Tên gọi và vị trí địa lý
Đình Viên Đình nằm trên một khu đất cao ở xóm Đình, xã Ứng Hòa, thành phố Hà Nội. Đây là vị trí khá nổi bật trong khu vực, thuận tiện cho người dân trong làng đến sinh hoạt tín ngưỡng và tổ chức các hoạt động cộng đồng.
Lịch sử và nhân vật
Theo nội dung ghi chép trong cuốn thần phả của làng cùng với dòng chữ khắc trên lòng thần vị đặt trong ngai thờ, vị Thành hoàng được thờ tại đình Viên Đình là Bảo Quang Cư Sĩ, mỹ tự thần hiệu là Minh Linh Đại Vương. Tương truyền, ngài là người có tài năng xuất chúng, vừa giỏi văn chương vừa tinh thông võ nghệ. Nhờ tài năng và công lao của mình, ngài được triều đình nhà Lê, đặc biệt là vua Lê Thái Tông hết sức coi trọng. Nhà vua đã ban cho ngài quan chức và bổng lộc, đồng thời gả công chúa Diệu Hạnh, thể hiện sự trọng dụng của triều đình đối với một bậc hiền tài.
Đình Viên Đình quay mặt về hướng Nam, là hướng thường thấy trong kiến trúc đình làng truyền thống của người Việt, vừa hợp phong thủy vừa tạo không gian thoáng đãng. Phía trước đình có một hồ nước hình bán nguyệt, vốn là dấu tích của một đoạn sông cổ có tên là Măng Giang. Đường làng chạy uốn lượn quanh khu đình, tạo thành thế đất được người xưa ví như hình con rồng đất bao bọc và che chở cho ngôi đình.
Kiến trúc cảnh quan
Cổng đình giáp với đường làng có 3 cửa ra vào. Cửa chính rộng 4m, hai cửa phụ rộng 1,1m. Hai cột đại trụ to cao tới 4,5m. Trên xây đắp “lưỡng nghê hí cầu”, đứng trên đầu hổ phù. Hộp đèn lồng 4 phía đắp tứ linh (Long, Ly, Quy, Phượng). Thân cột hình vuông 50 cm x 50 cm, cao 2,6m, dưới đế thắt cổ bồng. Hai bên cổng “tả môn, hữu môn”. Kiến trúc tường xây phía trên có bốn mái đao cong làm ngói ống.
Qua sân đình lát gạch là vào đại bái đình. Toà đại bái là công trình cổ to lớn, đồ sộ nhất vùng phía Đông Nam huyện Ứng Hoà. Nhìn tổng thể dáng đình lùn, 4 mái đao cong, hai đầu bờ nóc có kìm miệng ôm ngậm bờ nóc đuôi soắn, ở giữa là hai rồng chầu mặt trời tròn uốn cong, tầu mái hợp với đao cong nhìn xa như mạn thuyền khổng lồ. Những cột hiền, nâng bộ kẻ đỡ lá tầu hiên bằng cả thân cây gỗ đục chạm rồng cách điệu “Long vân”, cửa ra vào là những bộ cửa bức bàn cổ. Mái đình to rộng lợp ngói ri. Ngôi nhà đại bái phân chia làm 5 gian, 2 dĩ, ứng với nó là kiến trúc khung nhà gỗ có 6 bộ vì, mỗi bộ vì 4 hàng cột, tổng số 24 cột. Cột chính chu vi 1,95m; cột quân chu vi 1,60m. Dưới kê tảng đá được đẽo gọt hình vuông 70cm x 70 cm, giữa đặt cột hình tròn đường kính 70cm. Những bộ vì ở đại bái có hai kiểu: chữ Đinh và giá chiêng con nhị. Gian giữa ở phía dưới là vì cốn đục chạm trang trí hoa văn cổ. Những bức trên khung vì được miêu tả như sau:
Bức cốn thứ nhất: Có rất nhiều rồng đang quây quần vui đùa với nhau, có rồng lớn, rồng nhỏ, soắn bên nhau. Bức tranh họa lên cuộc sống hạnh phúc thanh bình. Với cách bài trí từng cặp rồng: Rồng mẹ, rồng con tên gọi là “mẫu tử long”. Nghệ thuật đục chạm bong kênh kép. Đường nét dứt khoát thanh thoát, thân rồng tròn lẳn. Đầu nhỏ, mũi dẹt, tai dơi, miệng rộng bè, râu bờm vuốt thẳng hình đao mác, 4 chân móng, phong cách điêu khắc dạng phù điêu nổi thế kỷ XVII.
Bức cốn thứ hai: Mô tả đàn rồng trong mây, mây cách điệu như nước có đầm sen hoa lá và cua, cá… gọi là ngư long quần thực. Những loài cá, rồng đang cùng vui trong một đời sống no đủ yên ấm.
Bức cốn thứ ba: Mô tả cảnh 5 con rồng đang quay quần gọi là “ngũ long”. Một gia đình nhà rồng có trên dưới, trước sau sống trong trật tự và hạnh phúc. Những con rồng hiền hoà ưa nhìn với những mác đao vân mây, dáng rồng thon đuôi, bút long phong cách nghệ thuật điều khắc phù điêu thế kỷ XVII.
Đặc biệt, ở đây chúng ta còn thấy những bức phù điêu hình thể khối đục bong kênh tác phẩm “nàng tiên cưỡi rồng”. Mỗi nàng tiên cưỡi một rồng ở tư thế đang bay là một tác phẩm nghệ thuật đầy trí tuệ sáng tạo. Tiên như có cánh bay cưỡi trên lưng rồng. Ở dạng phù điêu khối, nên rồng nhìn thẳng nổi rõ mắt, mũi, mồm và bờm dẹt. Đường nét mác mây thẳng, nhưng rất mộng ảo, làm chúng ta ngỡ ngàng với sự tài hoa và trí thông minh của người thợ thủ công xưa.
Bộ vì cổ nhất là ở hai vì gian bên làm kiểu chữ đinh, kẻ suốt. Từ nóc có lá dép kê thượng lương, bộ vì chữ đinh là một kẻ thẳng vuông góc giữa câu đầu. Hai bên kẻ mái dốc phía trên phân chia cắt lỗ đặt hoành. Dưới là câu đầu cắt ngoàm đặt vào đấu vuông đặt trên đỉnh cột cái. Tiếp từ cột cái xuống cột quân là kẻ suốt làm bằng cả một thân cây gỗ nhỏ đường kính chừng 0,2m được gọt đẽo thon suốt. Trên đầu kẻ cắt mộng khớp vào đầu cột xẻ. Đầu kẻ hình mõm nghé, thon thân, to dần xuống cuối điểm giáp cột quân. Trên thân kẻ đục chạm hoa văn móc soắn “long vân” mây hoá rồng… Ở trên một thân kẻ có dòng chữ Hán ghi việc làm đình và phân bổ đầu việc:
Phiên âm: “Tân mão niên lục nguyệt sơ tứ nhật, Tân Toàn, Tân Ninh, Tây Sơn, An Trung, cộng tứ giáp đồng thụ bỏ trợ tứ đình, tự bán thượng. Lưỡng dĩ hạ, dĩ Tây Nam vi bản, phân lưu hậu tứ phân mỗi giáp thụ nhất phân chiên thử”.
Dịch nghĩa: Ngày 4-6 năm Tân Mão (1651) giáp Tân Toàn, Tân Ninh, Tây Sơn, An Chung, dựng tứ trụ; phần còn lại giao cho giáp Tân Ninh làm nửa phần trên, còn nửa phần dưới giáp Tây Nam chịu trách nhiệm (4 giáp cùng nhau làm ngôi đình này).
Trên câu đầu có ghi dòng chữ Hán về niện đại tu sửa: “Hoàng Triều Khải Định bát niên (1923) tuế thứ Quý Hợi trọng xuân đại cát nhật tứ giáp trùng tu”. Như vậy đến năm 1923 bốn giáp của làng Viên Đình đều tập trung tiền tài công sức để tu sửa tôn tạo lại đình. Thông qua những dòng văn chữ Hán ghi trên kẻ, câu đầu cho chúng ta biết ngôi đình được xây dựng kể từ thế kỷ XVII và đến đầu thế kỷ XX được trùng tu lớn.
Trên khung, bộ vì, rường, cốn đều chạm khắc những tác phẩm: “quần long”, “Tiên cưỡi rồng”, có nghê, voi, ngựa, long mã… bốn đầu dư gian chính giữa đục chạm đầu rồng công phu có những bộ râu, bờm mác thẳng và bay mang phong cách nghệ thuật thế kỷ XVII.
Hiện vật
Đình Viên Đình còn bảo tồn được những hiện vật sau:
Cuốn thần phả ghi sự tích vị thần được thờ ở đình viết bằng chữ Hán, bìa cậy, khổ 19cm x 13cm.
03 cỗ ngai trong lòng có bài vị: Cỗ ngai giữa có quy mô to lớn, nghệ thuật điêu khắc đẹp, tay ngai chạm đầu rồng, bệ đục chạm nhiều ô hoa văn hoa lá và băng hoa văn dải cánh sen. Bốn chân kiểu chân quỳ dạ cá. Giữa là tấm thần vị làm kiểu hình nhân, trên là đầu giữa vòng tròn toả sáng bằng vân mây, hoa, lá. Dưới thân hai bên riềm là mảnh hoa văn sen cúc… giữa lòng thần vị có dòng chữ Hán: “Bản cảnh thành hoàng Minh Linh hiệp thắng càn vũ quốc chính tôn thần lại phong là tiên dực bảo trung hưng muôn đời”.
01 quả chuông đồng được đúc vào triều đại nhà Nguyễn, đời vua Thành Thái thứ 9 năm Đinh Dậu mùa đông tháng 11. Trên thân chuông có ghi 4 chữ Hán “Viên Đình thần chung” – Chuông đình Viên Đình, do bản thôn Văn Hội cung tiến.
02 cuốn thư.
Lễ hội
Hàng năm lễ hội đình được tổ chức vào ngày 12 tháng Tám âm lịch.
Tài liệu tham khảo
- VOV TV, 2015, Xót xa ngôi đình cổ 300 năm ở Hà Nội đang dần bị lãng quên, truy cập tại: https://vov.vn/di-san/xot-xa-ngoi-dinh-co-300-nam-o-ha-noi-dang-dan-bi-lang-quen-429026.vov
- Miền di sản ngoại đô, 2022, Di tích Đình Viên Đình – Ứng Hòa, truy cập tại: https://miendisanngoaido.unghoa.hanoi.gov.vn/di_san/di-tich-dinh-vien-dinh-ung-hoa/#:~:text=%C4%90%C3%ACnh%20Vi%C3%AAn%20%C4%90%C3%ACnh%20to%E1%BA%A1%20l%E1%BA%A1c,hi%E1%BB%87u%3A%20Minh%20Linh%20%C4%90%E1%BA%A1i%20V%C6%B0%C6%A1ng.
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh
Vien Dinh Communal House (Ung Hoa Commune, Hanoi)
Name and Geographic Location
Vien Dinh Communal House is located on a raised piece of land in Dinh hamlet, Ung Hoa Commune, Hanoi. This is a relatively prominent position in the area, convenient for villagers to come for religious activities and to organize community events.
History and the Deity Worshiped
According to the records in the village’s sacred genealogy book, together with the inscription carved on the inner spirit tablet placed in the throne altar, the tutelary deity worshiped at Vien Dinh Communal House is Bao Quang Cu Si, whose honorific divine title is Minh Linh Dai Vuong. According to tradition, he was a person of exceptional talent, skilled both in literature and in martial arts. Owing to his talent and merits, he was highly esteemed by the Le dynasty court, especially by King Le Thai Tong. The king granted him an official position and stipends, and also married Princess Dieu Hanh to him, demonstrating the court’s respect for a worthy and virtuous talent.
Vien Dinh Communal House faces south, a direction commonly seen in traditional Vietnamese communal house architecture, both harmonizing with feng shui principles and creating an open space. In front of the communal house is a semicircular pond, originally the remnant of an ancient river segment called Mang Giang. The village road winds around the communal house complex, forming a terrain that the ancients likened to a land dragon embracing and protecting the building.
Architectural Landscape
The communal house gate borders the village road and has three entrances. The main gate is 4 meters wide, while the two side gates are 1.1 meters wide each. Two large main pillars rise to a height of 4.5 meters. On top are decorative sculptures of “two nghê playing with a ball,” standing above tiger-faced motifs. The lantern box has four sides decorated with the Four Sacred Creatures (Dragon, Ly, Turtle, and Phoenix). The pillar bodies are square, measuring 50 cm × 50 cm and 2.6 meters high, with a bulging neck-shaped base. On both sides of the gate are the “left gate” and the “right gate.” The upper masonry structure has four curved roof corners covered with tubular tiles.
Crossing the brick-paved courtyard leads to the Dai Bai hall (the main ceremonial hall). The Dai Bai hall is an ancient, large, and imposing structure, considered the largest in the southeastern area of Ung Hoa district. Viewed as a whole, the communal house has a low profile with four curved roof corners. At both ends of the roof ridge are decorative clamps whose mouths grasp the ridge with twisted tails; in the center are two dragons bowing toward a round sun, gracefully curving. The roof edges combined with the curved corners resemble, from afar, the side of a gigantic boat. The supporting pillars raise the beams that hold the eaves, carved from entire tree trunks with stylized dragon motifs known as “long van.” The entrance consists of traditional panel doors. The large roof is covered with small flat tiles.
The Dai Bai hall is divided into five compartments and two side bays. Corresponding to this layout is a wooden structural frame with six truss sets, each consisting of four rows of columns, making a total of 24 columns. The main columns have a circumference of 1.95 meters, while the secondary columns have a circumference of 1.60 meters. Beneath them are square stone bases measuring 70 cm × 70 cm, with a circular column placed in the center, 70 cm in diameter. The truss systems in the Dai Bai hall appear in two styles: the Dinh-shaped structure and the gong-frame with double beams style. The central bay below features carved decorative motifs of traditional patterns. The decorative panels on the frame are described as follows:
First panel:
Many dragons are gathered together, joyfully playing with one another—large dragons, small dragons, intertwined together. The scene depicts a peaceful and happy life. The arrangement of dragons in pairs, such as mother and child dragons, is called “mau tu long” (mother-and-child dragons). The carving technique uses deep double-layered relief. The lines are decisive yet graceful, with round dragon bodies. The heads are small, with flat noses, bat-like ears, wide mouths, and straight whiskers and manes shaped like spear blades, with four-clawed legs. This sculptural style belongs to raised relief art of the 17th century.
Second panel:
This panel depicts a group of dragons in the clouds. The stylized clouds resemble flowing water, with lotus ponds, flowers, leaves, and creatures such as crabs and fish—known as the scene “ngu long quan thuc.” Fish and dragons appear together, sharing a prosperous and peaceful life.
Third panel:
This panel portrays five dragons gathered together, known as the “ngu long” (five dragons). A dragon family arranged in order—above and below, before and after—living in harmony and happiness. The dragons appear gentle and pleasing, with spear-like cloud patterns, slender tails, and brush-like dragon forms in the relief carving style of the 17th century.
Particularly notable here are the relief sculptures carved in high-relief form depicting the work “fairies riding dragons.” Each fairy riding a dragon in a flying posture is an artwork filled with creative intelligence. The fairies seem to have wings as they ride on the backs of dragons. Because they are sculpted in high-relief blocks, the dragons’ eyes, noses, mouths, and flattened manes are clearly visible when viewed from the front. The straight cloud-like patterns appear both structured and dreamlike, leaving viewers impressed by the skill and ingenuity of the ancient craftsmen.
The oldest truss set is found in the side bays, constructed in the Dinh-style with continuous beams. From the ridge, a wooden support holds the main beam. The Dinh-shaped truss consists of a straight beam placed perpendicular to the front beam. On both sides, the roof beams slope upward and are divided into sections with holes for placing purlins. Below is the front beam notched and inserted into a square block set on top of the main column. Extending from the main column to the secondary column is a continuous beam made from a single small tree trunk about 0.2 meters in diameter, carefully trimmed into a slender form. The beam head is mortised to fit into the split column head. The beam tip is shaped like a calf’s snout, slender along the body and gradually larger toward the end where it meets the secondary column. On the beam body are carved spiral hook patterns known as “long van,” where clouds transform into dragons. On one beam there is a line of Chinese characters recording the construction of the communal house and the allocation of work:
Transliteration: “Tan mao nien luc nguyet so tu nhat, Tan Toan, Tan Ninh, Tay Son, An Trung, cong tu giap dong thu bo tro tu dinh, tu ban thuong. Luong di ha, di Tay Nam vi ban, phan luu hau tu phan moi giap thu nhat phan chien thu.”
Meaning: On the 4th day of the 6th month in the year Tan Mao (1651), the four hamlets Tan Toan, Tan Ninh, Tay Son, and An Chung erected the four main pillars; the remaining work was assigned so that the Tan Ninh hamlet took responsibility for the upper half, while the lower half was handled by the Tay Nam hamlet (the four hamlets jointly constructed this communal house).
On the main beam there is also a line of Chinese characters recording the date of restoration: “Hoang Trieu Khai Dinh bat nien (1923), tue thu Quy Hoi, trong xuan dai cat nhat tu giap trung tu.”
Thus, by 1923, the four hamlets of Vien Dinh village had gathered funds and labor to renovate and restore the communal house. From these Chinese inscriptions on the beams and main beam, we know that the communal house was built from the 17th century and underwent a major restoration in the early 20th century.
On the frame, trusses, beams, and panels are carved with artistic works such as “a gathering of dragons,” “fairies riding dragons,” as well as images of nghê, elephants, horses, and dragon-horses. The four beam-ends in the central bay are intricately carved with dragon heads featuring straight and flowing whiskers and manes in the artistic style of the 17th century.
Artifacts
Vien Dinh Communal House still preserves the following objects:
- A sacred genealogy book recording the history of the deity worshiped in the communal house, written in Chinese characters, with a stiff cover, measuring 19 cm × 13 cm.
- Three throne altars containing spirit tablets: the central throne is large in scale with beautiful carving art; the armrests are carved with dragon heads; the base is carved with many panels of floral patterns and bands of lotus-petal motifs. The four legs are in the kneeling fish-belly style. In the center is a spirit tablet shaped like a human figure, with the head within a radiant circle of cloud, flower, and leaf patterns. On the spirit tablet is a line of Chinese characters stating: “Ban canh thanh hoang Minh Linh hiep thang can vu quoc chinh ton than lai phong la tien duc bao trung hung muon doi.”
- One bronze bell cast during the Nguyen dynasty, in the 9th year of the reign of King Thanh Thai, in the year Dinh Dau, during the winter in the 11th month. On the bell body are four Chinese characters: “Vien Dinh than chung” — the sacred bell of Vien Dinh Communal House, donated by the local Van Hoi association.
- Two horizontal lacquered boards (cuon thu).
Festival
Every year, the communal house festival is held on the 12th day of the eighth lunar month.
References
- VOV TV, 2015, Xót xa ngôi đình cổ 300 năm ở Hà Nội đang dần bị lãng quên, truy cập tại: https://vov.vn/di-san/xot-xa-ngoi-dinh-co-300-nam-o-ha-noi-dang-dan-bi-lang-quen-429026.vov
- Miền di sản ngoại đô, 2022, Di tích Đình Viên Đình – Ứng Hòa, truy cập tại: https://miendisanngoaido.unghoa.hanoi.gov.vn/di_san/di-tich-dinh-vien-dinh-ung-hoa/#:~:text=%C4%90%C3%ACnh%20Vi%C3%AAn%20%C4%90%C3%ACnh%20to%E1%BA%A1%20l%E1%BA%A1c,hi%E1%BB%87u%3A%20Minh%20Linh%20%C4%90%E1%BA%A1i%20V%C6%B0%C6%A1ng
Tiếng Pháp
Maison communale de Vien Dinh (commune de Ung Hoa, Hanoi)
Nom et situation geographique
La maison communale de Vien Dinh est situee sur un terrain sureleve dans le hameau Dinh, commune de Ung Hoa, ville de Hanoi. Cet emplacement est assez remarquable dans la region et facilite l’acces des habitants du village pour leurs activites cultuelles ainsi que pour l’organisation d’activites communautaires.
Histoire et personnage venere
Selon les informations consignees dans le than pha du village, ainsi que l’inscription gravee a l’interieur de la tablette divine placee dans le trone de culte, le genie tutelaire venere a la maison communale de Vien Dinh est Bao Quang Cu Si, dont le titre honorifique sacre est Minh Linh Dai Vuong.
D’apres la tradition, il etait une personne d’un talent exceptionnel, a la fois brillante en litterature et experte dans les arts martiaux. Grace a ses talents et a ses merites, il fut hautement estime par la cour de la dynastie Le, en particulier par le roi Le Thai Tong. Le souverain lui confera une charge officielle et des emoluments, et lui donna en mariage la princesse Dieu Hanh, temoignant ainsi de la haute consideration de la cour pour un homme de grand merite.
La maison communale de Vien Dinh est orientee vers le sud, direction couramment choisie dans l’architecture traditionnelle des maisons communales vietnamiennes, a la fois favorable selon le feng shui et propice a un espace ouvert et aere. Devant la maison communale se trouve un etang en forme de demi-lune, vestige d’un ancien bras de riviere nomme Mang Giang. Le chemin du village serpente autour de l’ensemble, formant une configuration du terrain que les anciens comparaient a un dragon terrestre entourant et protegeant la maison communale.
Architecture et paysage
La porte de la maison communale, adjacente au chemin du village, comporte trois entrees. La porte principale mesure 4 m de large, tandis que les deux portes laterales mesurent chacune 1,1 m. Deux grands piliers monumentaux s’elevent jusqu’a 4,5 m de hauteur. Au sommet se trouvent des decorations en relief representant « luong nghe hi cau », posees au-dessus d’une tete de ho phu. Le lanternon decoratif sur les quatre faces est orne des quatre creatures sacrees (Long, Ly, Quy, Phuong).
Le corps des piliers est de section carree (50 cm × 50 cm) et d’une hauteur de 2,6 m, reposant sur une base evasee. De part et d’autre de la porte se trouvent les entrees « ta mon » et « huu mon ». La partie superieure du mur est construite avec quatre toits incurves couverts de tuiles tubulaires.
En traversant la cour pavee de briques, on accede a la salle du dai bai. Cette salle est un ouvrage ancien de grande dimension, considere comme le plus imposant dans la region sud-est du district de Ung Hoa. Vue d’ensemble, la maison communale a une silhouette plutot basse, avec quatre toits incurves. Aux extremites du faite, des ornements en forme de pinces saisissent la crete du toit, tandis qu’au centre deux dragons se prosternent devant un disque solaire arrondi. L’ensemble des toitures et des aretiers courbes, vu de loin, evoque la coque d’un gigantesque bateau.
La salle du dai bai est divisee en cinq travees principales et deux travees laterales. La structure en charpente de bois comprend six ensembles de fermes, chacun avec quatre rangees de colonnes, soit un total de vingt-quatre colonnes. Les colonnes principales ont une circonference de 1,95 m et les colonnes secondaires de 1,60 m. Elles reposent sur des socles en pierre taillee de forme carree (70 cm × 70 cm), au centre desquels est pose un pied de colonne circulaire de 70 cm de diametre.
Les sculptures decoratives representent notamment des groupes de dragons, des fees chevauchant des dragons, ainsi que des figures de nghe, elephants, chevaux et long ma. Le style artistique correspond principalement a celui du XVIIe siecle.
Une inscription en caracteres chinois indique que la maison communale fut construite en 1651 par quatre giap du village : Tan Toan, Tan Ninh, Tay Son et An Trung. Une autre inscription mentionne une grande restauration realisee en 1923, sous le regne de Khai Dinh, lorsque les quatre giap du village de Vien Dinh ont reuni leurs ressources pour restaurer et embellir l’edifice.
Objets conserves
La maison communale de Vien Dinh conserve encore plusieurs objets precieux :
- Un manuscrit than pha relatant l’histoire de la divinite veneree, ecrit en caracteres chinois, format 19 cm × 13 cm.
- Trois trones rituels contenant des tablettes divines richement sculptees de motifs de dragons et de fleurs de lotus.
- Une cloche en bronze fondue sous la dynastie Nguyen, sous le regne du roi Thanh Thai, 9e annee (annee Dinh Dau). Sur la cloche figurent quatre caracteres chinois : « Vien Dinh than chung » – la cloche sacree de la maison communale de Vien Dinh.
- Deux panneaux calligraphies decoratifs (cuon thu).
Fete traditionnelle
Chaque annee, la fete de la maison communale est organisee le 12e jour du huitieme mois lunaire.
Documents de référence.
- VOV TV, 2015, Xót xa ngôi đình cổ 300 năm ở Hà Nội đang dần bị lãng quên, truy cập tại: https://vov.vn/di-san/xot-xa-ngoi-dinh-co-300-nam-o-ha-noi-dang-dan-bi-lang-quen-429026.vov
- Miền di sản ngoại đô, 2022, Di tích Đình Viên Đình – Ứng Hòa, truy cập tại: https://miendisanngoaido.unghoa.hanoi.gov.vn/di_san/di-tich-dinh-vien-dinh-ung-hoa/#:~:text=%C4%90%C3%ACnh%20Vi%C3%AAn%20%C4%90%C3%ACnh%20to%E1%BA%A1%20l%E1%BA%A1c,hi%E1%BB%87u%3A%20Minh%20Linh%20%C4%90%E1%BA%A1i%20V%C6%B0%C6%A1ng
Tiếng Trung
圓亭（應和社，河內）
名稱與地理位置
圓亭坐落於一處較高的地勢，位於亭村（Xóm Đình），應和社，河內市。此地在區域內位置較為顯著，方便村民前來進行信仰活動與舉辦各類社群活動。
歷史與祭祀人物
根據村中《神譜》的記載，以及安放於神座內神位上的銘文，圓亭 đình所供奉的城隍為寶光居士，神號為明靈大王。相傳此人天資卓越，既長於文學，又精於武藝。憑藉其才能與功績，他深受黎朝朝廷器重，尤其得到黎太宗（黎太宗，Le Thai Tong）的賞識。國王不僅授予官職與俸祿，還將妙幸公主下嫁於他，以示朝廷對賢才的重視。
圓亭 đình面向南方，這是越南傳統村亭建築中常見的朝向，既符合風水觀念，也使空間更加開闊通風。亭前有一座半月形水池，原為古河段遺跡，名為芒江（Mang Giang）。村路蜿蜒環繞亭區，形成古人所稱的「地龍」之勢，象徵守護與環抱此亭。
建築與景觀
亭門與村路相接，共有三個出入口。正門寬4米，兩側副門各寬1.1米。兩根高大的大柱高達4.5米，其上裝飾「兩貔嬉球」，立於虎符之上。燈箱四面飾以四靈（龍、麒麟、龜、鳳）。柱身呈方形，尺寸50厘米×50厘米，高2.6米，下部基座呈束腰鼓腹式。門兩側設有「左門、右門」。上部牆體建築設有四個彎曲的飛檐屋脊，覆以筒瓦。
穿過鋪磚的庭院便進入大拜殿。大拜殿是一座古老而宏偉的建築，也是應和縣東南地區規模最為壯觀的亭殿之一。整體外觀略顯低矮，四面屋檐飛翹，屋脊兩端有吻獸張口含脊，尾部盤卷，中間為兩條龍朝拜圓日，彎曲起伏。屋面與飛檐相接，遠看宛如一艘巨大的船舷。廊柱支撐著挑檐木構，多以整根木材雕刻成形，飾以「龍雲」紋樣。入口為傳統的板門。屋頂寬大，覆蓋魚鱗瓦。大拜殿建築分為五間兩廂，木構架共有六組梁架，每組四排柱，共計二十四根柱子。主柱周長1.95米；次柱周長1.60米。柱下置方形石礎，尺寸70厘米×70厘米，其上立圓柱，直徑70厘米。
大拜殿的梁架主要有兩種形式：丁字式與架鐘式。中間一間下方為雕刻精美的斗拱與橫梁裝飾，其雕刻內容如下：
第一幅橫梁雕刻：描繪眾多龍相互環繞嬉戲，有大龍、小龍彼此盤旋，象徵幸福安寧的生活。每組龍以母子成對，稱為「母子龍」。雕刻採用雙層透雕技法，線條剛勁而流暢，龍身圓潤，頭小、鼻扁、耳似蝠，口寬，鬚鬃如刀戟直立，四足有爪，呈現十七世紀浮雕風格。
第二幅橫梁雕刻：描繪群龍騰雲。雲紋如水，間有蓮池、花葉與蟹、魚等，被稱為「魚龍群聚」。魚與龍共處一景，象徵富足安樂的生活。
第三幅橫梁雕刻：描繪五條龍聚集，稱為「五龍」。如同龍族家庭，長幼有序，和諧共處。龍形優雅，雲紋如戟，細長的龍尾展現十七世紀浮雕藝術風格。
此外，還可見到立體透雕作品「仙女乘龍」。每位仙女騎乘一條飛翔的龍，形象生動，富於創造力。仙女似有羽翼，騎於龍背之上。由於採用立體浮雕形式，龍的眼、鼻、口與鬃毛清晰突出。雲紋線條筆直而富於夢幻感，令人驚嘆於古代工匠的才華與智慧。
最古老的梁架位於兩側間，採用丁字式結構，通梁貫通。從屋脊處設有托梁構件，上樑之下為垂直構件。兩側屋面坡梁上部開孔安置檁木。下方橫梁嵌入斗拱，置於主柱之上。由主柱延伸至次柱的通梁由整根細木製成，直徑約0.2米，削成細長形。梁端與柱頭榫接，梁頭呈小牛口形，逐漸向柱端加粗。梁身雕刻盤旋的「龍雲」紋樣。
在其中一根梁上刻有一段漢字，記錄建亭與分工情況：
原文（漢字）：
辛卯年六月初四日，新全、新寧、西山、安中，共四甲同修助建此亭，自半上。兩廂以下，以西南為本，分流後四分，每甲受一分專治。
意思：
辛卯年（1651年）六月初四日，新全、新寧、西山、安中四個甲共同協力建造此亭；上半部分由新寧甲負責，其餘下半部分由西南甲承擔（四甲共同完成此亭）。
在橫梁上還刻有關於修繕年代的漢字：
「皇朝啟定八年（1923）歲次癸亥仲春大吉日四甲重修。」
由此可知，到1923年，圓亭村四個甲共同出資出力對亭進行了一次大規模修繕。從梁與橫額上的漢字記錄可知，此亭始建於十七世紀，並於二十世紀初進行過大規模重修。
在建築框架、梁架、枋木與橫梁上均雕刻有「群龍」、「仙乘龍」、以及貔貅、大象、馬、龍馬等題材。正中間四個梁頭雕刻精美龍首，鬚鬃飄動，呈現十七世紀的藝術風格。
文物
圓亭至今仍保存有以下文物：
一冊以漢字書寫的《神譜》，記載所供奉神祇事跡，硬質封面，尺寸19厘米×13厘米。
三座神座內置神位：中間神座規模最大，雕刻精美，扶手雕龍首，座基刻有多格花紋與蓮瓣紋帶。四足為跪形魚腹式。中央神位呈人物形，上部為放射光芒的圓形雲紋花葉，下方兩側飾蓮菊紋樣。神位中刻有漢字：
「本境城隍明靈協勝乾宇國政尊神，賴封為先翼保中興萬世。」
一口銅鐘，鑄於阮朝成泰九年丁酉年（冬十一月）。鐘身刻有四字漢文：「圓亭神鐘」，意為圓亭之鐘，由本村文會供奉。
兩幅卷書。
節會
每年農曆八月十二日舉行亭會祭典。
參考資料
- VOV TV, 2015, Xót xa ngôi đình cổ 300 năm ở Hà Nội đang dần bị lãng quên, truy cập tại: https://vov.vn/di-san/xot-xa-ngoi-dinh-co-300-nam-o-ha-noi-dang-dan-bi-lang-quen-429026.vov
- Miền di sản ngoại đô, 2022, Di tích Đình Viên Đình – Ứng Hòa, truy cập tại: https://miendisanngoaido.unghoa.hanoi.gov.vn/di_san/di-tich-dinh-vien-dinh-ung-hoa/#:~:text=%C4%90%C3%ACnh%20Vi%C3%AAn%20%C4%90%C3%ACnh%20to%E1%BA%A1%20l%E1%BA%A1c,hi%E1%BB%87u%3A%20Minh%20Linh%20%C4%90%E1%BA%A1i%20V%C6%B0%C6%A1ng
