Tên gọi và vị trí địa lý
Đình Thọ Tháp nằm tại số 1, ngõ 37 phố Dịch Vọng, thuộc phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy; nay là phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội. Ngôi đình cùng với Chùa Bảo Tháp tạo thành một quần thể di tích tôn giáo – tín ngưỡng nằm trên địa danh cổ Kẻ Vòng, thuộc thôn Trung của làng Dịch Vọng xưa.
Theo quan niệm truyền thống của người Việt, cụm đình – chùa này được bố trí theo thế “tiền Thần, hậu Phật”, tức đình thờ thần ở phía trước và chùa thờ Phật ở phía sau. Sự kết hợp này phản ánh đặc trưng văn hóa tín ngưỡng của cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ, nơi tín ngưỡng thờ Thành hoàng làng và Phật giáo cùng tồn tại và bổ sung cho nhau trong đời sống tinh thần của cộng đồng.
Lịch sử và nhân vật
Đình Thọ Tháp là nơi thờ phụng hai vị Thành hoàng của làng là Chu Lý và Triệu Chí Thành. Theo truyền thuyết dân gian và thần phả còn lưu giữ tại đình, vùng đất Kẻ Vòng xưa từng là địa bàn quan trọng trong những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm buổi đầu của lịch sử dân tộc. Tại đây, hai vị tướng Chu Lý và Triệu Chí Thành đã chiêu mộ binh sĩ, tập hợp lực lượng để tham gia vào các cuộc kháng chiến chống quân phương Bắc.
Tương truyền rằng hai ông là những tướng lĩnh đã tiếp nối sự nghiệp của Lý Bôn, người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống lại ách đô hộ của Nhà Lương vào giữa thế kỷ VI. Sau khi nhà nước Vạn Xuân được hình thành, các lực lượng nghĩa quân tiếp tục chiến đấu chống lại các thế lực xâm lược phương Bắc. Trong bối cảnh đó, Chu Lý và Triệu Chí Thành được xem là những tướng tài, góp phần tổ chức lực lượng, bảo vệ vùng đất và duy trì tinh thần kháng chiến của nhân dân.
Trong tín ngưỡng dân gian địa phương, Chu Lý Đại vương được tôn là vị thần có công lớn trong việc chiêu tập nghĩa sĩ, chỉ huy quân dân chiến đấu, đồng thời bảo hộ cho dân làng Kẻ Vòng. Còn Triệu Chí Thành Đại vương là vị tướng nổi tiếng về tài thao lược và lòng trung nghĩa, từng lập nhiều chiến công trong các cuộc chiến chống ngoại xâm. Sau khi qua đời, công lao của hai vị được nhân dân ghi nhớ và tôn thờ làm Thành hoàng làng, trở thành những vị thần bảo hộ cho cộng đồng cư dân nơi đây.
Tại đình Thọ Tháp hiện vẫn còn lưu giữ hai đạo sắc phong được ban dưới triều Nhà Nguyễn, ghi nhận và tôn vinh công lao của hai vị Thành hoàng. Những sắc phong này là tư liệu lịch sử quan trọng, thể hiện sự thừa nhận của triều đình phong kiến đối với tín ngưỡng thờ thần của địa phương.
Trải qua nhiều thế kỷ tồn tại, đình Thọ Tháp đã nhiều lần được tu sửa và tôn tạo, tuy nhiên, vào ngày 8 tháng 12 năm 2018, do sự cố bất cẩn trong công tác phòng cháy chữa cháy, ngôi đình đã xảy ra hỏa hoạn. Vụ cháy tuy không gây thiệt hại về người nhưng đã làm gian chính của đình bị đổ sập, nhiều đồ thờ và cấu kiện kiến trúc bị thiêu hủy.
Sau sự kiện này, từ năm 2019 đến năm 2022, Đảng ủy và Ủy ban nhân dân phường Dịch Vọng đã triển khai hai dự án tu bổ, tôn tạo di tích đình Thọ Tháp với quy mô khá lớn. Các hạng mục được thực hiện bao gồm: phục hồi Đại đình, tôn tạo tổng thể khu di tích, hoàn thiện nội thất Đại đình, tu sửa nhà hữu, nhà Thủ từ – bếp, xây dựng nhà vệ sinh, cột cờ, nhà đặt máy bơm và bể nước phòng cháy, tôn tạo lầu hóa vàng, bình phong, hệ thống hạ tầng kỹ thuật, di chuyển trạm biến áp và xây dựng nhà bảo quản cấu kiện kiến trúc. Tổng mức đầu tư cho dự án khoảng 28 tỷ đồng.
Sau quá trình tu bổ và phục dựng, công trình đã được hoàn thiện, khôi phục diện mạo khang trang và trang nghiêm, tiếp tục trở thành địa điểm sinh hoạt văn hóa – tín ngưỡng quen thuộc của nhân dân địa phương. Ngày nay, đình Thọ Tháp không chỉ là nơi thờ phụng hai vị Thành hoàng mà còn là không gian gìn giữ ký ức lịch sử và truyền thống văn hóa của vùng đất Kẻ Vòng – Dịch Vọng.
Kiến trúc cảnh quan
Đình Thọ Tháp nằm trong quần thể di tích gồm đình và Chùa Bảo Tháp, được xây dựng trên địa danh cổ Kẻ Vòng thuộc làng Dịch Vọng xưa. Tổng thể di tích được bố trí theo nguyên tắc truyền thống “tiền Thần, hậu Phật”, trong đó đình nằm phía trước là nơi thờ Thành hoàng, còn chùa ở phía sau là nơi thờ Phật. Cách sắp đặt này phản ánh sự kết hợp hài hòa giữa tín ngưỡng dân gian và Phật giáo trong đời sống tinh thần của cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Khuôn viên di tích tương đối rộng rãi và thoáng đãng, được quy hoạch theo trục chính từ ngoài vào trong, tạo nên không gian kiến trúc trang nghiêm và cân đối. Từ cổng vào là khoảng sân rộng dẫn tới khu đình chính. Sân đình được lát gạch, hai bên có cây xanh và các công trình phụ trợ, vừa tạo cảnh quan hài hòa vừa mang lại không gian sinh hoạt cộng đồng cho dân làng trong những dịp lễ hội hay sinh hoạt tín ngưỡng.
Trung tâm của khu di tích là tòa Đại đình, công trình quan trọng nhất trong tổng thể kiến trúc. Đại đình được dựng theo lối kiến trúc truyền thống của đình làng Bắc Bộ với kết cấu khung gỗ, mái lợp ngói và hệ thống cột, kèo vững chắc. Không gian bên trong được bố trí trang nghiêm với các ban thờ, hoành phi, câu đối và đồ thờ tự, là nơi đặt ngai thờ và bài vị của hai vị Thành hoàng làng.
Xung quanh Đại đình còn có các hạng mục kiến trúc phụ trợ như nhà hữu, nhà Thủ từ – bếp, lầu hóa vàng, bình phong và cột cờ, cùng các công trình phục vụ sinh hoạt và bảo vệ di tích như nhà đặt máy bơm, bể nước phòng cháy và hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Các hạng mục này vừa đảm bảo chức năng phục vụ hoạt động tín ngưỡng, vừa tạo nên sự hoàn chỉnh cho tổng thể không gian kiến trúc của di tích.
Trải qua nhiều biến động lịch sử, đình Thọ Tháp đã nhiều lần được trùng tu, tôn tạo. Đặc biệt sau vụ hỏa hoạn năm 2018, chính quyền và nhân dân địa phương đã tiến hành phục dựng và chỉnh trang toàn bộ khu di tích. Nhờ đó, công trình ngày nay không chỉ khôi phục được dáng vẻ trang nghiêm của kiến trúc truyền thống mà còn được cải tạo về cảnh quan và hạ tầng kỹ thuật, đáp ứng tốt hơn nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng và tham quan của cộng đồng.
Nhìn chung, quần thể đình Thọ Tháp – chùa Bảo Tháp vừa là một không gian kiến trúc tôn giáo đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ, vừa là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật của vùng đất Dịch Vọng. Sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc, cảnh quan và yếu tố tín ngưỡng đã tạo nên một di tích có giá trị tiêu biểu trong hệ thống di sản văn hóa của địa phương.
Hiện vật
Đình Thọ Tháp hiện còn lưu giữ nhiều hiện vật cổ có giá trị về lịch sử và nghệ thuật, phản ánh quá trình hình thành cũng như đời sống tín ngưỡng lâu đời của cộng đồng cư dân địa phương như bia đá, ngai thờ và bài vị tôn thờ hai vị Đại vương.
Trong số đó đáng chú ý nhất là bản thần tích được sao lại tại Đền Hùng vào năm Tự Đức thứ 25 (1872), ghi chép về lai lịch và công trạng của các vị thần được thờ phụng tại đình.
Bên cạnh đó, đình còn bảo lưu đạo sắc phong ban vào năm Khải Định thứ 9 (1924) dưới triều Nhà Nguyễn. Sắc phong này là minh chứng quan trọng cho việc triều đình phong kiến chính thức công nhận và tôn vinh các vị Thành hoàng của làng. Những hiện vật này không chỉ có giá trị tư liệu quý báu đối với việc nghiên cứu lịch sử – tín ngưỡng địa phương, mà còn góp phần khẳng định vai trò và vị thế của đình Thọ Tháp trong đời sống văn hóa truyền thống của vùng Dịch Vọng.
Sự kiện và lễ hội
Hằng năm, tại Đình Thọ Tháp diễn ra lễ hội truyền thống, đây là dịp để nhân dân địa phương tưởng nhớ công lao của hai vị Thành hoàng là Chu Lý Đại vương và Triệu Chí Thành, đồng thời cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, cuộc sống bình yên và no đủ.
Lễ hội thường được tổ chức trong hai ngày từ mồng 8 đến mồng 9 tháng 3 âm lịch, trong đó ngày mồng 9 là ngày chính hội. Theo lệ làng, cứ năm năm một lần nhân dân lại tổ chức đại lễ hội với quy mô lớn hơn, thu hút đông đảo người dân trong vùng và du khách thập phương tham dự.
Lễ hội gồm hai phần chính là phần lễ và phần hội. Phần lễ được tiến hành trang nghiêm với các nghi thức truyền thống như dâng hương, tế lễ và rước thần, thể hiện lòng tôn kính của cộng đồng đối với các vị Thành hoàng đã có công với đất nước và với làng xã.
Sau phần nghi lễ là phần hội, diễn ra sôi nổi với nhiều trò chơi và hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc như hát chèo, đu dây, đấu vật, chọi gà, đánh cờ tướng, đập niêu cùng nhiều sinh hoạt cộng đồng khác. Những hoạt động này không chỉ tạo nên không khí vui tươi, náo nhiệt cho ngày hội mà còn góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.
Lễ hội đình Thọ Tháp mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc, giúp thế hệ sau hiểu và trân trọng truyền thống lịch sử, khơi dậy lòng tự hào dân tộc cũng như tinh thần yêu quê hương, đất nước gắn với truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.
Xếp hạng
Đình Thọ Tháp được xếp hạng di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật cấp Thành phố theo Quyết định số 814/QĐ-UBND ngày 29/2/2008.
Tài liệu tham khảo
- Đình Thọ Tháp – Trang Thông tin điện tử phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
- Khởi công dự án tu bổ, tôn tạo Đình Thọ Tháp – kinhtedothi.vn
- Khánh thành công trình tu bổ tôn tạo đình Thọ Tháp, chùa Bảo Tháp – kinhtedothi.vn
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh (English)
Name and Geographic Location
Tho Thap Communal House is located at No. 1, Alley 37 Dich Vong Street, Dich Vong Ward, Cau Giay District—now Cau Giay Ward, Hanoi. Together with Bao Thap Pagoda, the communal house forms a complex of religious and spiritual monuments situated on the ancient site known as Ke Vong, belonging to Trung hamlet of the former Dich Vong village.
According to traditional Vietnamese belief, this communal house–pagoda complex is arranged in the layout known as “tien Than, hau Phat” (deity in front, Buddha behind), meaning that the communal house dedicated to the village tutelary deity stands in the front while the pagoda devoted to the Buddha is located behind it. This arrangement reflects the cultural characteristics of religious belief among residents of the Northern Delta, where the worship of village tutelary deities and Buddhism coexist and complement one another within the spiritual life of the community.
History and Historical Figures
Tho Thap Communal House is dedicated to two tutelary deities of the village: Chu Ly and Trieu Chi Thanh. According to folk legends and the divine genealogies preserved at the communal house, the ancient land of Ke Vong once served as an important area during the early struggles against foreign invasion in Vietnamese history. It was here that the two generals Chu Ly and Trieu Chi Thanh recruited soldiers and gathered forces to participate in resistance wars against northern invaders.
According to tradition, the two men were generals who continued the cause of Ly Bon, the leader of the uprising against the domination of the Liang Dynasty in the mid-sixth century. After the establishment of the Van Xuan state, resistance forces continued fighting against northern invading powers. In that context, Chu Ly and Trieu Chi Thanh were regarded as talented commanders who helped organize military forces, defend the region, and sustain the spirit of resistance among the people.
In local folk belief, Chu Ly Dai Vuong is honored as a deity who made great contributions by recruiting volunteers, leading the people in battle, and protecting the inhabitants of Ke Vong village. Trieu Chi Thanh Dai Vuong, on the other hand, is remembered as a general renowned for his military talent and loyalty, credited with numerous achievements in wars against foreign invaders. After their deaths, the people commemorated their merits and worshipped them as the village tutelary deities, protectors of the local community.
At Tho Thap Communal House, two royal decrees issued during the Nguyen Dynasty are still preserved, recognizing and honoring the merits of these two tutelary deities. These decrees constitute important historical documents demonstrating the recognition of local deity worship by the imperial court.
Over many centuries of existence, Tho Thap Communal House has undergone several repairs and restorations. However, on December 8, 2018, due to negligence in fire prevention and control, a fire broke out at the communal house. Although no casualties occurred, the main hall collapsed and many ritual objects and architectural components were destroyed.
Following this event, from 2019 to 2022 the Party Committee and the People’s Committee of Dich Vong Ward implemented two large-scale restoration and conservation projects for the monument. The projects included the reconstruction of the main communal hall, overall restoration of the monument complex, completion of the interior of the main hall, renovation of the auxiliary house and caretaker’s house with kitchen, construction of sanitation facilities, a flagpole, a pump house and fire-prevention water tank, restoration of the votive-burning pavilion, construction of a screen wall, upgrading of technical infrastructure, relocation of the transformer station, and construction of a storage house for architectural components. The total investment for the project was approximately 28 billion VND.
After the restoration and reconstruction process, the monument regained its dignified and orderly appearance and continues to serve as a familiar cultural and spiritual gathering place for local residents. Today, Tho Thap Communal House is not only a site for worshiping the two tutelary deities but also a space preserving the historical memory and cultural traditions of the Ke Vong – Dich Vong region.
Architectural Landscape
Tho Thap Communal House lies within a heritage complex consisting of the communal house and Bao Thap Pagoda, constructed on the ancient site of Ke Vong belonging to the former Dich Vong village. The overall layout follows the traditional principle of “tien Than, hau Phat” (deity in front, Buddha behind), in which the communal house in front is dedicated to the village tutelary deities, while the pagoda behind is devoted to Buddhist worship. This arrangement reflects the harmonious combination of folk belief and Buddhism in the spiritual life of the inhabitants of the Northern Delta.
The monument grounds are relatively spacious and open, arranged along a central axis from the entrance toward the interior, creating a solemn and balanced architectural space. From the entrance gate, a wide courtyard leads to the main communal house building. The courtyard is paved with bricks and lined with trees and auxiliary structures, forming a harmonious landscape while also providing a communal space for villagers during festivals and religious gatherings.
At the center of the complex stands the Dai Dinh (main communal hall), the most important structure within the architectural ensemble. The hall is constructed in the traditional style of northern Vietnamese communal houses, featuring a wooden frame structure, tiled roof, and a sturdy system of columns and beams. The interior is arranged solemnly with altars, lacquered horizontal boards, parallel couplets, and ritual objects, including the ceremonial throne and spirit tablets of the two village tutelary deities.
Surrounding the main hall are auxiliary structures such as the auxiliary house, the caretaker’s house with kitchen, the votive-burning pavilion, the screen wall, and the flagpole. Additional facilities serving the operation and protection of the monument include a pump house, fire-prevention water tank, and technical infrastructure systems. These structures both support religious activities and contribute to the completeness of the architectural complex.
Through many historical changes, Tho Thap Communal House has undergone several restorations. Particularly after the fire in 2018, local authorities and residents carried out a comprehensive reconstruction and improvement of the entire complex. As a result, the monument today has not only restored the dignified appearance of traditional architecture but also been improved in terms of landscape and infrastructure, better meeting the needs of cultural activities, religious practices, and community visits.
Overall, the Tho Thap Communal House – Bao Thap Pagoda complex represents a characteristic religious architectural space of the Northern Delta and preserves significant historical, cultural, and artistic values of the Dich Vong region. The harmonious combination of architecture, landscape, and spiritual elements has created a monument of notable value within the local cultural heritage system.
Artifacts
Tho Thap Communal House currently preserves many ancient artifacts of historical and artistic value, reflecting the formation of the monument as well as the long-standing religious life of the local community. These include stone steles, ceremonial thrones, and spirit tablets dedicated to the two Dai Vuong.
Among the most notable artifacts is a copy of the divine genealogy reproduced at Hung Temple in the twenty-fifth year of the Tu Duc reign (1872), recording the origins and merits of the deities worshipped at the communal house.
In addition, the communal house preserves a royal decree issued in the ninth year of the Khai Dinh reign (1924) during the Nguyen Dynasty. This decree serves as important evidence that the imperial court officially recognized and honored the village tutelary deities.
These artifacts not only provide valuable documentation for research into local historical and religious traditions but also affirm the role and position of Tho Thap Communal House in the traditional cultural life of the Dich Vong region.
Events and Festivals
Every year, a traditional festival is held at Tho Thap Communal House. This event provides an opportunity for local residents to commemorate the merits of the two tutelary deities, Chu Ly Dai Vuong and Trieu Chi Thanh, while praying for national prosperity, favorable weather, peace, and abundant livelihoods.
The festival is usually held over two days, from the eighth to the ninth day of the third lunar month, with the ninth day being the main festival day. According to village custom, every five years a grand festival is organized on a larger scale, attracting many residents from surrounding areas as well as visitors from afar.
The festival consists of two main parts: the ceremonial section and the festive section. The ceremonial part is conducted solemnly with traditional rituals such as incense offerings, sacrificial rites, and deity processions, expressing the community’s reverence for the tutelary deities who contributed to both the nation and the village.
Following the ceremonial rites is the festive section, which features lively folk games and cultural activities such as cheo singing, rope swinging, wrestling, cockfighting, Chinese chess competitions, pot-breaking games, and various other community activities. These events not only create a joyful atmosphere but also contribute to preserving the traditional cultural values of the locality.
The festival of Tho Thap Communal House carries profound educational significance, helping younger generations understand and appreciate historical traditions, fostering national pride and strengthening love for their homeland in connection with the Vietnamese tradition of nation-building and defense.
Classification
Tho Thap Communal House was recognized as a City-Level Historical, Architectural, and Artistic Monument under Decision No. 814/QD-UBND issued on February 29, 2008 by the Hanoi People’s Committee.
References
- Đình Thọ Tháp – Trang Thông tin điện tử phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
- Khởi công dự án tu bổ, tôn tạo Đình Thọ Tháp – kinhtedothi.vn
- Khánh thành công trình tu bổ tôn tạo đình Thọ Tháp, chùa Bảo Tháp – kinhtedothi.vn
Tiếng Pháp (Français)
Nom et situation géographique
Le Dinh Tho Thap est situe au no 1, ngo 37 pho Dich Vong, dans l’ancien quartier de Dich Vong, arrondissement de Cau Giay ; il releve aujourd’hui du quartier de Cau Giay, ville de Ha Noi. Avec la Chua Bao Thap, il forme un ensemble de vestiges religieux et cultuels implante sur l’ancien site de Ke Vong, appartenant autrefois au hameau Trung du village de Dich Vong.
Selon la conception traditionnelle vietnamienne, cet ensemble dinh – chua est organise selon la disposition “tien Than, hau Phat”, c’est-a-dire que le dinh, consacre aux divinites, se trouve a l’avant, tandis que la pagode, dediee au Bouddha, se situe a l’arriere. Cette combinaison reflete un trait caracteristique de la culture cultuelle des habitants de la plaine du Nord, ou le culte du Thanh hoang lang et le bouddhisme coexistent et se completent dans la vie spirituelle de la communaute.
Histoire et personnages
Le Dinh Tho Thap est le lieu de culte de deux Thanh hoang du village : Chu Ly et Trieu Chi Thanh. Selon les legendes populaires et les genealogies sacrees conservees dans le dinh, la terre de Ke Vong occupait autrefois une place importante dans les premieres guerres de resistance contre les envahisseurs etrangers au debut de l’histoire nationale. C’est la que les deux generaux Chu Ly et Trieu Chi Thanh recruterent des soldats et rassemblerent des forces pour participer aux luttes contre les armees venues du Nord.
La tradition rapporte que tous deux furent des chefs militaires qui poursuivirent l’oeuvre de Ly Bon, dirigeant de l’insurrection contre la domination de la dynastie Luong au milieu du VIe siecle. Apres la formation de l’Etat de Van Xuan, les forces insurrectionnelles continuerent de combattre les puissances envahissantes du Nord. Dans ce contexte, Chu Ly et Trieu Chi Thanh sont consideres comme des generaux talentueux, ayant contribue a organiser les troupes, a proteger le territoire et a maintenir l’esprit de resistance du peuple.
Dans la croyance populaire locale, Chu Ly Dai vuong est venere comme la divinite ayant eu un grand merite dans le rassemblement des combattants, dans le commandement des troupes et de la population, tout en protegeant les habitants de Ke Vong. Quant a Trieu Chi Thanh Dai vuong, il est considere comme un general celebre pour son talent strategique et sa loyaute, ayant accompli de nombreux exploits dans les guerres contre les envahisseurs etrangers. Apres leur mort, leurs merites furent conserves dans la memoire collective, et ils furent veneres comme Thanh hoang du village, devenant les divinites protectrices de la communaute locale.
Le Dinh Tho Thap conserve encore aujourd’hui deux decrets de consecration emis sous la dynastie Nguyen, qui reconnaissent et honorent les merites de ces deux Thanh hoang. Ces decrets constituent d’importants documents historiques, temoignant de la reconnaissance officielle par la cour feodale du culte des divinites locales.
Au fil des siecles, le Dinh Tho Thap a ete repare et renove a plusieurs reprises. Cependant, le 8 decembre 2018, a la suite d’un incident de negligence dans les mesures de prevention contre l’incendie, le dinh fut ravage par un feu. Bien que l’incendie n’ait cause aucune perte humaine, il entraina l’effondrement de la travée principale et la destruction de nombreux objets cultuels ainsi que d’elements architecturaux.
Apres cet evenement, de 2019 a 2022, le Comite du Parti et le Comite populaire du quartier de Dich Vong ont mis en oeuvre deux projets importants de restauration et de renovation du Dinh Tho Thap. Les travaux ont compris : la restitution du Dai dinh, la renovation generale du site, l’achevement de l’interieur du Dai dinh, la reparation du batiment lateral droit, de la maison du gardien – cuisine, la construction de toilettes, d’un mat, d’un local pour la pompe et d’un reservoir d’eau destine a la lutte contre l’incendie, la renovation du pavillon pour la combustion des papiers votifs, du paravent, du systeme d’infrastructures techniques, le deplacement du poste de transformation electrique ainsi que la construction d’un batiment de conservation des elements architecturaux. Le montant total de l’investissement s’est eleve a environ 28 milliards de dongs.
Apres les travaux de restauration et de restitution, l’edifice a ete acheve, retrouvant une apparence digne et harmonieuse, et continuant a servir de lieu familier pour les activites culturelles et cultuelles de la population locale. Aujourd’hui, le Dinh Tho Thap n’est pas seulement le lieu de culte des deux Thanh hoang, mais aussi un espace ou se conservent la memoire historique et la tradition culturelle de la terre de Ke Vong – Dich Vong.
Architecture et paysage
Le Dinh Tho Thap fait partie d’un ensemble monumental compose du dinh et de la Chua Bao Thap, eleves sur l’ancien site de Ke Vong, dans l’ancien village de Dich Vong. L’ensemble est organise selon le principe traditionnel “tien Than, hau Phat”, le dinh etant place a l’avant pour le culte du Thanh hoang, tandis que la pagode, a l’arriere, est consacree au Bouddha. Cette disposition reflete l’harmonie entre croyances populaires et bouddhisme dans la vie spirituelle des habitants de la plaine du Nord.
L’enceinte du site est relativement vaste et degagee ; elle est amenagee selon un axe principal allant de l’exterieur vers l’interieur, ce qui cree un espace architectural equilibre et solennel. Depuis le portail d’entree, une large cour conduit vers le dinh principal. La cour, pavee de briques, est bordee d’arbres et de constructions annexes, creant un paysage harmonieux tout en offrant un espace de rassemblement communautaire pour les fetes et les activites cultuelles.
Au centre du site se trouve le Dai dinh, l’edifice le plus important de l’ensemble architectural. Il est construit selon le style traditionnel des maisons communales du Nord, avec une structure a ossature de bois, une toiture couverte de tuiles et un systeme de colonnes et de poutres solides. L’espace interieur est amenage avec solennite, avec des autels, des panneaux horizontaux, des sentences paralleles et des objets cultuels ; c’est la que sont places les trones rituels et les tablettes votives des deux Thanh hoang du village.
Autour du Dai dinh se trouvent egalement plusieurs ouvrages annexes tels que le batiment lateral droit, la maison du gardien – cuisine, le pavillon de combustion des papiers votifs, le paravent et le mat, ainsi que des installations destinees au fonctionnement du site et a sa protection, comme le local de la pompe, le reservoir d’eau contre l’incendie et le systeme d’infrastructures techniques. Ces ouvrages assurent a la fois les besoins du culte et la coherence de l’ensemble architectural.
Au cours de son histoire, le Dinh Tho Thap a connu de nombreux remaniements et restaurations. En particulier, apres l’incendie de 2018, les autorites et la population locales ont entrepris une restitution et une remise en etat complete du site. Grace a cela, l’edifice a non seulement retrouve la dignite de l’architecture traditionnelle, mais a aussi beneficie d’ameliorations en matiere de paysage et d’infrastructures techniques, repondant mieux aux besoins culturels, cultuels et de visite de la communaute.
Dans son ensemble, le complexe Dinh Tho Thap – Chua Bao Thap constitue a la fois un espace architectural religieux caracteristique de la plaine du Nord et un lieu de conservation de valeurs historiques, culturelles et artistiques propres a la terre de Dich Vong. L’association harmonieuse de l’architecture, du paysage et des elements cultuels fait de ce site un monument representatif du patrimoine culturel local.
Objets et vestiges
Le Dinh Tho Thap conserve encore aujourd’hui de nombreux objets anciens d’une grande valeur historique et artistique, reflets de son processus de formation ainsi que de l’anciennete de la vie cultuelle de la communaute locale, tels que des steles de pierre, des trones rituels et des tablettes votives consacres aux deux Dai vuong.
Parmi eux, le document le plus remarquable est une copie du than tich, realisee au Den Hung en la 25e annee de Tu Duc (1872), qui relate les origines et les merites des divinites venerees dans le dinh.
Le dinh conserve egalement un decret de consecration emis en la 9e annee de Khai Dinh (1924), sous la dynastie Nguyen. Ce decret constitue une preuve importante de la reconnaissance officielle par la cour imperiale des Thanh hoang du village. Ces objets ont non seulement une grande valeur documentaire pour l’etude de l’histoire et des croyances locales, mais ils contribuent aussi a affirmer le role et la place du Dinh Tho Thap dans la vie culturelle traditionnelle de la region de Dich Vong.
Evenements et fete
Chaque annee, le Dinh Tho Thap accueille sa fete traditionnelle, occasion pour les habitants de rendre hommage aux merites des deux Thanh hoang, Chu Ly Dai vuong et Trieu Chi Thanh, tout en priant pour la paix du pays, la prosperite du peuple, des pluies favorables, des vents clements, ainsi qu’une vie paisible et abondante.
La fete est generalement organisee sur deux jours, du 8e au 9e jour du 3e mois lunaire, le 9e jour etant le jour principal. Selon la coutume du village, tous les cinq ans, une grande fete est organisee avec une ampleur plus importante, attirant de nombreux habitants de la region ainsi que des visiteurs venus de toutes parts.
La fete comprend deux parties principales : la partie rituelle et la partie festive. La partie rituelle se deroule avec solennite, a travers des ceremonies traditionnelles telles que l’offrande d’encens, les sacrifices et la procession des divinites, exprimant le respect de la communaute envers les Thanh hoang qui ont rendu des services au pays et au village.
Apres les ceremonies vient la partie festive, animee par de nombreux jeux et activites culturelles populaires, comme le hat cheo, les balancoires acrobatiques, la lutte traditionnelle, les combats de coqs, les echecs chinois, le jeu de la jarre a briser, ainsi que d’autres activites communautaires. Ces manifestations creent une atmosphere joyeuse et animee, tout en contribuant a la sauvegarde des valeurs culturelles traditionnelles locales.
La fete du Dinh Tho Thap revet une profonde signification educative : elle aide les jeunes generations a comprendre et a apprecier l’heritage historique, eveille la fierte nationale ainsi que l’attachement a la patrie et au pays, dans la continuite de la tradition vietnamienne de fondation et de defense de la nation.
Classement
Le Dinh Tho Thap a ete classe vestige historique, architectural et artistique de rang municipal par la Decision no 814/QD-UBND du 29/2/2008.
References
- Đình Thọ Tháp – Trang Thông tin điện tử phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
- Khởi công dự án tu bổ, tôn tạo Đình Thọ Tháp – kinhtedothi.vn
- Khánh thành công trình tu bổ tôn tạo đình Thọ Tháp, chùa Bảo Tháp – kinhtedothi.vn
Tiếng Trung (中文)
名称与地理位置
寿塔亭位于河内市纸桥坊译望街三十七巷一号；此前属纸桥郡译望坊，现今行政区划为河内市纸桥坊。该亭与宝塔寺共同构成一处宗教—信仰遗迹群，坐落于古地名“圻望”，属昔日译望村中村地域。
按照越南传统观念，这一亭—寺组合采用“前神后佛”的布局，即前方的亭供奉神灵，后方的寺供奉佛陀。这种组合反映了北部平原居民信仰文化的典型特征，即村城隍信仰与佛教在社区精神生活中并存，并彼此补充。
历史与人物
寿塔亭供奉本村两位城隍：朱李与赵志成。根据民间传说以及亭内现存神谱记载，古时圻望一带曾是越南民族历史早期抗击外来侵略的重要地区。在这里，两位将领朱李和赵志成曾招募兵士、集结力量，参加抗击北方军队的战争。
相传二人是继承李贲事业的将领。李贲于六世纪中叶领导起义，反抗梁朝的统治。万春国建立后，义军继续与北方侵略势力作战。在这样的历史背景下，朱李与赵志成被视为骁勇善战的将才，他们在组织兵力、保卫地方以及维系民众抗战精神方面都作出了贡献。
在当地民间信仰中，朱李大王被尊为一位在招集义士、率领军民作战并护佑圻望村民方面有大功的神灵；赵志成大王则被视为足智多谋、忠义兼备的名将，曾在抗击外敌的战争中屡建战功。两位去世后，其功绩为百姓所追思尊奉，遂成为本村城隍与社区守护神。
寿塔亭至今仍保存有两道阮朝所颁赐的敕封，记载并表彰两位城隍的功绩。这些敕封是重要的历史资料，体现出封建朝廷对地方神祇信仰的正式承认与尊崇。
历经数百年，寿塔亭曾多次修缮与重修。然而，二〇一八年十二月八日，由于消防工作中的疏忽，亭内曾发生火灾。此次火灾虽未造成人员伤亡，但正殿主间坍塌，许多祭器与建筑构件被焚毁。
火灾之后，自二〇一九年至二〇二二年，译望坊党委与坊人民委员会先后实施了两项规模较大的寿塔亭修缮与整治工程。实施内容包括：恢复大亭、整体整治遗迹区、完善大亭内部陈设、修缮右屋及守祠人房兼厨房、修建卫生设施、旗杆、消防水泵房与蓄水池、整修化金楼、照壁、技术基础设施系统、迁移变电站以及建设建筑构件保管房。项目总投资约为二百八十亿越盾。
经过修复与重建后，寿塔亭已恢复为庄重整饬的面貌，继续成为当地居民熟悉的文化—信仰活动场所。如今，寿塔亭不仅是供奉两位城隍的地方，也是保存圻望—译望地区历史记忆与文化传统的重要空间。
建筑与景观
寿塔亭位于寿塔亭—宝塔寺遗迹群内，建于古地名圻望之上，属昔日译望村。整个遗迹群依照“前神后佛”的传统原则布局：前方为供奉城隍的亭，后方为供奉佛陀的寺。这种安排体现了北部平原居民精神生活中民间信仰与佛教之间的和谐结合。
遗迹区庭院较为宽敞开阔，按中轴线自外而内规划，形成庄严而匀称的建筑空间。自大门进入，先是一片宽广庭院，通向主体亭宇。庭院铺设砖地，两侧植有树木并设有附属建筑，既营造了协调的景观，也为村民在节庆或信仰活动期间提供了公共活动空间。
遗迹群中心为大亭，是整体建筑中最重要的构筑物。大亭采用北部村亭传统建筑形式，以木构架为主，屋顶覆瓦，柱梁结构坚固。内部空间布置庄严，设有祭坛、横匾、对联及祭祀器物，并安放两位城隍的神龛与神位。
大亭周围还有若干附属建筑，如右屋、守祠人房兼厨房、化金楼、照壁与旗杆，以及水泵房、消防蓄水池和技术基础设施等服务性设施。这些建筑既满足信仰活动的功能需求，也使整个遗迹空间更加完整。
在历史变迁中，寿塔亭曾多次修缮整治。尤其在二〇一八年火灾之后，当地政府与居民对整个遗迹群进行了全面恢复与整饰。因此，今日的寿塔亭不仅恢复了传统建筑原有的庄严面貌，也在景观和基础设施方面得到改善，更好地满足了社区文化、信仰与参观活动的需要。
总体而言，寿塔亭—宝塔寺建筑群既是北部平原地区具有代表性的宗教建筑空间，也是保存译望地区历史、文化与艺术价值的重要场所。建筑、景观与信仰因素之间的和谐结合，使其成为当地文化遗产体系中一处具有代表意义的遗迹。
现物
寿塔亭现仍保存有多件具有历史与艺术价值的古物，反映了当地居民社区悠久的形成过程及其长期的信仰生活，例如石碑、神龛以及供奉两位大王的神位牌。
其中最值得注意的是一份于嗣德二十五年（一八七二年）在雄王庙誊抄的神迹文本，记述了亭内所供奉诸神的来历与功绩。
此外，亭内还保存有一件启定九年（一九二四年）阮朝所颁敕封。这道敕封是封建朝廷正式承认并褒扬本村城隍的重要凭证。这些现物不仅对于研究地方历史与信仰具有珍贵的文献价值，也进一步证明了寿塔亭在译望地区传统文化生活中的重要地位。
活动与节庆
每年，寿塔亭都会举行传统节会，以纪念两位城隍朱李大王与赵志成大王，同时祈求国泰民安、风调雨顺、生活安宁富足。
节会通常在农历三月初八至初九两日举行，其中初九为正会之日。按照村中旧例，每隔五年还会举行一次规模更大的大祭会，吸引周边居民及各地来客前来参加。
节会主要分为“礼”与“会”两部分。礼仪部分庄严举行，包括上香、祭祀和迎神等传统仪式，体现社区对两位对国家与村社有功城隍的崇敬之情。
礼仪之后为热闹的会庆部分，内容包括唱筹曲、荡秋千、摔跤、斗鸡、下象棋、击罐以及其他多种富有地方特色的民间游戏与文化活动。这些活动不仅营造出欢快热烈的节日气氛，也有助于保存地方传统文化价值。
寿塔亭节会具有深刻的教化意义，有助于后代了解并珍视历史传统，激发民族自豪感以及热爱家乡、热爱祖国的精神，并与越南民族建国、卫国的历史传统相联系。
等级认定
寿塔亭依据河内市人民委员会二〇〇八年二月二十九日第八一四号决定，被列为市级历史建筑艺术遗迹。
参考资料
- Đình Thọ Tháp – Trang Thông tin điện tử phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
- Khởi công dự án tu bổ, tôn tạo Đình Thọ Tháp – kinhtedothi.vn
- Khánh thành công trình tu bổ tôn tạo đình Thọ Tháp, chùa Bảo Tháp – kinhtedothi.vn
