Hội làng Lệ Mật – Long Biên, Hà Nội

Giới thiệu chung

Lễ hội Lệ Mật là lễ hội truyền thống của làng Lệ Mật, nay thuộc phường Việt Hưng, quận Long Biên, thành phố Hà Nội. Đây là một trong những lễ hội đặc sắc của vùng ven đô Thăng Long xưa, gắn liền với truyền thuyết về chàng trai họ Hoàng – vị Thành hoàng được nhân dân tôn kính.

Lễ hội được tổ chức hằng năm từ ngày 20 đến ngày 24 tháng Ba Âm lịch, trong đó ngày 23 tháng Ba là chính hội. Đối tượng suy tôn là chàng trai họ Hoàng, người có công cứu công chúa và khai phá vùng đất phía Tây kinh thành, lập nên Thập Tam Trại.

Không chỉ là dịp tưởng nhớ tiền nhân, lễ hội còn là ngày hội đoàn tụ của con cháu hai vùng “Cựu quán” (làng gốc Lệ Mật) và “Kinh quán” (các trại phía Tây kinh thành). Câu ca quen thuộc vẫn được truyền tụng:

Nhớ ngày 23 tháng Ba,
Dân Trại ta vượt Nhị Hà thăm quê.
Kinh quán, Cựu quán đề huề,
Hồ Tây cá nhảy đi về trong mây.

Nguồn gốc lịch sử và truyền thuyết

Lệ Mật là một làng Việt cổ hình thành từ thế kỷ IX ở vùng châu thổ sông Hồng. Xưa làng có tên Trù Mật, sau được đổi thành Lệ Mật, mang ý nghĩa vùng đất trù phú, tươi đẹp.

Theo truyền thuyết dân gian và ghi chép trong “Lịch triều hiến chương loại chí” của Phan Huy Chú, vào thời vua Lý Thái Tông (1028 – 1054), tại làng Lệ Mật có một chàng trai họ Hoàng tên Quý Công. Ông sinh năm 1026, từ nhỏ đã khỏe mạnh, thông minh, lớn lên trở thành người có sức mạnh hơn người và từng giữ chức Giám quan trong triều.

Một ngày, công chúa con vua đi chơi trên sông Thiên Đức (sông Đuống ngày nay) thì gặp nạn do thủy quái gây sóng dữ làm lật thuyền. Triều đình tổ chức tìm kiếm nhưng không thấy. Quý Công đã liều mình lặn xuống đáy sông, giao đấu với loài thủy tộc, cứu được công chúa (hoặc theo dị bản khác là vớt được thi thể công chúa) đưa lên bờ.

Nhà vua cảm kích, ban thưởng tước vị, phong làm Thái giám nội thị tự khanh, thưởng vàng 100 cân, lụa 100 tấm. Tuy nhiên, ông từ chối mọi vinh hoa phú quý, chỉ xin cho dân nghèo quê mình được sang phía Tây thành Thăng Long khai hoang lập ấp.

Được vua chấp thuận, ông tổ chức dân làng vượt sông Nhị Hà sang vùng đầm lầy hoang vu phía Tây kinh thành. Nhờ sự lãnh đạo của ông, vùng đất ấy dần trở nên trù phú, hình thành nên khu vực lịch sử gọi là Thập Tam Trại.

Ông mất năm 1119, thọ 93 tuổi. Sau khi ông qua đời, dân làng Lệ Mật và dân Thập Tam Trại suy tôn ông làm Thành hoàng và lập đình thờ phụng.

Không gian văn hóa Thập Tam Trại

Thập Tam Trại là vùng đất phía Tây Kinh thành Thăng Long xưa, nay chủ yếu thuộc quận Ba Đình và một phần quận Đống Đa, thành phố Hà Nội.

Các trại gồm: Ngọc Hà, Hữu Tiệp, Đại Yên, Liễu Giai, Vĩnh Phúc, Cống Yên, Cống Vị, Thủ Lệ, Vạn Phúc, Kim Mã, Ngọc Khánh, Giảng Võ, Hào Nam, Xuân Biểu.

Nhiều đình làng tại đây thờ Đức Thánh Lệ Mật như đình Liễu Giai, đình Cống Vị, đình Vĩnh Phúc, đình Ngọc Khánh, đình Kim Mã Hạ.

Trong tâm thức người dân, Thập Tam Trại không chỉ là một địa danh hành chính mà là một vùng văn hóa có chung cội nguồn, chung vị tổ khai sáng.

Phần lễ – Nghi thức truyền thống

Lễ rước nước và lễ Đả Ngư

Sáng sớm ngày hội, đình làng khói hương nghi ngút, cờ hội rợp sân đình. Đám rước từ đình ra giếng làng lấy nước vào chóe sứ đặt trên kiệu có lọng che.

Sau đó, người ta dùng vó bắt một con cá chép lớn, đặt nguyên con lên mâm đồng (đã moi sạch ruột), phủ vải điều và rước về đình làm lễ vật dâng cúng.

Nghi thức rước nước và dâng cá mang ý nghĩa tưởng nhớ công lao Đức Thánh và gợi nhắc truyền thuyết liên quan đến sông nước.

Đình làng còn lưu giữ câu đối:

Giao đoạn trường giang, sự vãng bách niên tồn địa chí
Ngư y ngọc tỉnh xuân lai tam nguyệt phất tây phong.

Nghĩa là:

Chém loài giao ở sông, truyện đã qua hàng năm còn ghi trong địa chí
Cá về giếng ngọc tháng ba, xuân thắm gió Tây hồ.

Phần hội – Trò diễn đặc sắc

Trò diễn diệt Giao Long (múa rắn)

Đây là phần đặc sắc nhất của lễ hội. Con rắn khổng lồ dài khoảng 6 mét, thân rộng khoảng 60 cm, làm bằng khung tre bọc vải, được trang trí dữ tợn tượng trưng cho thủy quái.

Các thanh niên khỏe mạnh đóng vai rắn và chàng trai họ Hoàng. Một thiếu nữ xinh đẹp đóng vai công chúa. Nhạc bát âm và tiếng trống dồn dập tạo nên không khí kịch tính.

Trận chiến được tái hiện sinh động: rắn uy hiếp công chúa, chàng trai xuất hiện, vờn múa quanh đối thủ rồi tung đòn quyết định hạ gục quái vật. Tiếng trống chiêng vang lên trong niềm vui chiến thắng.

Lễ rước Thập Tam Trại

Vào ngày chính hội, các đoàn đại diện Thập Tam Trại từ Ba Đình và Đống Đa trở về Lệ Mật dâng hương. Mỗi trại lập đoàn rước lễ vật trang trọng. Đây là dịp đoàn tụ giữa “Kinh quán” và “Cựu quán”, thể hiện tinh thần gắn bó máu thịt giữa các thế hệ.

Nghề rắn là bản sắc làng Lệ Mật

Theo gương vị Thành hoàng, người dân Lệ Mật ngoài nghề nông còn phát triển nghề bắt và nuôi rắn. Lệ Mật nổi tiếng với nghề nuôi rắn lấy nọc làm dược liệu, chế biến rượu rắn (tam xà, ngũ xà).

Truyền thuyết diệt thủy quái mang hình tượng rắn khổng lồ được xem là nguồn gốc tinh thần của nghề rắn. Nghề này không chỉ mang lại thu nhập mà còn trở thành bản sắc riêng của làng.

Giá trị và sự ghi nhận

Lễ hội Lệ Mật vừa mang giá trị lịch sử, vừa thể hiện tín ngưỡng dân gian và tinh thần đoàn kết cộng đồng. Đây là dịp để con cháu ôn lại truyền thống khai hoang, giữ gìn mối liên hệ cội nguồn.

Năm 2015, lễ hội được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Lễ hội Lệ Mật vì thế không chỉ là một sinh hoạt văn hóa thường niên mà còn là biểu tượng của ý chí, tinh thần khai phá và tình nghĩa quê hương bền chặt của người dân ven đô Thăng Long xưa

Tài liệu tham khảo

1. Nguyễn Thụy An (Biên soạn), 2015, Lễ hội Việt Nam, Nxb Thanh niên.
2. Linh Chi, Độc đáo Lễ hội truyền thống làng Lệ Mật, Báo Quân đội nhân dân, ngày 09/05/2023. 
3. Thạc Phương – Lê Trung Vũ (2015), 60 lễ hội truyền thống Việt Nam, Nxb Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
4. Thập Tam trại và hội làng Lệ Mật, trang scov.gov.vn, ngày 16/05/2018. 

Ngôn ngữ khác

Tiếng Anh

General introduction

Festival Le Mat is festival tradition of village Le Mat, now belong ward Viet Hung, district Long Bien, city Ha Noi. This is one of festival special of region ven capital Thang Long old, attach close with legend about young man surname Hoang – position Thanh hoang be people respect.

Festival be organize every year from day 20 to day 24 month Three lunar, in that day 23 month Three is main festival. Object be honor is young man surname Hoang, person have merit rescue princess and open land region phía West capital, establish Thap Tam Trai.

Not only is occasion remember ancestor, festival also is day festival reunion of descendant two region “Cuu quan” (village root Le Mat) and “Kinh quan” (the trai phía West capital). Sentence folk familiar still be transmit:

“Remember day 23 month Three,
People Trai we cross Nhi Ha visit homeland.
Kinh quan, Cuu quan harmony,
Ho Tay fish jump go return in cloud.”

Origin history and legend

Le Mat is one village Viet ancient form from century IX in region delta river Hong. Formerly village have name Tru Mat, later be change become Le Mat, carry meaning region land prosperous, beautiful.

Follow legend folk and record in “Lich trieu hien chuong loai chi” of Phan Huy Chu, in time king Ly Thai Tong (1028 – 1054), at village Le Mat have one young man surname Hoang name Quy Cong. He born year 1026, from small already strong, intelligent, grow up become person have strength more people and once hold position Giam quan in court.

One day, princess daughter king go play on river Thien Duc (river Duong today) then meet disaster because water monster create wave strong make overturn boat. Court organize search but not see. Quy Cong already risk self dive down bottom river, fight with creature water, rescue get princess (or follow version other is retrieve body princess) bring up bank.

King feel moved, reward title position, appoint make Thai giam noi thi tu khanh, reward gold 100 can, silk 100 piece. However, he refuse all glory wealth, only ask for people poor homeland self be allow cross phía West citadel Thang Long reclaim land establish hamlet.

Be king accept, he organize people village cross river Nhi Ha sang region swamp wild phía West capital. Thanks leadership of him, region land that gradually become prosperous, form area history call Thap Tam Trai.

He die year 1119, age 93 year. After he pass away, people village Le Mat and people Thap Tam Trai honor him make Thanh hoang and establish communal house worship.

Space culture Thap Tam Trai

Thap Tam Trai is region land phía West Capital Thang Long old, now mainly belong district Ba Dinh and one part district Dong Da, city Ha Noi.

The trai include: Ngoc Ha, Huu Tiep, Dai Yen, Lieu Giai, Vinh Phuc, Cong Yen, Cong Vi, Thu Le, Van Phuc, Kim Ma, Ngoc Khanh, Giang Vo, Hao Nam, Xuan Bieu.

Many communal house village at here worship Duc Thanh Le Mat like communal house Lieu Giai, communal house Cong Vi, communal house Vinh Phuc, communal house Ngoc Khanh, communal house Kim Ma Ha.

In consciousness people, Thap Tam Trai not only is one place name administrative but is one region culture have same origin, same ancestor founder.

Part ceremony – Ritual tradition

Ceremony procession water and ceremony Da Ngu

Morning early day festival, communal house village smoke incense thick, flag festival cover yard communal house. Procession from communal house go to well village take water into jar porcelain place on palanquin have canopy cover.

After that, people use net catch one fish carp large, place whole fish on tray bronze (already remove clean intestine), cover cloth red and procession return communal house make offering worship.

Ritual procession water and offer fish carry meaning remember merit Duc Thanh and remind legend relate to river water.

Communal house village still keep sentence parallel:

“Giao doan truong giang, su vang bach nien ton dia chi
Ngu y ngoc tinh xuan lai tam nguyet phat tay phong.”

Meaning is:

“Cut creature giao on river, story already pass hundred year still record in land chronicle
Fish return well jade month Three, spring bright wind Tay Ho.”

Part festival – Performance special

Performance destroy Giao Long (dance snake)

This is part special most of festival. The snake giant long about 6 meter, body wide about 60 cm, make by frame bamboo cover cloth, be decorate fierce symbolize water monster.

The youth strong play role snake and young man surname Hoang. One young woman beautiful play role princess. Music bat am and sound drum urgent create atmosphere dramatic.

Battle be reenact vivid: snake threaten princess, young man appear, circle dance around opponent then throw strike decisive defeat monster. Sound drum gong ring in joy victory.

Ceremony procession Thap Tam Trai

On day main festival, delegations represent Thap Tam Trai from Ba Dinh and Dong Da return Le Mat offer incense. Each trai establish procession offering solemn. This is occasion reunion between “Kinh quan” and “Cuu quan”, express spirit attach blood flesh between generations.

Profession snake and identity village Le Mat

Follow example position Thanh hoang, people Le Mat besides agriculture also develop profession catch and raise snake. Le Mat famous with profession raise snake take venom make medicine, process wine snake (tam xa, ngu xa).

Legend destroy water monster carry image snake giant be consider origin spirit of profession snake. Profession this not only bring income but also become identity riêng of village.

Value and recognition

Festival Le Mat both carry value history, both express belief folk and spirit unite community. This is occasion for descendant review tradition reclaim land, preserve relation origin.

Year 2015, festival be recognize is Heritage culture intangible National.

Festival Le Mat therefore not only is one activity culture annual but also is symbol of will, spirit open land and affection homeland strong of people ven capital Thang Long old.

Reference document

1. Nguyễn Thụy An (Biên soạn), 2015, Lễ hội Việt Nam, Nxb Thanh niên.
2. Linh Chi, Độc đáo Lễ hội truyền thống làng Lệ Mật, Báo Quân đội nhân dân, ngày 09/05/2023. 
3. Thạc Phương – Lê Trung Vũ (2015), 60 lễ hội truyền thống Việt Nam, Nxb Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
4. Thập Tam trại và hội làng Lệ Mật, trang scov.gov.vn, ngày 16/05/2018. 

Tiếng Trung

介绍 一般

庙会 Le Mat 是 庙会 传统 的 村 Le Mat, 现在 属于 坊 Viet Hung, 郡 Long Bien, 城市 河内。 这 是 一 在 那些 庙会 特色 的 地区 近 都 Thang Long 旧, 连接 紧 与 传说 关于 青年 姓 Hoang – 位 城隍 被 人民 尊敬。

庙会 被 组织 每 年 从 日 20 到 日 24 月 三 阴历, 在 其中 日 23 月 三 是 正 会。 对象 被 尊崇 是 青年 姓 Hoang, 人 有 功 救 公主 和 开垦 地区 西 京城, 建立 Thap Tam Trai。

不 只 是 场合 纪念 前人, 庙会 还 是 日 会 团聚 的 子孙 两 地区 “Cuu quan” (村 根 Le Mat) 和 “Kinh quan” (各 寨 西 京城)。 句 歌 熟悉 仍 被 传颂:

“Nho ngay 23 thang Ba,
Dan Trai ta vuot Nhi Ha tham que.
Kinh quan, Cuu quan de hue,
Ho Tay ca nhay di ve trong may.”

来源 历史 和 传说

Le Mat 是 一 村 越 古 形成 从 世纪 IX 在 地区 三角洲 河 红。 以前 村 有 名 Tru Mat, 后 被 改 成 Le Mat, 带 意义 地区 富足, 美丽。

根据 传说 民间 和 记录 在 “Lich trieu hien chuong loai chi” 的 Phan Huy Chu, 在 时 王 Ly Thai Tong (1028 – 1054), 在 村 Le Mat 有 一 青年 姓 Hoang 名 Quy Cong。 他 生 年 1026, 从 小 已 强壮, 聪明, 长大 成 人 有 力量 超 人 和 曾 任 职 Giam quan 在 朝。

一 天, 公主 女 王 去 玩 在 河 Thien Duc (河 Duong 今天) 就 遇 祸 因 水 怪 造 波 大 使 翻 船。 朝廷 组织 寻找 但 不 见。 Quy Cong 已 冒险 潜 下 底 河, 交战 与 类 水族, 救 得 公主 (或 根据 异 本 其他 是 捞 得 遗体 公主) 带 上 岸。

王 感动, 赐 赏 爵位, 封 做 Thai giam noi thi tu khanh, 赏 金 100 斤, 丝 100 匹。 然而, 他 拒绝 一切 荣华 富贵, 只 请 给 民 贫 故乡 自己 得 过 西 城 Thang Long 开荒 立 邑。

被 王 同意, 他 组织 民 村 过 河 Nhi Ha 到 地区 沼泽 荒 西 京城。 多亏 领导 的 他, 地区 土地 那 渐 渐 成 富足, 形成 成 区域 历史 叫 Thap Tam Trai。

他 失 年 1119, 寿 93 岁。 后 他 过世, 民 村 Le Mat 和 民 Thap Tam Trai 尊崇 他 做 城隍 和 立 亭 祭祀。

空间 文化 Thap Tam Trai

Thap Tam Trai 是 地区 西 京城 Thang Long 旧, 现在 主要 属于 郡 Ba Dinh 和 一 部分 郡 Dong Da, 城市 河内。

各 寨 包括: Ngoc Ha, Huu Tiep, Dai Yen, Lieu Giai, Vinh Phuc, Cong Yen, Cong Vi, Thu Le, Van Phuc, Kim Ma, Ngoc Khanh, Giang Vo, Hao Nam, Xuan Bieu。

许多 亭 村 在 这里 祭祀 Duc Thanh Le Mat 如 亭 Lieu Giai, 亭 Cong Vi, 亭 Vinh Phuc, 亭 Ngoc Khanh, 亭 Kim Ma Ha。

在 心识 人 民, Thap Tam Trai 不 只 是 一 地名 行政 而 是 一 地区 文化 有 共 源根, 共 位 祖 开创。

部分 礼 – 仪式 传统

礼 迎 水 和 礼 打 鱼

早 早 日 会, 亭 村 香 烟 弥漫, 旗 会 覆 满 院 亭。 队 迎 从 亭 出 到 井 村 取 水 入 瓶 瓷 放 在 轿 有 伞 盖。

之后, 人 用 网 抓 一 条 鱼 鲤 大, 放 整 条 上 盘 铜 (已 取 干净 肠), 覆 布 红 和 迎 回 亭 做 礼物 奉 供。

仪式 迎 水 和 奉 鱼 带 意义 纪念 功劳 Duc Thanh 和 提醒 传说 连接 到 河 水。

亭 村 还 保存 句 对:

“Giao doan truong giang, su vang bach nien ton dia chi
Ngu y ngoc tinh xuan lai tam nguyet phat tay phong.”

意义 是:

“斩 类 giao 在 河, 故事 已 过 百 年 仍 记 在 地志
鱼 回 井 玉 月 三, 春 美 风 西 湖。”

部分 会 – 表演 特色

表演 灭 Giao Long (舞 蛇)

这 是 部分 特色 最 的 庙会。 条 蛇 巨大 长 约 6 米, 身 宽 约 60 cm, 做 用 框 竹 包 布, 被 装饰 凶象 象征 水 怪。

各 青年 强壮 扮 演 蛇 和 青年 姓 Hoang。 一 少女 美丽 扮 演 公主。 音乐 bat am 和 声 鼓 急促 造 成 气氛 戏剧。

战斗 被 再现 生动: 蛇 威胁 公主, 青年 出现, 绕 舞 围 对手 然后 出 招 决定 打 倒 怪物。 声 鼓 锣 响 起 在 喜悦 胜利。

礼 迎 Thap Tam Trai

在 日 正 会, 各 团 代表 Thap Tam Trai 从 Ba Dinh 和 Dong Da 回 Le Mat 奉 香。 每 寨 立 团 迎 礼物 庄重。 这 是 场合 团聚 之间 “Kinh quan” 和 “Cuu quan”, 表现 精神 连接 血肉 之间 各 世代。

职业 蛇 和 本色 村 Le Mat

根据 榜样 位 城隍, 人 民 Le Mat 除 职业 农 还 发展 职业 抓 和 养 蛇。 Le Mat 著名 与 职业 养 蛇 取 毒 做 药料, 制作 酒 蛇 (tam xa, ngu xa)。

传说 灭 水 怪 带 形象 蛇 巨大 被 看 是 来源 精神 的 职业 蛇。 职业 这 不 只 带 来 收入 而 还 成 本色 特别 的 村。

价值 和 承认

庙会 Le Mat 既 带 价值 历史, 既 表现 信仰 民间 和 精神 团结 社群。 这 是 场合 为 子孙 回顾 传统 开荒, 保持 关系 源根。

年 2015, 庙会 被 承认 是 遗产 文化 非物质 国家。

庙会 Le Mat 因此 不 只 是 一 活动 文化 每 年 而 还 是 象征 的 意志, 精神 开拓 和 情义 故乡 坚固 的 人 民 近 都 Thang Long 旧。

资料 参考

1. Nguyễn Thụy An (Biên soạn), 2015, Lễ hội Việt Nam, Nxb Thanh niên.
2. Linh Chi, Độc đáo Lễ hội truyền thống làng Lệ Mật, Báo Quân đội nhân dân, ngày 09/05/2023. 
3. Thạc Phương – Lê Trung Vũ (2015), 60 lễ hội truyền thống Việt Nam, Nxb Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
4. Thập Tam trại và hội làng Lệ Mật, trang scov.gov.vn, ngày 16/05/2018. 

Tiếng Pháp

Introduction generale

Fete Le Mat est fete traditionnelle du village Le Mat, maintenant appartenant quartier Viet Hung, district Long Bien, ville Ha Noi. Ceci est une dans fetes particulieres de region periurbaine Thang Long ancien, liee etroitement avec legende du jeune homme famille Hoang – dieu protecteur est par peuple honore.

Fete est organisee chaque annee de jour 20 a jour 24 mois Trois lunaire, dans cela jour 23 mois Trois est fete principale. Objet honorer est jeune homme famille Hoang, personne ayant merite sauver princesse et ouvrir terre region Ouest capitale, etablir Thap Tam Trai.

Non seulement est occasion souvenir ancetres, fete encore est jour reunion descendants deux regions “Cuu quan” (village origine Le Mat) et “Kinh quan” (les camps region Ouest capitale). Phrase chant familiere encore est transmise:

“Nho ngay 23 thang Ba,
Dan Trai ta vuot Nhi Ha tham que.
Kinh quan, Cuu quan de hue,
Ho Tay ca nhay di ve trong may.”

Origine historique et legende

Le Mat est un village Viet ancien forme depuis siecle IX dans region delta fleuve Rouge. Autrefois village avait nom Tru Mat, apres a ete change devenir Le Mat, portant signification region terre fertile, belle.

Selon legende populaire et notes dans “Lich trieu hien chuong loai chi” de Phan Huy Chu, au temps roi Ly Thai Tong (1028 – 1054), au village Le Mat avait un jeune homme famille Hoang nom Quy Cong. Il est ne annee 1026, depuis petit deja fort, intelligent, grandir devenir personne avec force extraordinaire et avait occupe fonction Giam quan dans cour.

Un jour, princesse fille roi aller jouer sur riviere Thien Duc (riviere Duong aujourd hui) alors rencontrer accident par monstre eau provoquant vagues violentes renverser bateau. Cour royale organiser recherche mais non trouver. Quy Cong a risque vie plonger au fond riviere, combattre avec creature eau, sauver princesse (ou selon autre version est recuperer corps princesse) apporter sur rive.

Roi emu, donner recompense titre, nommer faire Thai giam noi thi tu khanh, donner or 100 can, soie 100 pieces. Cependant, il refuser toute richesse gloire, seulement demander pour habitants pauvres son village pouvoir traverser region Ouest citadelle Thang Long ouvrir terre etablir hameaux.

Accepte par roi, il organiser habitants village traverser fleuve Nhi Ha vers region marais sauvage Ouest capitale. Grace direction de lui, region terre cela progressivement devenir prospere, former region historique appelee Thap Tam Trai.

Il mourir annee 1119, age 93 ans. Apres il mourir, habitants village Le Mat et habitants Thap Tam Trai honorer lui faire dieu protecteur et construire maison communale pour culte.

Espace culturel Thap Tam Trai

Thap Tam Trai est region terre Ouest Citadelle Thang Long ancien, maintenant principalement appartenant district Ba Dinh et une partie district Dong Da, ville Ha Noi.

Les camps comprennent: Ngoc Ha, Huu Tiep, Dai Yen, Lieu Giai, Vinh Phuc, Cong Yen, Cong Vi, Thu Le, Van Phuc, Kim Ma, Ngoc Khanh, Giang Vo, Hao Nam, Xuan Bieu.

Plusieurs maisons communales village ici venerent Duc Thanh Le Mat comme maison communale Lieu Giai, maison communale Cong Vi, maison communale Vinh Phuc, maison communale Ngoc Khanh, maison communale Kim Ma Ha.

Dans conscience habitants, Thap Tam Trai non seulement est un lieu administratif mais est une region culturelle ayant meme origine, meme ancetre fondateur.

Partie ceremonie – Rites traditionnels

Ceremonie procession eau et ceremonie Da Ngu

Matin tot jour fete, maison communale village fumee encens abondant, drapeaux fete couvrir cour maison communale. Procession de maison communale vers puits village prendre eau mettre dans jarre porcelaine placee sur palanquin avec parasol couvrir.

Apres cela, personnes utiliser filet attraper un poisson carpe grand, placer entier sur plateau cuivre (deja enlever intestins), couvrir tissu rouge et porter retour maison communale faire offrande.

Rite procession eau et offrir poisson porter signification souvenir merite Duc Thanh et rappeler legende liee avec eau riviere.

Maison communale village encore conserver phrase couplet:

“Giao doan truong giang, su vang bach nien ton dia chi
Ngu y ngoc tinh xuan lai tam nguyet phat tay phong.”

Signification est:

“Couper monstre eau dans fleuve, histoire passee cent ans encore ecrite dans chroniques terre
Poisson revenir puits jade mois trois, printemps beau vent Ouest lac.”

Partie fete – Jeu spectacle particulier

Jeu spectacle tuer Giao Long (danse serpent)

Ceci est partie plus particuliere de fete. Serpent geant long environ 6 metres, corps large environ 60 cm, fait par cadre bambou couvrir tissu, est decore feroce symboliser monstre eau.

Jeunes hommes forts jouer role serpent et jeune homme famille Hoang. Une jeune fille belle jouer role princesse. Musique bat am et bruit tambour rapide creer atmosphere dramatique.

Combat est recree vivant: serpent menacer princesse, jeune homme apparaitre, tourner danser autour adversaire puis lancer coup decisif vaincre monstre. Bruit tambour gong resonner dans joie victoire.

Ceremonie procession Thap Tam Trai

Au jour fete principale, groupes representant Thap Tam Trai de Ba Dinh et Dong Da retourner Le Mat offrir encens. Chaque camp former groupe procession offrandes solennel. Ceci est occasion reunion entre “Kinh quan” et “Cuu quan”, montrer esprit attachement sang chair entre generations.

Metier serpent et identite village Le Mat

Selon exemple du dieu protecteur, habitants Le Mat en plus metier agriculture encore developper metier attraper et elever serpent. Le Mat est celebre avec metier elever serpent prendre venin faire medicament, preparer alcool serpent (tam xa, ngu xa).

Legende tuer monstre eau portant image serpent geant est consideree origine spirituelle du metier serpent. Metier cela non seulement apporter revenu mais encore devenir identite particuliere du village.

Valeur et reconnaissance

Fete Le Mat a la fois porter valeur historique, a la fois montrer croyance populaire et esprit union communaute. Ceci est occasion pour descendants rappeler tradition ouvrir terre, conserver relation origine.

Annee 2015, fete est reconnue etre Patrimoine culturel immateriel National.

Fete Le Mat ainsi non seulement est une activite culturelle annuelle mais encore est symbole de volonte, esprit exploration et attachement patrie solide des habitants region periurbaine Thang Long ancien.

Documents reference

1. Nguyễn Thụy An (Biên soạn), 2015, Lễ hội Việt Nam, Nxb Thanh niên.
2. Linh Chi, Độc đáo Lễ hội truyền thống làng Lệ Mật, Báo Quân đội nhân dân, ngày 09/05/2023. 
3. Thạc Phương – Lê Trung Vũ (2015), 60 lễ hội truyền thống Việt Nam, Nxb Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
4. Thập Tam trại và hội làng Lệ Mật, trang scov.gov.vn, ngày 16/05/2018.