Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Lô Sơn, tên chữ là Phổ Am Tự, là một ngôi chùa cổ được xây dựng từ thời triều Lê. Theo tư liệu địa phương, chùa xưa thuộc làng Vạn Lộc, huyện Chân Lộc, ngày nay địa điểm này nằm tại khối 6, phường Nghi Tân, thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An. Trải qua nhiều biến đổi của lịch sử và sự thay đổi về địa giới hành chính, chùa vẫn được người dân địa phương gìn giữ như một không gian sinh hoạt tín ngưỡng lâu đời của cộng đồng cư dân vùng ven biển.
Ngôi chùa có quy mô không quá lớn nhưng mang vẻ thanh tịnh và linh thiêng. Tổng thể kiến trúc được xây dựng hài hòa với cảnh quan tự nhiên xung quanh. Chùa tọa lạc ở một vị trí khá đẹp, lưng tựa vào núi Lô Sơn, phía trước hướng ra không gian thoáng rộng. Theo quan niệm phong thủy truyền thống, thế đất “tọa sơn hướng thủy” như vậy được xem là địa thế tốt, tạo nên sự vững chãi và linh thiêng cho nơi thờ tự. Chính vì vậy, từ lâu chùa Lô Sơn không chỉ là nơi thờ Phật mà còn là chốn để người dân địa phương tìm đến cầu bình an, gửi gắm niềm tin tâm linh.
Trải qua nhiều thế kỷ tồn tại, chùa Lô Sơn đã gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của cư dân vùng biển Cửa Lò. Đây không chỉ là địa điểm sinh hoạt tôn giáo mà còn là nơi diễn ra các hoạt động văn hóa tín ngưỡng của cộng đồng. Những dịp lễ Phật, ngày sóc vọng hay các lễ hội truyền thống, người dân trong vùng thường đến chùa dâng hương, cầu phúc và tưởng nhớ tiền nhân. Không gian thanh tĩnh của chùa, hòa cùng cảnh sắc núi Lô Sơn phía sau, tạo nên một địa điểm tâm linh mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa của vùng đất này.
Lịch sử và nhân vật
Chùa Lô Sơn là một trong những ngôi chùa cổ và được xem là linh thiêng ở tỉnh Nghệ An. Theo tư liệu địa phương, chùa được xây dựng vào niên hiệu Vĩnh Thịnh (1705–1719) dưới triều vua Lê Dụ Tông, thuộc thời Lê Trung Hưng. Ban đầu, chùa được nhân dân làng Vạn Lộc dựng nên với quy mô nhỏ, chủ yếu làm nơi thờ Phật và sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng cư dân trong vùng.
Chùa tọa lạc ở thế đất khá đẹp, tựa lưng vào núi Lô Sơn, phía trước nhìn ra không gian thoáng rộng của vùng đồng bằng ven biển. Theo quan niệm phong thủy truyền thống, địa thế này tạo nên sự vững chãi và linh thiêng cho nơi thờ tự.
Trong quá trình hình thành và phát triển, chùa Lô Sơn nhiều lần được trùng tu và mở rộng. Vào cuối thế kỷ XVIII và đầu thế kỷ XIX, nhân dân địa phương đã quyên góp công sức và tiền của để sửa sang lại chính điện, dựng thêm tam quan, nhà bia và các công trình phụ trợ khác. Những lần trùng tu này không chỉ giúp ngôi chùa được củng cố về kiến trúc mà còn phản ánh sự gắn bó của cộng đồng cư dân với đời sống tín ngưỡng Phật giáo.
Tại chùa hiện vẫn còn lưu giữ một tấm bia đá cổ, ghi chép về việc xây dựng và tu sửa chùa qua các thời kỳ. Nội dung của văn bia này còn được ghi lại trong sách Hoan Châu Bi Kí (đây là một tập tư liệu sưu tầm các văn bia cổ ở vùng Hoan Châu xưa) điều này càng khẳng định những giá trị của chùa Lô Sơn với cộng đồng địa phương. Đây là nguồn tư liệu quý giúp xác định niên đại và phản ánh phần nào đời sống văn hóa – tín ngưỡng của cư dân địa phương trong lịch sử.
Trải qua nhiều biến động của thời gian, đặc biệt là trong giai đoạn chiến tranh thế kỷ XX, chùa từng bị hư hại ở một số hạng mục. Tuy nhiên, nhờ sự gìn giữ của người dân và các đợt tu bổ sau này, chùa vẫn giữ được dáng vẻ cổ kính và không gian thanh tịnh vốn có. Ngày nay, chùa Lô Sơn không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo của Phật tử mà còn là một di tích văn hóa gắn bó với đời sống tinh thần của cư dân vùng Cửa Lò.
Kiến trúc cảnh quan
Tổng thể kiến trúc chùa gồm các hạng mục chính như tam quan, sân chùa, chính điện và các công trình phụ trợ. Chính điện được dựng theo lối nhà ba gian truyền thống, mái lợp ngói, kết cấu gỗ với các vì kèo chồng rường đơn giản nhưng chắc chắn. Không gian bên trong chính điện được bài trí trang nghiêm với tượng Phật và các ban thờ theo nghi thức Phật giáo. Kiến trúc tuy không quá đồ sộ nhưng mang vẻ cổ kính, mộc mạc, phù hợp với không gian thanh tịnh của một ngôi chùa làng.
Khuôn viên chùa được bao bọc bởi nhiều cây cổ thụ và thảm thực vật tự nhiên của vùng núi Lô Sơn. Những tán cây lớn tỏa bóng mát quanh năm, tạo nên bầu không khí yên tĩnh và trong lành. Từ sân chùa có thể nhìn ra cảnh quan thiên nhiên xung quanh với núi non, đồng ruộng và xa hơn là vùng biển Cửa Lò. Chính sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc chùa và cảnh quan tự nhiên đã tạo nên một không gian thanh tịnh, khiến nơi đây trở thành điểm dừng chân tâm linh của người dân địa phương cũng như du khách thập phương.
Nhờ vị trí đẹp và cảnh quan hữu tình, chùa Lô Sơn không chỉ là nơi thờ Phật mà còn là một thắng cảnh mang đậm dấu ấn văn hóa của vùng đất Cửa Lò. Qua nhiều thế kỷ tồn tại, cảnh quan và kiến trúc của chùa vẫn giữ được vẻ cổ kính, góp phần làm nổi bật giá trị lịch sử và tâm linh của di tích này.
Lễ hội
Hằng năm, lễ hội chùa Lô Sơn được tổ chức vào các ngày rằm tháng Tư và rằm tháng Bảy âm lịch. Đây là những dịp quan trọng trong đời sống Phật giáo và tín ngưỡng dân gian, thu hút đông đảo tăng ni, Phật tử và người dân từ nhiều nơi về hành hương. Trong những ngày này, không gian chùa trở nên trang nghiêm nhưng cũng rất sinh động, khi mọi người cùng tụ hội để dâng hương, cầu nguyện và tham gia các hoạt động văn hóa – tín ngưỡng.
Phần lễ của hội chùa diễn ra trong bầu không khí trang nghiêm và thành kính. Các nghi thức chính bao gồm lễ dâng hương, tụng kinh, cầu quốc thái dân an và cầu phúc cho gia đình, làng xóm. Đặc biệt, vào dịp rằm tháng Tư gắn với lễ Phật đản nghi thức tắm Phật được tổ chức long trọng, tượng trưng cho sự thanh lọc tâm hồn và hướng con người đến đời sống thiện lành. Đến rằm tháng Bảy, nghi lễ cầu siêu, cầu an và thả đèn hoa đăng cũng được tiến hành, với ý nghĩa gửi gắm lời nguyện cầu bình an, hạnh phúc đến mọi nhà, đồng thời thể hiện lòng từ bi đối với mọi chúng sinh.
Bên cạnh phần lễ mang tính tôn giáo, phần hội của lễ hội chùa Lô Sơn cũng tạo nên không khí vui tươi và gắn kết cộng đồng. Người dân và du khách đến chùa không chỉ tham gia các nghi lễ tâm linh mà còn cùng nhau vãn cảnh, thưởng ngoạn phong cảnh thiên nhiên và giao lưu trong các hoạt động văn hóa truyền thống. Không gian chùa những ngày lễ hội vì thế trở nên nhộn nhịp nhưng vẫn giữ được vẻ thanh tịnh vốn có.
Du khách khi đến với chùa Lô Sơn có thể vừa dâng hương lễ Phật, vừa tận hưởng khung cảnh thiên nhiên hữu tình của vùng núi Lô Sơn. Nơi đây nổi tiếng không chỉ bởi sự linh thiêng mà còn bởi cảnh quan hài hòa giữa núi non và không gian làng xóm ven biển. Giữa không gian tĩnh lặng ấy, nhiều người cảm nhận được sự thư thái trong tâm hồn, như tạm rời xa những lo toan của cuộc sống thường nhật. Với lịch sử tồn tại hàng trăm năm, chùa Lô Sơn ngày nay đã được xếp vào danh sách những ngôi chùa cổ tiêu biểu của tỉnh Nghệ An, góp phần phản ánh chiều sâu văn hóa và tín ngưỡng của vùng đất Cửa Lò.
Tài liệu tham khảo
- Nguyễn Như Khôi (chủ biên), 2025, Người xứ Nghệ, Nxb Nghệ An, Vinh.
- Đàm Hiền, 2025, Linh thiêng chùa Lô Sơn, Báo Nghệ An, truy cập tại: https://baonghean.vn/linh-thieng-chua-lo-son-10059949.html#google_vignette
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh
Lo Son Pagoda (Phuong Cua Lo, Nghe An)
Name and Geographical Location
Lo Son Pagoda, whose Sino-Vietnamese name is Pho Am Tu, is an ancient pagoda built during the Le dynasty. According to local historical sources, the pagoda originally belonged to Van Loc village, Chan Loc district. Today, the site is located in Block 6, Nghi Tan ward, Cua Lo town, Nghe An province. Despite many historical changes and administrative adjustments over time, the pagoda has continued to be preserved by local residents as a long-standing religious space for the coastal community.
The pagoda is not very large in scale but possesses a serene and sacred atmosphere. The overall architectural layout is harmoniously integrated with the surrounding natural landscape. The pagoda stands in a scenic position, with its back leaning against Lo Son mountain and its front opening toward a spacious landscape. According to traditional feng shui concepts, a site with the orientation of “backed by a mountain and facing water” is considered an auspicious location, providing stability and sacredness to a place of worship. For this reason, Lo Son Pagoda has long served not only as a place for Buddhist worship but also as a spiritual refuge where local residents come to pray for peace and express their religious faith.
Over several centuries of existence, Lo Son Pagoda has been closely connected with the spiritual life of the coastal inhabitants of the Cua Lo region. It functions not only as a religious site but also as a venue for community cultural and ritual activities. During Buddhist festivals, the new moon and full moon days, and traditional ceremonies, local people often visit the pagoda to offer incense, pray for blessings, and commemorate their ancestors. The tranquil environment of the pagoda, combined with the natural scenery of Lo Son mountain behind it, creates a spiritual site that reflects the historical and cultural identity of this region.
History and Deities Worshipped
One of the oldest and most sacred pagodas in Nghe An province is Lo Son Pagoda, whose Sino-Vietnamese name is Pho Am Tu. According to local records, the pagoda was built during the Vinh Thinh era (1705–1719) under the reign of King Le Du Tong, during the Later Le dynasty (Le Trung Hung period). Initially, the pagoda was constructed by the inhabitants of Van Loc village on a modest scale, mainly serving as a place for Buddhist worship and community religious activities.
The pagoda is situated on a favorable site, leaning against Lo Son mountain and facing the open landscape of the coastal plains. In traditional feng shui belief, such a location provides stability and sacredness for a place of worship. As a result, the pagoda soon became an important spiritual center for local residents.
Throughout its existence, Lo Son Pagoda has undergone several restorations and expansions. According to village tradition, in the late eighteenth and early nineteenth centuries, local inhabitants contributed labor and financial resources to renovate the main hall and construct additional structures such as the tam quan gate, a stele house, and other auxiliary buildings. These restoration efforts not only reinforced the architectural structure of the pagoda but also reflected the strong attachment of the local community to Buddhist religious life.
The pagoda still preserves an ancient stone stele that records the construction and restoration of the pagoda through different historical periods. The content of this stele is also recorded in Hoan Chau Bi Ki, a collection of inscriptions gathered from ancient stone steles in the historical region of Hoan Chau. This document is a valuable historical source that helps determine the pagoda’s chronology and reflects aspects of the cultural and religious life of local inhabitants in the past.
Over time, especially during the wars of the twentieth century, parts of the pagoda were damaged. However, thanks to the efforts of local residents and later restoration campaigns, the pagoda has retained its ancient appearance and tranquil atmosphere. Today, Lo Son Pagoda continues to serve not only as a place of religious practice for Buddhists but also as a cultural monument closely associated with the spiritual life of the people of the Cua Lo region.
With a history of more than three centuries, Lo Son Pagoda has become one of the representative ancient pagodas of Nghe An province, embodying both spiritual significance and the long-standing cultural and religious traditions of the local community.
Architectural Landscape
The architectural complex of the pagoda consists of several principal components, including the tam quan gate, the courtyard, the main hall, and auxiliary structures. The main hall follows the traditional three-compartment house style, with a tiled roof and a wooden frame structure. Its internal framework features a simple yet solid system of beams and rafters. Inside the hall, the space is solemnly arranged with Buddha statues and altars according to Buddhist ritual practices. Although the architecture is not monumental, it possesses an ancient and rustic character appropriate for the tranquil atmosphere of a village pagoda.
The pagoda grounds are surrounded by large ancient trees and natural vegetation from the Lo Son mountain area. The tall tree canopies provide shade throughout the year, creating a quiet and fresh environment. From the courtyard, visitors can observe the surrounding natural landscape, including mountains, fields, and further in the distance the coastal area of Cua Lo. The harmonious combination of architectural structures and natural scenery creates a serene spiritual environment, making the pagoda an important destination for local residents as well as pilgrims and visitors from many regions.
Thanks to its favorable location and picturesque scenery, Lo Son Pagoda is not only a Buddhist worship site but also a scenic landmark that reflects the cultural identity of the Cua Lo region. Over many centuries, the pagoda’s architectural form and landscape have retained their ancient character, contributing to the historical and spiritual value of this cultural monument.
Festival
Every year, the Lo Son Pagoda Festival is held on the full moon of the fourth lunar month and the full moon of the seventh lunar month. These are important occasions in both Buddhist practice and traditional folk beliefs, attracting many monks, nuns, Buddhist followers, and visitors from different places to make pilgrimages. During these days, the pagoda becomes solemn yet vibrant as people gather to offer incense, pray, and participate in cultural and religious activities.
The ceremonial part of the festival takes place in a solemn and reverent atmosphere. Major rituals include incense offerings, chanting of Buddhist scriptures, prayers for national prosperity and social peace, and prayers for the well-being of families and villages.
Particularly during the full moon of the fourth lunar month, associated with Buddha’s Birthday, the Buddha bathing ritual is performed ceremonially, symbolizing spiritual purification and encouraging people to cultivate virtuous living. On the full moon of the seventh lunar month, rituals for the repose of souls, prayers for peace, and the floating of lanterns on the water are also conducted. These rituals symbolize wishes for safety and happiness for all families and express compassion for all sentient beings.
In addition to the religious ceremonies, the festive activities of Lo Son Pagoda Festival also create a joyful atmosphere that strengthens community bonds. Local residents and visitors not only participate in spiritual rituals but also enjoy sightseeing, appreciating the natural scenery, and engaging in traditional cultural exchanges. During festival days, the pagoda becomes lively while still maintaining its inherent tranquility.
Visitors to Lo Son Pagoda can offer incense to the Buddha while also enjoying the picturesque natural scenery of the Lo Son mountain region. The site is renowned not only for its sacred atmosphere but also for the harmonious combination of mountains and the surrounding coastal village landscape. In this quiet setting, many people find a sense of inner peace, as if temporarily leaving behind the worries of daily life. With a history of several hundred years, Lo Son Pagoda is now recognized as one of the representative ancient pagodas of Nghe An province, reflecting the deep cultural and religious heritage of the Cua Lo region.
References
- Nguyễn Như Khôi (chủ biên), 2025, Người xứ Nghệ, Nxb Nghệ An, Vinh.
- Đàm Hiền, 2025, Linh thiêng chùa Lô Sơn, Báo Nghệ An, truy cập tại: https://baonghean.vn/linh-thieng-chua-lo-son-10059949.html#google_vignette
Tiếng Pháp
Pagode Lo Son (Phuong Cua Lo, Nghe An)
Nom et situation géographique
La pagode Lo Son, dont le nom sino-vietnamien est Pho Am Tu, est une ancienne pagode construite sous la dynastie Le. Selon les sources locales, la pagode appartenait autrefois au village Van Loc, district Chan Loc ; aujourd’hui, ce lieu se situe au bloc 6, quartier Nghi Tan, ville de Cua Lo, province de Nghe An. Malgré les transformations historiques et les modifications des divisions administratives, la pagode a été préservée par les habitants locaux comme un espace religieux ancien de la communauté des populations côtières.
La pagode n’est pas de très grande taille mais elle dégage une atmosphère paisible et sacrée. L’ensemble architectural s’intègre harmonieusement au paysage naturel environnant. Elle se situe dans un site assez favorable, adossée à la montagne Lo Son et ouverte vers un vaste espace dégagé à l’avant. Selon la conception traditionnelle du feng shui, une implantation « adossée à la montagne et tournée vers l’eau » constitue un emplacement propice, conférant stabilité et caractère sacré au lieu de culte. C’est pourquoi, depuis longtemps, la pagode Lo Son n’est pas seulement un lieu de vénération du Bouddha, mais aussi un endroit où les habitants viennent prier pour la paix et déposer leurs aspirations spirituelles.
Au fil des siècles, la pagode Lo Son s’est étroitement liée à la vie spirituelle des habitants de la région maritime de Cua Lo. Elle n’est pas seulement un lieu d’activité religieuse, mais également un espace où se déroulent diverses pratiques culturelles et rituelles de la communauté. Lors des fêtes bouddhiques, des jours de nouvelle lune et de pleine lune, ou encore lors des fêtes traditionnelles, les habitants de la région viennent souvent à la pagode pour brûler de l’encens, prier pour le bonheur et commémorer les ancêtres. L’atmosphère paisible de la pagode, associée au paysage de la montagne Lo Son située derrière, forme ainsi un site spirituel marqué par l’histoire et la culture de cette région.
Histoire et personnages vénérés
Parmi les anciennes pagodes considérées comme sacrées dans la province de Nghe An, la pagode Lo Son, nommée en caractères Pho Am Tu, occupe une place notable. Selon les documents locaux, elle fut construite sous l’ère Vinh Thinh (1705–1719), durant le règne de l’empereur Le Du Tong, à l’époque de la dynastie Le Trung Hung. À l’origine, la pagode fut édifiée par les habitants du village Van Loc avec une dimension modeste, principalement pour servir de lieu de culte bouddhique et de pratique religieuse pour la communauté locale.
La pagode est implantée sur un site favorable, adossée à la montagne Lo Son et tournée vers l’espace ouvert de la plaine côtière. Selon les conceptions traditionnelles du feng shui, cette disposition confère stabilité et caractère sacré au lieu de culte. Grâce à cela, la pagode est rapidement devenue un centre spirituel important pour la population locale.
Au cours de son histoire, la pagode Lo Son a été restaurée et agrandie à plusieurs reprises. Selon la tradition du village, à la fin du XVIIIᵉ siècle et au début du XIXᵉ siècle, les habitants locaux ont contribué par leurs efforts et leurs dons pour restaurer le sanctuaire principal, ériger une porte tam quan, construire une maison de stèle ainsi que d’autres ouvrages annexes. Ces restaurations ont non seulement renforcé l’architecture de la pagode, mais elles témoignent également de l’attachement de la communauté à la vie religieuse bouddhique.
La pagode conserve encore aujourd’hui une ancienne stèle de pierre relatant la construction et les restaurations successives du monument. Le contenu de cette inscription est également mentionné dans l’ouvrage Hoan Chau Bi Ki, une collection de stèles anciennes de l’ancienne région de Hoan Chau. Cette source constitue un document précieux pour déterminer l’ancienneté de la pagode et pour refléter, dans une certaine mesure, la vie culturelle et religieuse des habitants locaux dans le passé.
Au fil des transformations du temps, notamment durant les périodes de guerre du XXᵉ siècle, certaines parties de la pagode ont subi des dommages. Cependant, grâce aux efforts de préservation des habitants et aux restaurations ultérieures, la pagode conserve encore aujourd’hui son aspect ancien et son atmosphère paisible. De nos jours, la pagode Lo Son n’est pas seulement un lieu de pratique religieuse pour les bouddhistes, mais également un monument culturel étroitement lié à la vie spirituelle des habitants de la région de Cua Lo.
Avec plus de trois siècles d’existence, la pagode Lo Son est devenue l’une des pagodes anciennes représentatives de la province de Nghe An, portant à la fois une valeur spirituelle et le reflet des traditions culturelles et religieuses des habitants locaux.
Architecture et paysage
L’ensemble architectural de la pagode comprend plusieurs éléments principaux tels que la porte tam quan, la cour de la pagode, le sanctuaire principal et divers bâtiments annexes. Le sanctuaire principal est construit selon le modèle traditionnel d’une maison à trois travées, avec un toit couvert de tuiles et une structure en bois dont les fermes sont simples mais solides. L’espace intérieur est aménagé de manière solennelle avec des statues bouddhiques et des autels disposés selon les rites du bouddhisme. L’architecture, bien que non monumentale, possède un caractère ancien et sobre, en harmonie avec l’atmosphère paisible d’une pagode villageoise.
L’enceinte de la pagode est entourée de nombreux arbres anciens et d’une végétation naturelle propre à la montagne Lo Son. Les grands arbres offrent de l’ombre toute l’année, créant une atmosphère calme et fraîche. Depuis la cour de la pagode, on peut admirer le paysage naturel environnant, composé de montagnes, de champs et, au loin, de la région maritime de Cua Lo. L’harmonie entre l’architecture de la pagode et le paysage naturel crée ainsi un espace serein qui attire les habitants locaux ainsi que les visiteurs venus de diverses régions.
Grâce à sa situation privilégiée et à la beauté de son paysage, la pagode Lo Son n’est pas seulement un lieu de culte bouddhique, mais aussi un site pittoresque imprégné de l’identité culturelle de la région de Cua Lo. Au fil des siècles, son architecture et son environnement ont conservé leur aspect ancien, contribuant à mettre en valeur la valeur historique et spirituelle de ce monument.
Fête traditionnelle
Chaque année, la fête de la pagode Lo Son est organisée aux jours de pleine lune du quatrième et du septième mois du calendrier lunaire. Il s’agit d’événements importants dans la vie du bouddhisme et des croyances populaires, attirant un grand nombre de moines, de fidèles et de visiteurs venus de diverses régions pour effectuer un pèlerinage. Durant ces journées, l’espace de la pagode devient à la fois solennel et animé, lorsque les participants se rassemblent pour offrir de l’encens, prier et participer aux activités culturelles et religieuses.
La partie rituelle de la fête se déroule dans une atmosphère solennelle et respectueuse. Les principales cérémonies comprennent l’offrande d’encens, la récitation des sutras, les prières pour la paix du pays et la prospérité de la population, ainsi que les bénédictions pour les familles et les villages. En particulier, lors de la pleine lune du quatrième mois, associée à la fête de la naissance du Bouddha, la cérémonie du bain du Bouddha est célébrée avec solennité, symbolisant la purification de l’esprit et l’orientation vers une vie vertueuse.
Lors de la pleine lune du septième mois, des rituels de prière pour les âmes des défunts, pour la paix et la libération des esprits sont également organisés, accompagnés du lâcher de lanternes flottantes sur l’eau. Ces cérémonies expriment les vœux de paix et de bonheur pour chaque foyer, tout en manifestant la compassion envers tous les êtres.
À côté de la partie rituelle religieuse, la partie festive de la fête de la pagode Lo Son crée également une atmosphère joyeuse et renforce les liens communautaires. Les habitants et les visiteurs ne se contentent pas de participer aux rites spirituels, mais profitent aussi de la visite du site, admirent les paysages naturels et prennent part à diverses activités culturelles traditionnelles. L’espace de la pagode durant ces journées devient ainsi animé tout en conservant son caractère paisible.
Les visiteurs qui se rendent à la pagode Lo Son peuvent à la fois offrir de l’encens et admirer le paysage naturel pittoresque de la montagne Lo Son. Le site est réputé non seulement pour son caractère sacré, mais aussi pour l’harmonie entre les montagnes et l’espace des villages côtiers. Dans cette atmosphère tranquille, beaucoup ressentent un apaisement intérieur, comme s’ils s’éloignaient temporairement des préoccupations de la vie quotidienne.
Avec une histoire de plusieurs siècles, la pagode Lo Son figure aujourd’hui parmi les pagodes anciennes représentatives de la province de Nghe An, contribuant à refléter la profondeur culturelle et spirituelle de la région de Cua Lo.
Références bibliographiques
- Nguyễn Như Khôi (chủ biên), 2025, Người xứ Nghệ, Nxb Nghệ An, Vinh.
- Đàm Hiền, 2025, Linh thiêng chùa Lô Sơn, Báo Nghệ An, truy cập tại: https://baonghean.vn/linh-thieng-chua-lo-son-10059949.html#google_vignette
Tiếng Trung
炉山寺（乂安省炉门）
名称与地理位置
炉山寺，字名普庵寺，是一座始建于后黎朝时期的古寺。根据地方文献记载，寺庙旧时隶属真禄县万禄村；如今所在地为乂安省炉门市社宜新坊第六街区。尽管历经历史变迁以及行政区划的多次调整，这座寺庙依然被当地居民珍视并保存，成为沿海社区延续已久的宗教信仰空间。
寺庙规模并不宏大，却具有清静而灵验的氛围。整体建筑与周围自然环境相互协调，形成和谐统一的景观格局。寺庙坐落于一处优美的地势，背依炉山，前临开阔空间。按照传统风水观念，这种“背山面水”的格局被视为理想之地，使得寺院更显稳固与神圣。因此，长期以来，炉山寺不仅是供奉佛祖之所，也是当地居民祈求平安、寄托精神信仰的重要场所。
经过数个世纪的发展，炉山寺已与炉门沿海居民的精神生活紧密相连。这里不仅是宗教活动的场所，也成为社区文化与民间信仰的重要中心。每逢佛教节日、朔望之日或传统节庆，当地民众常到寺中焚香礼佛、祈福纳祥，并缅怀先人。寺院清幽宁静的环境，与背后的炉山景色相互映衬，使其成为一处承载着深厚历史与文化印记的精神圣地。
历史与祭祀人物
在乂安省众多古寺之中，炉山寺被认为是一座历史悠久且颇具灵验之名的佛寺，其字名为普庵寺。根据地方文献记载，该寺建于永盛年间（1705—1719），当时为后黎朝黎裕宗在位时期。最初，寺庙由万禄村居民建立，规模较小，主要作为供奉佛祖以及当地居民进行宗教信仰活动的场所。
寺庙坐落于地势优美之处，背靠炉山，前望沿海平原开阔景观。按照传统风水观念，这样的地形能够形成稳固而神圣的祭祀环境，因此自建成之初便逐渐成为当地重要的精神信仰中心。
在长期发展过程中，炉山寺曾多次进行修缮与扩建。根据村中传统记载，在十八世纪末至十九世纪初，当地居民曾共同募资出力，对正殿进行修复，并增建三关门、碑亭以及若干附属建筑。这些修缮不仅巩固了寺庙建筑结构，也体现出当地社区对佛教信仰生活的深厚情感。
寺内至今仍保存一块古石碑，记录了寺庙在各个历史时期的建造与修缮情况。该碑文的内容亦被收录于《欢州碑记》一书，这是汇集古代欢州地区碑刻资料的重要文献。这些资料为确定寺庙年代及研究当地历史文化与信仰生活提供了宝贵依据。
在漫长的历史进程中，炉山寺亦经历过多次损毁，尤其是在二十世纪战争时期，一些建筑曾受到破坏。然而在当地居民的保护以及后来多次修复之下，寺庙仍然保持着古朴庄重的风貌与宁静的宗教空间。如今，炉山寺不仅是佛教信众的重要宗教活动场所，也是一处与炉门地区居民精神生活紧密相关的文化遗迹。
凭借三百余年的历史积淀，炉山寺已成为乂安省具有代表性的古寺之一，既具有深厚的宗教意义，也反映出当地社会悠久的文化传统与信仰体系。
建筑与景观
寺庙整体建筑由三关门、寺院庭院、正殿以及若干附属建筑组成。正殿采用传统三间式结构，屋顶覆以瓦片，木构梁架结构以叠梁式斗拱为主，形式简朴而坚固。殿内空间庄严肃穆，安置佛像及佛教供坛，按照佛教仪轨进行布置。整体建筑虽不宏伟，却显得古朴沉稳，与乡村寺院清净的氛围相得益彰。
寺院周围被炉山自然植被和多株古树所环绕，高大的树冠终年形成浓荫，使寺院环境显得宁静而清新。从寺院庭院向外眺望，可以看到周围山岭、田野以及远处的炉门海域景观。寺庙建筑与自然环境的有机结合，使这里形成一处安静祥和的宗教空间，成为当地居民及各地游客前来朝拜与游览的重要地点。
凭借优越的地理位置与优美景观，炉山寺不仅是一处佛教寺院，也是一处具有浓厚地方文化特色的景观胜地。经过数百年的历史发展，寺院建筑与周边景观依然保持古朴风貌，使其历史与精神价值更加突出。
节庆活动
每年农历四月十五日与七月十五日，炉山寺都会举行传统庙会。这些节日是佛教与民间信仰生活中的重要时刻，吸引众多僧众、佛教信徒以及各地民众前来朝拜。在这些日子里，寺院气氛既庄严肃穆，又充满生气，人们汇聚一堂焚香祈福，参与各类文化与宗教活动。
庙会中的宗教仪式在庄重肃穆的氛围中进行，主要包括上香礼佛、诵经祈福、祈愿国泰民安以及为家庭与村落祈福等活动。特别是在四月十五日佛诞节期间，会举行隆重的浴佛仪式，象征净化心灵，引导人们向善修德。到了七月十五日，则举行超度、祈安以及放河灯等仪式，寓意为众生祈愿平安与幸福，同时体现佛教慈悲济世的精神。
除了宗教仪式之外，庙会活动也具有浓厚的民俗文化色彩。当地居民与游客来到寺院，不仅参与礼佛活动，还会游览寺院景观、欣赏自然风光，并参与各类传统文化交流活动。节日期间的寺院因而显得热闹而有序，同时仍保持着原有的宁静氛围。
游客来到炉山寺时，可以一边焚香礼佛，一边欣赏炉山地区优美的自然景观。这里既以灵验闻名，也以山海相映的景色著称。在静谧的环境之中，许多人能够感受到内心的宁静与放松，仿佛暂时远离日常生活的纷扰。经过数百年的历史积淀，炉山寺如今已被列为乂安省具有代表性的古寺之一，成为展示炉门地区深厚文化传统与信仰生活的重要文化遗产。
参考资料
- Nguyễn Như Khôi (chủ biên), 2025, Người xứ Nghệ, Nxb Nghệ An, Vinh.
- Đàm Hiền, 2025, Linh thiêng chùa Lô Sơn, Báo Nghệ An, truy cập tại: https://baonghean.vn/linh-thieng-chua-lo-son-10059949.html#google_vignette
