Architecture, paysage et vestiges
Les constructions actuelles de la pagode Phuong My ont ete reconstruites sur l’emplacement ancien en 1992 grace a la mobilisation des autorites et de la population locales. Des travaux de restauration furent ensuite menes en 2002 et 2004 afin d’ameliorer progressivement l’espace cultuel et d’assurer la durabilite des edifices. En particulier, au debut de l’annee 2007, la pagode entreprit la reconstruction du Batiment des Patriarches, vaste et solide, contribuant a l’embellissement de l’ensemble architectural et a la mise en valeur de la valeur historique et culturelle du site, digne de figurer parmi les principaux monuments revolutionnaires du district de Thuy Nguyen.
Concernant les vestiges et objets anciens, la pagode Phuong My conserve encore de nombreux objets precieux a haute valeur historique et artistique. Le plus remarquable est la cloche en bronze denommee Ngoc Hoa tu chung, pesant plus de 100 kg, fondue en 1829 sous le regne de l’empereur Minh Mang de la dynastie Nguyen. Par ailleurs, dans l’esprit de protection du Dharma et des Trois Joyaux, en 2011, grace aux contributions unanimes des fideles et de la population, la pagode organisa solennellement la fonte d’une grande cloche de 1 000 kg, devenue un important instrument rituel, renforcant la valeur spirituelle et culturelle du sanctuaire.
Classement
En 2005, la pagode Phuong My fut classee Monument historique de la resistance au niveau municipal par le Comite populaire de la ville de Hai Phong. Chaque annee, la pagode organise la fete traditionnelle pendant deux jours, les 4 et 5 du premier mois lunaire, attirant un large public de la population locale, des fideles bouddhistes et des visiteurs venus de toutes les regions pour offrir de l’encens et admirer le site.
References bibliographiques
- Đào Hướng; Hoàng Thị Nhẫn, 1993, Lịch sử đảng bộ Thuỷ Nguyên (1930-1990), Nxb. Hải Phòng.
- Thành Đoàn Hải Phòng, 2023, Chùa Phương Mỹ xã Mỹ Đồng, huyện Thủy Nguyên, truy cập tại: https://thanhdoanhaiphong.gov.vn/chua-phuong-my-xa-my-dong-huyen-thuy-nguyen-nd23429.html
Tiếng Trung
芳美寺（海防）
地理位置与名称
芳美寺，字名玉花寺，隶属于芳美村、美同社、水原县、海防市。芳美是一片形成甚早的古老土地，也是范广（Pham Quang）的故乡。范广是黎桓（Le Hoan）麾下的一位重要将领，在10世纪抗击宋军的战争中立下显著功勋。
在雄王时期，芳美一带名为花桥庄；李朝时期（1010—1225），花桥改称花章；至阮朝同庆帝年间（1885—1888），改设为芳美社，隶属太来总、水塘县、荆门府、海阳镇。
历史与人物
据传说，芳美寺初建之时仅是一座小型草庵，由范广（Pham Quang）出资兴建。随着时间推移，伴随村社的发展及民众信仰需求的增长，寺院逐步扩建、修缮，规模日益宏大、形制愈加庄严。
尤其在陈朝时期，随着竹林禅派的蓬勃发展并产生广泛影响，芳美寺成为旧水塘地区竹林禅派具有代表性的“山门古寺”之一。然而，在抗击法国殖民统治的战争年代，这座古寺曾被敌军焚毁殆尽，给当地民众留下深切遗憾。
1945年初，芳美寺成为越盟力量的重要联络与集会地点，同时也是保存多项重要文件的场所。1945年3月9日日本发动政变推翻法国殖民统治后，响应党中央常务委员会提出的口号“日—法相争与我们的行动”，水原县革命运动迅速发展，吸引了各阶层民众广泛参与。在此背景下，芳美寺继续发挥核心作用，成为全县革命运动的重要指挥枢纽之一，并积极参与募捐粮食、救济1945年初饥荒中的同胞。
随着革命运动的不断扩大，水原县多地相继成立救国自卫力量。尤为突出的是，在芳美寺孕育并形成了“救国僧伽中队”，这一特殊武装力量生动体现了佛教入世、救国的精神。该中队以皇坡寺（皇洞社）为主要驻地，由梁玉柱（Luong Ngoc Tru）担任中队长。梁玉柱原为爱国僧人，在黄玉良（Hoang Ngoc Luong）的启迪下投身革命。
在梁玉柱的指挥下，中队与全县各自卫力量密切配合，积极清剿恶霸、反动势力，保护革命干部，并动员群众反对日本法西斯强行收购粮食。此后，梁玉柱参加战斗，并于1953年在仙浪战场英勇牺牲，国家追授其一等抗战勋章。
日本政变法国后，全国革命形势迅速高涨，逐步形成七大战区，其中包括东潮第四战区（陈兴道战区）。在该战区的酝酿与创建过程中，芳美寺发挥了重要作用。1945年4月，寺内举行会晤，阮芳草（Nguyen Phuong Thao，即阮平 Nguyen Binh）与阮坚争（Nguyen Kien Tranh，即僧人慧）在此商讨统一力量及建立陈兴道战区的计划。
1945年6月，战区在东潮正式成立，成为北部东北地区的重要革命根据地，并逐步将活动范围扩展至建安、海防、广安、鸿基等地，与越北解放区连成一体。自此，芳美寺成为东潮战区及水原县上区自卫力量的重要文件保管地、武器与兵力集结点。
随着革命形势的迅猛发展，知府阮光造（Nguyen Quang Tao）逐渐觉悟并倾向革命。他亲赴芳美寺，请求僧人梁玉柱协助联系越盟干部，表达其归顺并支持革命的立场。
1945年8月10日，在玉花寺，海防市市长特派代表前来联系，请求会见东潮战区司令阮平（Nguyen Binh），商议协调革命武装力量进入海防，发动夺取政权的起义。随后，1945年8月15日，在水原县越盟的安排下，阮平自广安乘快艇抵达坚码头（坚拜社），会见海防市市长武仲庆（Vu Trong Khanh），一致决定待时机成熟，战区武装力量将进军海防夺取政权。
八月总起义胜利后，国民党军队以同盟军名义进入北方解除日军武装，二十余万部队涌入我国北部，其中相当一部分驻扎于临时革命委员会所在地——郑舍府路（天香社）。根据1945年10月政府的主张，水原县临时革命委员会迁至芳美寺，继续领导和指挥全县革命运动。
尤为重要的是，1945年12月25日，在芳美寺，黄玉良（Hoang Ngoc Luong）、范文悦（Pham Van Duyet）、裴伯言（Bui Ba Ngon）和范文御（Pham Van Ngu）四位同志被接纳加入越南共产党。同日，由黄龙（Hoang Long）担任书记的水原县党支部正式成立，标志着当地革命运动迈出关键一步。至1946年初，芳美寺又成为成立“水原救国僧伽会”的会议举办地，进一步确立了该寺在水原县宗教生活与革命历史中的特殊地位。
建筑景观与文物
现存芳美寺建筑由地方政府与民众于1992年在旧址基础上合力重建。其后，遗址又于2002年、2004年陆续修缮，以逐步完善礼佛空间并确保建筑的持久稳固。尤其在2007年初，寺院重建了宽敞庄严的祖师殿，使整体建筑景观更加完整，凸显了整个遗址的历史文化价值，堪称水原县具有代表性的革命历史遗迹之一。
在文物方面，芳美寺现存多件具有重要历史与艺术价值的珍贵遗物。其中尤以铸有“玉花寺钟”铭文的铜钟最为著名，重逾百公斤，铸于1829年阮朝明命年间。此外，秉承护法护持三宝之精神，2011年在广大佛子与民众的共同捐助下，寺院隆重铸造了一口重达一千公斤的大洪钟，成为重要法器，进一步提升了寺院的宗教与文化价值。
保护等级
2005年，芳美寺被海防市人民委员会授予市级抗战历史遗迹称号。每年农历正月初四、初五两日，寺院举行传统庙会，吸引众多当地民众、佛教信众及四方游客前来上香礼佛、参观游览。
参考文献
- Đào Hướng; Hoàng Thị Nhẫn, 1993, Lịch sử đảng bộ Thuỷ Nguyên (1930-1990), Nxb. Hải Phòng.
- Thành Đoàn Hải Phòng, 2023, Chùa Phương Mỹ xã Mỹ Đồng, huyện Thủy Nguyên, truy cập tại: https://thanhdoanhaiphong.gov.vn/chua-phuong-my-xa-my-dong-huyen-thuy-nguyen-nd23429.html
