Tên gọi và vị trí địa lý
Đình Ngò là một di tích lịch sử – văn hóa có tuổi đời khoảng hơn 700 năm, gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của làng Ngò qua nhiều thế kỷ. Ngôi đình hiện tọa lạc trên một khu đất khá rộng, khoảng 2.000 m², nằm ở vị trí trung tâm của làng Ngò, thuộc xã Đức Lý, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam trước đây. Theo sự thay đổi về địa giới hành chính qua từng thời kỳ, khu vực này ngày nay thuộc xã Nam Xang, tỉnh Ninh Bình. Nhờ nằm ở trung tâm làng, đình không chỉ thuận tiện cho người dân đến sinh hoạt tín ngưỡng mà còn đóng vai trò như một không gian chung, nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, lễ hội và các cuộc họp của cộng đồng làng xã từ xưa đến nay.
Tên gọi Đình Ngò bắt nguồn trực tiếp từ tên làng Ngò một ngôi làng cổ có lịch sử lâu đời trong vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng. Trong truyền thống làng xã Việt Nam, đình thường được đặt tên theo tên làng để thể hiện mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa công trình kiến trúc này với cộng đồng cư dân địa phương. Vì vậy, đình không chỉ là một công trình kiến trúc đơn thuần mà còn là biểu tượng tinh thần của cả làng, nơi lưu giữ ký ức lịch sử, phong tục tập quán và bản sắc văn hóa của người dân qua nhiều thế hệ.
Lịch sử và nhân vật
Theo các tài liệu cổ hiện còn lưu giữ tại đình, khu đất nơi Đình Ngò tọa lạc từ xa xưa đã được coi là vùng đất có địa thế đẹp, hài hòa giữa tự nhiên và phong thủy. Người xưa quan niệm đây là nơi “tụ linh tụ phúc”, tức là nơi hội tụ linh khí của trời đất và mang lại phúc lành cho cả cộng đồng làng xã. Chính vì vậy, khi lập làng và xây dựng các thiết chế tín ngưỡng chung, cư dân địa phương đã lựa chọn vị trí này để dựng đình làm nơi trung tâm sinh hoạt tâm linh và hành chính của làng. Việc lựa chọn vị trí xây đình không chỉ dựa trên yếu tố thuận tiện mà còn gắn với niềm tin rằng nơi đây sẽ giúp bảo trợ cho dân làng được bình an, mùa màng tốt tươi và cuộc sống ổn định lâu dài.
Trong đình hiện thờ ba vị danh tướng thời nhà Trần, những người có công lớn trong lịch sử dân tộc. Theo Ngọc phả, ba vị vốn là người thuộc các dân tộc Tày và Nùng, quê ở trang Quang Lang, thuộc châu Ôn, phủ Trường Khánh vùng đất ngày nay tương ứng với khu vực huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn hiện nay. Đây là vùng biên viễn có truyền thống võ nghệ và tinh thần thượng võ, nơi từng sản sinh nhiều tướng lĩnh tài ba trong các cuộc kháng chiến bảo vệ đất nước. Ba vị được nhân dân tôn làm Thành hoàng làng bởi không chỉ có tài năng quân sự mà còn nổi tiếng là những người có phẩm chất cao quý: chính trực, trung nghĩa, văn võ song toàn và luôn đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc lên trên hết.
Vào thế kỷ XIII, khi quân Nguyên – Mông nhiều lần xâm lược Đại Việt, đất nước đứng trước những thử thách vô cùng lớn. Trong bối cảnh đó, ba vị danh tướng đã đứng lên chiêu mộ binh sĩ, tập hợp lực lượng ở địa phương, hưởng ứng lời kêu gọi của triều đình nhà Trần. Các ông tham gia nhiều chiến dịch lớn nhỏ trong các cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông, cùng quân dân Đại Việt lập nên nhiều chiến công hiển hách. Những đóng góp đó không chỉ giúp bảo vệ nền độc lập của đất nước mà còn để lại dấu ấn sâu sắc trong ký ức lịch sử của nhân dân. Sau khi qua đời, công lao của các vị được triều đình ghi nhận và nhân dân tôn kính, lập đền thờ phụng lâu dài. Đối với người dân làng Ngò, ba vị không chỉ là những anh hùng lịch sử mà còn được xem là những vị thần bảo hộ cho làng, che chở và phù trợ cho cuộc sống của dân làng qua nhiều thế hệ.
Không chỉ gắn với lịch sử thời trung đại, Đình Ngò còn đóng vai trò quan trọng trong các giai đoạn đấu tranh cách mạng cận – hiện đại của dân tộc. Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và sau đó là kháng chiến chống đế quốc Mỹ, ngôi đình từng trở thành một địa điểm hoạt động bí mật và là cơ sở cách mạng tin cậy của địa phương. Tại đây đã diễn ra nhiều cuộc họp quan trọng của cán bộ và quần chúng, nơi tuyên truyền chủ trương, đường lối cách mạng của tổ chức Đảng ở cơ sở, đồng thời vận động nhân dân tham gia vào các phong trào kháng chiến. Nhờ vị trí thuận lợi và sự che chở của nhân dân, đình Ngò đã góp phần không nhỏ vào việc duy trì phong trào cách mạng tại địa phương trong những giai đoạn khó khăn.
Cho đến ngày nay, trong khuôn viên đình vẫn còn lưu giữ những dấu tích gắn liền với các sự kiện cách mạng tiêu biểu. Những dấu tích này trở thành minh chứng sinh động cho truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết và sự đóng góp của người dân địa phương vào thắng lợi chung của dân tộc trong các cuộc kháng chiến.
Theo các tài liệu lịch sử và kiến trúc còn lại, Đình Ngò được xây dựng vào thời Lê và sau đó trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo qua các thời kỳ khác nhau. Mặc dù chịu ảnh hưởng của thời gian, chiến tranh và thiên tai, ngôi đình vẫn giữ được những nét cơ bản của kiến trúc cổ truyền, đặc biệt là phong cách nghệ thuật đặc trưng của giai đoạn Hậu Lê. Chính sự kết hợp giữa giá trị lịch sử lâu đời, ý nghĩa tâm linh và vai trò trong các giai đoạn cách mạng đã làm cho Đình Ngò trở thành một di tích có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với cộng đồng địa phương cũng như đối với việc nghiên cứu lịch sử – văn hóa của vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Kiến trúc cảnh quan
Đình Ngò là một công trình kiến trúc cổ mang dáng dấp tiêu biểu của đình làng vùng đồng bằng Bắc Bộ, đặc biệt thể hiện rõ phong cách kiến trúc thời Hậu Lê. Tổng thể ngôi đình được xây dựng khá bề thế, hài hòa với không gian làng quê xung quanh, vừa trang nghiêm vừa gần gũi với đời sống sinh hoạt của người dân. Từ xa nhìn lại, mái đình cong vút, uốn lượn mềm mại ở các góc mái tạo nên vẻ cổ kính và uy nghiêm, đồng thời phản ánh rõ kỹ thuật xây dựng và thẩm mỹ kiến trúc truyền thống của người Việt xưa.
Phần tiền đường của đình được xây dựng gồm 5 gian, có quy mô khá rộng. Tổng chiều dài của tòa nhà khoảng 18,5 mét, chiều rộng gần 9,9 mét, tạo nên một không gian rộng rãi để phục vụ các hoạt động tế lễ và sinh hoạt cộng đồng. Kết cấu kiến trúc của tiền đường chủ yếu sử dụng hệ thống cột gỗ lớn, liên kết với nhau bằng các xà ngang, vì kèo chắc chắn. Kiểu mái cong đặc trưng của các ngôi đình thời Hậu Lê không chỉ giúp công trình thoát nước tốt trong điều kiện khí hậu mưa nhiều của vùng Bắc Bộ, mà còn tạo nên nét mềm mại, thanh thoát cho tổng thể kiến trúc. Bên trong tiền đường là không gian chính để tổ chức các nghi lễ của làng, nơi người dân tụ họp vào các dịp lễ hội, tế thần hay những sự kiện quan trọng của cộng đồng.
Phía sau tiền đường là khu hậu cung – nơi đặt ban thờ chính của các vị Thành hoàng làng. Hậu cung của đình Ngò gồm 2 gian, có chiều dài khoảng 4,46 mét và chiều rộng khoảng 7,45 mét. Đặc biệt, nền hậu cung được xây cao hơn nền tiền đường khoảng 80 cm, tạo nên sự phân cấp rõ ràng trong không gian thờ tự. Sự chênh lệch độ cao này không chỉ mang ý nghĩa kiến trúc mà còn thể hiện sự tôn nghiêm đối với khu vực thờ tự chính, nơi đặt tượng hoặc bài vị của các vị thần được nhân dân tôn kính.
Giữa tiền đường và hậu cung là một khoảng hành lang rộng khoảng 2,55 mét. Không gian này đóng vai trò như một khu chuyển tiếp, giúp kết nối hai phần kiến trúc chính của đình một cách hài hòa. Trên mái của khu vực này được thiết kế các ô thoáng để lấy ánh sáng và thông gió tự nhiên, giúp không gian bên trong luôn thoáng mát, giảm bớt sự bí bách trong những ngày thời tiết nóng ẩm. Đây cũng là một đặc điểm khá tinh tế trong kiến trúc truyền thống, thể hiện kinh nghiệm lâu đời của người xưa trong việc thích ứng với điều kiện khí hậu của vùng nhiệt đới gió mùa.
Bên cạnh giá trị về quy mô và kết cấu kiến trúc, đình Ngò còn nổi bật bởi hệ thống trang trí và các mảng chạm khắc nghệ thuật. Nhiều chi tiết trên các vì kèo, đầu dư, bẩy hiên hay các cấu kiện gỗ khác được chạm khắc công phu với các đề tài quen thuộc trong nghệ thuật dân gian như rồng, phượng, hoa lá, linh vật và cảnh sinh hoạt đời thường. Những mảng chạm này không chỉ có giá trị trang trí mà còn phản ánh tư duy thẩm mỹ, tín ngưỡng và đời sống tinh thần của cư dân xưa.
Ngoài ra, trong đình hiện còn lưu giữ nhiều đồ thờ tự có giá trị lịch sử và nghệ thuật cao. Các hiện vật như hoành phi, câu đối, ngai thờ, bài vị, hương án và nhiều đồ tế khí khác đều được chế tác tinh xảo, mang phong cách mỹ thuật truyền thống. Những hiện vật này không chỉ phục vụ cho các nghi lễ tín ngưỡng mà còn góp phần tôn vinh giá trị lịch sử – văn hóa của ngôi đình qua nhiều thời kỳ. Nhờ hệ thống di vật phong phú và kiến trúc cổ đặc sắc, đình Ngò ngày nay không chỉ là nơi sinh hoạt tâm linh của người dân địa phương mà còn là một công trình có giá trị lớn trong việc nghiên cứu kiến trúc và mỹ thuật đình làng Việt Nam.
Lễ hội
Đầu tháng 3 âm lịch hàng năm, làng Ngò thường tổ chức lễ hội để ôn lại truyền thống tốt đẹp của cha ông thuở trước. Đây cũng là nơi giáo dục truyền thống cách mạng, lịch sử văn hóa của làng, có ý nghĩa to lớn trong đời sống tâm linh của mỗi người dân địa phương.
Xếp hạng
Từ năm 2001, đình Ngò được Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp quốc gia.
Tài liệu tham khảo
- Hà Vi, 2025, Ngôi đình cổ thờ danh tướng nhà Trần ở Hà Nam, báo Lao động, truy cập tại: https://laodong.vn/van-hoa/ngoi-dinh-co-tho-danh-tuong-nha-tran-o-ha-nam-1511561.ldo
- Quang Trần, 2013, Di tích quốc gia 700 năm tuổi kêu cứu!, Báo sức khỏe và đời sống, truy cập tại: https://suckhoedoisong.vn/di-tich-quoc-gia-700-nam-tuoi-keu-cuu-16967729.htm
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh
Dinh Ngo (Nam Xang Commune, Ninh Binh Province)
Location and Name
Dinh Ngo is a historical–cultural monument with an age of more than 700 years, closely associated with the formation and development of Ngo Village over many centuries. The communal house is currently located on a relatively large site of about 2,000 m², situated in the central area of Ngo Village, which formerly belonged to Duc Ly Commune, Ly Nhan District, Ha Nam Province. Due to changes in administrative boundaries over different periods, this area today belongs to Nam Xang Commune, Ninh Binh Province. Because it stands at the center of the village, the communal house is not only convenient for local people to conduct religious activities but also serves as a shared space where many cultural activities, festivals, and village meetings have taken place from the past up to the present.
The name Dinh Ngo derives directly from the name of Ngo Village, an ancient settlement with a long history in the Red River Delta region. In the tradition of Vietnamese villages, communal houses are often named after the village itself to demonstrate the close relationship between the architectural structure and the local community. Therefore, the communal house is not merely a building but also a spiritual symbol of the entire village, preserving historical memories, customs, and the cultural identity of local residents across many generations.
Formation History and Deities Worshiped
According to ancient documents preserved at the communal house, the land on which Dinh Ngo stands had long been regarded as a site with a favorable location, harmonizing natural features and feng shui. In traditional belief, it was considered a place where spiritual energy and blessings converge, bringing prosperity and good fortune to the village community. For this reason, when the village was established and communal religious institutions were built, local residents selected this location to construct the communal house as the center of the village’s spiritual and administrative life. The choice of this site was not based solely on convenience but also on the belief that it would protect the villagers, ensure good harvests, and provide long-term stability.
The communal house currently worships three distinguished generals from the Tran Dynasty who made significant contributions to the nation’s history. According to the genealogy records, the three figures were originally from the Tay and Nung ethnic groups, originating from Quang Lang settlement in Chau On, Truong Khanh Prefecture—an area corresponding today to Chi Lang District in Lang Son Province. This frontier region has long been known for its martial tradition and strong warrior spirit, producing many talented generals during the wars to defend the country. The three figures were honored by the local people as the village tutelary deities because they were not only skilled military leaders but also individuals of noble character—upright, loyal, proficient in both civil and military matters, and always placing the interests of the nation above all else.
In the thirteenth century, when the Yuan–Mongol forces repeatedly invaded Dai Viet, the country faced enormous challenges. In that context, the three generals mobilized troops, gathered forces in their local area, and responded to the call of the Tran royal court. They participated in many campaigns during the resistance wars against the Yuan–Mongol armies, together with the people and military of Dai Viet achieving numerous remarkable victories. These contributions not only helped defend national independence but also left a deep imprint on the historical memory of the people. After their deaths, their merits were recognized by the royal court, and the people established temples to worship them permanently. For the people of Ngo Village, the three figures are not only historical heroes but also protective deities who watch over and support the village across generations.
Beyond its association with medieval history, Dinh Ngo also played an important role during the modern revolutionary struggles of the nation. During the resistance war against French colonialism and later the resistance war against the United States, the communal house became a secret operational location and a reliable revolutionary base of the locality. Many important meetings between cadres and local residents were held here, where revolutionary policies and guidelines of the grassroots Party organization were disseminated, while the people were mobilized to participate in resistance movements. Thanks to its favorable location and the protection of local residents, Dinh Ngo contributed significantly to maintaining the revolutionary movement in the locality during difficult periods.
Up to the present day, within the precinct of the communal house there remain traces associated with notable revolutionary events. These traces serve as vivid evidence of patriotism, solidarity, and the contributions made by local residents to the overall victory of the nation during the resistance wars.
According to remaining historical and architectural records, Dinh Ngo was constructed during the Le period and later underwent several restorations and renovations across different periods. Despite the impacts of time, wars, and natural disasters, the communal house has preserved the basic features of traditional architecture, particularly the artistic style characteristic of the Later Le period. The combination of long-standing historical value, spiritual significance, and its role in revolutionary periods has made Dinh Ngo a monument of special importance to the local community as well as to the study of history and culture in the Northern Delta region.
Architectural Landscape
Dinh Ngo is an ancient architectural structure that represents the typical style of communal houses in the Northern Delta, especially reflecting the architectural style of the Later Le period. The overall structure is quite spacious and harmonizes with the surrounding rural landscape, appearing both solemn and closely connected to the daily life of local residents. From a distance, the curved roof of the communal house rises gracefully at the corners, creating an ancient and dignified appearance while clearly reflecting the construction techniques and traditional aesthetics of the Vietnamese people in the past.
The front hall of the communal house consists of five compartments and is relatively large in scale. The building has a total length of about 18.5 meters and a width of nearly 9.9 meters, forming a spacious area used for ritual ceremonies and community activities. The architectural structure of the front hall mainly uses a system of large wooden columns connected by horizontal beams and sturdy trusses. The characteristic curved roof style of Later Le communal houses not only allows efficient drainage in the rainy climate of Northern Vietnam but also gives the entire structure a graceful and elegant appearance. Inside the front hall is the main space where village rituals are conducted, where residents gather during festivals, sacrificial ceremonies, and important community events.
Behind the front hall is the rear sanctuary, which houses the principal altar of the village tutelary deities. The rear sanctuary of Dinh Ngo has two compartments, measuring approximately 4.46 meters in length and about 7.45 meters in width. Notably, the floor of the rear sanctuary is built about 80 centimeters higher than the floor of the front hall, creating a clear hierarchical arrangement within the worship space. This difference in elevation not only has architectural significance but also expresses reverence for the main sacred area, where statues or tablets of the revered deities are placed.
Between the front hall and the rear sanctuary is a corridor space about 2.55 meters wide. This area functions as a transitional space that harmoniously connects the two main architectural sections of the communal house. The roof in this area is designed with ventilation openings that allow natural light and airflow, helping keep the interior cool and reducing stuffiness during hot and humid weather. This feature reflects the refined characteristics of traditional architecture and demonstrates the long-standing experience of past generations in adapting to the tropical monsoon climate.
In addition to its scale and structural value, Dinh Ngo is also notable for its decorative system and artistic carvings. Many details on the beams, brackets, eave supports, and other wooden components are elaborately carved with familiar themes in folk art such as dragons, phoenixes, floral motifs, sacred animals, and scenes of daily life. These carvings not only serve decorative purposes but also reflect the aesthetic thinking, beliefs, and spiritual life of past residents.
Moreover, the communal house still preserves many worship objects of high historical and artistic value. Artifacts such as horizontal lacquered boards, parallel sentences, thrones, spirit tablets, incense tables, and various ritual objects are all finely crafted in traditional artistic styles. These items not only serve religious ceremonies but also enhance the historical and cultural significance of the communal house through different periods. Thanks to its rich system of relics and distinctive traditional architecture, Dinh Ngo today is not only a spiritual center for local residents but also a structure of great value for research on the architecture and art of Vietnamese communal houses.
Festival
At the beginning of the third lunar month each year, Ngo Village organizes a festival to commemorate and recall the fine traditions of earlier generations. The event also serves as an occasion to educate people about the revolutionary tradition and the cultural history of the village, holding great significance in the spiritual life of local residents.
Classification
Since 2001, Dinh Ngo has been classified by the Ministry of Culture, Sports and Tourism as a National Historical and Cultural Relic.
References
- Hà Vi, 2025, Ngôi đình cổ thờ danh tướng nhà Trần ở Hà Nam, báo Lao động, truy cập tại: https://laodong.vn/van-hoa/ngoi-dinh-co-tho-danh-tuong-nha-tran-o-ha-nam-1511561.ldo
- Quang Trần, 2013, Di tích quốc gia 700 năm tuổi kêu cứu!, Báo sức khỏe và đời sống, truy cập tại: https://suckhoedoisong.vn/di-tich-quoc-gia-700-nam-tuoi-keu-cuu-16967729.htm
Tiếng Pháp
Dinh Ngo (commune de Nam Xang, province de Ninh Binh)
Localisation et appellation
Dinh Ngo est un monument historique et culturel âgé de plus de 700 ans, étroitement lié au processus de formation et de développement du village de Ngo au fil des siècles. Le dinh est actuellement situé sur un terrain assez vaste d’environ 2 000 m², au centre du village de Ngo, qui appartenait autrefois à la commune de Duc Ly, district de Ly Nhan, province de Ha Nam. Avec les changements des limites administratives au fil des périodes, cette zone relève aujourd’hui de la commune de Nam Xang, province de Ninh Binh. Grâce à sa position centrale dans le village, le dinh est non seulement pratique pour les habitants qui viennent y pratiquer leurs activités religieuses, mais il joue également le rôle d’un espace commun où se déroulent de nombreuses activités culturelles, fêtes traditionnelles et réunions de la communauté villageoise depuis le passé jusqu’à aujourd’hui.
Le nom « Dinh Ngo » provient directement du nom du village de Ngo, un ancien village ayant une longue histoire dans la région du delta du fleuve Rouge. Dans la tradition des villages vietnamiens, les dinh portent souvent le nom du village afin de montrer le lien étroit entre cette construction architecturale et la communauté locale. Ainsi, le dinh n’est pas seulement un ouvrage architectural, mais aussi un symbole spirituel de tout le village, un lieu qui conserve la mémoire historique, les coutumes et l’identité culturelle des habitants à travers de nombreuses générations.
Histoire de la formation et personnages vénérés
Selon les documents anciens conservés au dinh, le terrain où se situe Dinh Ngo est considéré depuis longtemps comme un lieu doté d’une belle configuration géographique, harmonieuse entre la nature et le feng shui. Les anciens pensaient que c’était un endroit « réunissant l’énergie spirituelle et les bénédictions », c’est-à-dire un lieu où se concentrent les forces sacrées du ciel et de la terre, apportant la prospérité à toute la communauté villageoise. C’est pourquoi, lors de la fondation du village et de la mise en place des institutions religieuses communes, les habitants ont choisi cet emplacement pour construire le dinh, centre des activités spirituelles et administratives du village. Le choix de cet emplacement ne reposait pas seulement sur la commodité, mais aussi sur la croyance qu’il protégerait les habitants, assurerait de bonnes récoltes et garantirait une vie stable et durable.
Dans le dinh sont actuellement vénérés trois généraux célèbres de la dynastie Tran, qui ont rendu de grands services dans l’histoire nationale. Selon les généalogies sacrées (Ngoc pha), ces trois personnages étaient issus des ethnies Tay et Nung, originaires du hameau de Quang Lang, appartenant autrefois au chau d’On, phu de Truong Khanh, territoire correspondant aujourd’hui à la région du district de Chi Lang, province de Lang Son. Il s’agit d’une région frontalière réputée pour sa tradition martiale, qui a vu naître de nombreux commandants talentueux lors des guerres de défense du pays. Les habitants les ont honorés comme divinités tutélaires du village (Thanh hoang) non seulement pour leur talent militaire, mais aussi pour leurs qualités morales élevées : droiture, loyauté, maîtrise des lettres et des armes, et priorité donnée aux intérêts de la nation et du peuple.
Au XIIIᵉ siècle, lorsque les armées Yuan-Mongoles envahirent à plusieurs reprises le Dai Viet, le pays fit face à d’immenses épreuves. Dans ce contexte, les trois généraux recrutèrent des soldats et rassemblèrent des forces dans la région, répondant à l’appel de la cour de la dynastie Tran. Ils participèrent à de nombreuses campagnes lors des guerres de résistance contre les Yuan-Mongols et contribuèrent, avec l’armée et le peuple du Dai Viet, à de nombreuses victoires éclatantes. Leurs contributions permirent non seulement de protéger l’indépendance du pays, mais laissèrent aussi une profonde empreinte dans la mémoire historique du peuple. Après leur mort, leurs mérites furent reconnus par la cour et ils furent vénérés durablement par la population. Pour les habitants du village de Ngo, ils ne sont pas seulement des héros historiques, mais aussi des divinités protectrices du village, veillant et apportant leur soutien à la communauté à travers les générations.
Au-delà de son lien avec l’histoire médiévale, Dinh Ngo joua également un rôle important durant les périodes de luttes révolutionnaires modernes et contemporaines du pays. Pendant la guerre de résistance contre le colonialisme français, puis celle contre les États-Unis, le dinh devint un lieu d’activités secrètes et une base révolutionnaire fiable pour la localité. De nombreuses réunions importantes de cadres et de la population y furent organisées ; c’était un lieu de diffusion des orientations et des politiques révolutionnaires de l’organisation du Parti à la base, tout en mobilisant la population à participer aux mouvements de résistance. Grâce à sa position favorable et au soutien des habitants, Dinh Ngo contribua de manière notable au maintien du mouvement révolutionnaire local dans les périodes difficiles.
Aujourd’hui encore, dans l’enceinte du dinh subsistent des traces liées à des événements révolutionnaires marquants. Ces vestiges constituent des témoignages vivants de la tradition patriotique, de l’esprit de solidarité et de la contribution de la population locale aux victoires communes de la nation au cours des guerres de résistance.
Selon les documents historiques et architecturaux conservés, Dinh Ngo fut construit à l’époque Le et a ensuite été restauré et embelli à plusieurs reprises à différentes périodes. Malgré l’impact du temps, des guerres et des catastrophes naturelles, le dinh a conservé les traits fondamentaux de l’architecture traditionnelle, en particulier le style artistique caractéristique de la période Le postérieure. La combinaison de son ancienneté historique, de sa signification spirituelle et de son rôle durant les périodes révolutionnaires fait de Dinh Ngo un monument d’une importance particulière pour la communauté locale ainsi que pour l’étude de l’histoire et de la culture du delta du Nord du Vietnam.
Architecture et paysage
Dinh Ngo est un ouvrage architectural ancien typique des dinh villageois du delta du Nord du Vietnam, exprimant clairement le style architectural de la période Le postérieure. L’ensemble du dinh est construit de manière assez imposante et harmonieuse avec l’espace rural environnant, à la fois solennel et proche de la vie quotidienne des habitants. Vu de loin, le toit du dinh se courbe gracieusement aux angles, créant une apparence ancienne et majestueuse, tout en reflétant les techniques de construction et l’esthétique architecturale traditionnelles des Vietnamiens d’autrefois.
La partie du bâtiment appelée tien duong (salle antérieure) comprend cinq travées et possède une grande envergure. La longueur totale du bâtiment est d’environ 18,5 mètres et sa largeur d’environ 9,9 mètres, créant un espace vaste pour les cérémonies rituelles et les activités communautaires. La structure architecturale repose principalement sur un système de grandes colonnes en bois reliées par des poutres transversales et des fermes solides. Le toit courbé caractéristique des dinh de l’époque Le postérieure permet non seulement une bonne évacuation de l’eau dans le climat pluvieux du Nord, mais confère également une élégance et une légèreté à l’ensemble architectural. À l’intérieur se trouve l’espace principal destiné à l’organisation des rites du village, où les habitants se rassemblent lors des fêtes, des cérémonies en l’honneur des divinités ou des événements importants de la communauté.
Derrière le tien duong se trouve le hau cung (sanctuaire arrière), où se situe l’autel principal dédié aux divinités tutélaires du village. Le hau cung de Dinh Ngo comprend deux travées, avec une longueur d’environ 4,46 mètres et une largeur d’environ 7,45 mètres. Fait notable, son sol est surélevé d’environ 80 cm par rapport à celui du tien duong, ce qui crée une hiérarchie claire dans l’espace de culte. Cette différence de niveau possède non seulement une signification architecturale, mais exprime aussi le caractère sacré de la zone principale de vénération, où sont placées les statues ou les tablettes des divinités respectées par la population.
Entre le tien duong et le hau cung se trouve un couloir d’environ 2,55 mètres de large. Cet espace joue le rôle de zone de transition reliant harmonieusement les deux parties principales de l’architecture du dinh. Sur le toit de cette zone sont aménagées des ouvertures permettant l’entrée de la lumière et la ventilation naturelle, ce qui rend l’espace intérieur aéré et réduit la sensation d’étouffement durant les journées chaudes et humides. Il s’agit là d’une caractéristique assez raffinée de l’architecture traditionnelle, montrant l’expérience ancienne des habitants dans l’adaptation au climat tropical de mousson.
Outre sa valeur en termes de dimension et de structure, Dinh Ngo se distingue également par son système décoratif et ses sculptures artistiques. De nombreux détails sur les fermes, les consoles, les bras de charpente ou d’autres éléments en bois sont finement sculptés avec des motifs familiers de l’art populaire tels que dragons, phénix, fleurs, créatures mythiques et scènes de la vie quotidienne. Ces sculptures ont non seulement une valeur décorative, mais reflètent aussi la pensée esthétique, les croyances et la vie spirituelle des habitants d’autrefois.
De plus, le dinh conserve encore aujourd’hui de nombreux objets de culte ayant une grande valeur historique et artistique. Des objets tels que panneaux horizontaux, couplets parallèles, trônes d’autel, tablettes votives, autels d’encens et divers instruments rituels sont finement réalisés selon le style artistique traditionnel. Ces objets ne servent pas seulement aux cérémonies religieuses, mais contribuent aussi à mettre en valeur la valeur historique et culturelle du dinh au fil des périodes. Grâce à ce riche ensemble de vestiges et à son architecture ancienne remarquable, Dinh Ngo est aujourd’hui non seulement un lieu de vie spirituelle pour les habitants, mais aussi un ouvrage d’une grande valeur pour l’étude de l’architecture et des arts des dinh villageois du Vietnam.
Fête traditionnelle
Chaque année, au début du troisième mois lunaire, le village de Ngo organise une fête afin de rappeler les belles traditions héritées des ancêtres. Cet événement constitue également un moyen de transmettre la tradition révolutionnaire et l’histoire culturelle du village, jouant un rôle important dans la vie spirituelle des habitants locaux.
Classement
Depuis 2001, Dinh Ngo est classé monument historique et culturel de niveau national par le ministère de la Culture, des Sports et du Tourisme.
Documents de référence.
- Hà Vi, 2025, Ngôi đình cổ thờ danh tướng nhà Trần ở Hà Nam, báo Lao động, truy cập tại: https://laodong.vn/van-hoa/ngoi-dinh-co-tho-danh-tuong-nha-tran-o-ha-nam-1511561.ldo
- Quang Trần, 2013, Di tích quốc gia 700 năm tuổi kêu cứu!, Báo sức khỏe và đời sống, truy cập tại: https://suckhoedoisong.vn/di-tich-quoc-gia-700-nam-tuoi-keu-cuu-16967729.htm
Tiếng Trung
莪亭 (宁平省南祥社）
位置与名称
莪亭是一处具有约七百多年历史的历史—文化遗迹，与莪村（Ngo）数个世纪以来的形成与发展过程密切相关。该亭现坐落在一块较为宽阔的土地上，面积约为2,000平方米，位于莪村的中心位置。过去这里隶属于河南省理仁县德理社（Duc Ly）。随着不同时期行政区划的变化，如今该地区已归属宁平省南祥社（Nam Xang）。由于位于村庄中心，村亭不仅方便居民前来进行信仰活动，同时还发挥着公共空间的作用，自古至今这里都是举行多种文化活动、节庆以及村社会议的重要场所。
“莪亭”这一名称直接来源于莪村（Ngo）的村名，这是红河三角洲地区一个历史悠久的古老村落。在越南传统村社文化中，村亭通常以村名命名，以体现该建筑与当地居民社区之间的紧密联系。因此，村亭不仅是一座单纯的建筑物，更是整个村庄的精神象征，是保存历史记忆、风俗习惯以及世代相传文化认同的重要场所。
形成历史与供奉人物
根据目前仍保存在亭中的古代文献记载，莪亭所在的这片土地自古以来就被视为地势优美、自然与风水相协调之地。古人认为这里是“聚灵聚福”之所，即天地灵气汇聚、能够为整个村社带来福泽。因此，在建立村庄并建设共同的信仰设施时，当地居民选择了这一地点建造村亭，使其成为村庄精神生活与行政活动的中心。选址不仅出于交通便利的考虑，也寄托着人们希望此地能够庇佑村民平安、风调雨顺、生活长久稳定的信念。
目前亭中供奉着三位陈朝时期（Tran朝）的名将，他们在民族历史上功勋卓著。据《玉谱》记载，这三位人物原为岱族（Tay）和侬族（Nung）人，故乡在广郎庄（Quang Lang），隶属温州（Chau On）、长庆府（Truong Khanh），其地大致相当于今天谅山省芝陵县（Chi Lang）一带。该地区历来是边疆要地，崇尚武艺，曾孕育出许多在保卫国家战争中表现卓越的将领。三位将领不仅军事才能出众，而且品德高尚，为人正直忠义、文武兼备，并始终将国家民族的利益置于首位，因此被当地百姓尊奉为村庄的城隍。
十三世纪，当元—蒙军队多次入侵大越（Dai Viet）时，国家面临极为严峻的考验。在这样的背景下，这三位名将挺身而出，在地方招募士兵、集结力量，响应陈朝朝廷的号召。他们参加了多次大小战役，在抗击元—蒙军的战争中与大越军民一道取得了许多显赫战功。这些贡献不仅维护了国家的独立，也在人民的历史记忆中留下了深刻印记。去世之后，他们的功绩得到朝廷认可，百姓亦长期建庙祭祀。对于莪村的居民而言，这三位人物不仅是历史英雄，也被视为守护村庄、庇佑乡民世代平安的神灵。
不仅与中世纪历史相关，莪亭在近现代民族革命斗争时期也发挥了重要作用。在抗击法国殖民者以及之后抗击美国的战争时期，该村亭曾成为秘密活动地点，是当地可靠的革命据点。这里曾举行过多次干部与群众的重要会议，用于宣传基层党组织的革命主张与路线，并动员人民参加抗战运动。凭借其有利的位置以及村民的掩护，莪亭在困难时期为维持当地革命运动发挥了不小的作用。
直到今天，亭内仍保存着一些与典型革命事件相关的遗迹，这些遗迹成为生动的见证，体现了当地人民的爱国传统、团结精神以及他们在民族抗战胜利中所作出的贡献。
根据现存的历史与建筑资料，莪亭始建于后黎时期（Hau Le），之后在不同历史阶段多次修缮与重建。尽管经历时间、战争与自然灾害的影响，村亭仍保留着传统建筑的基本特征，尤其是后黎时期典型的艺术风格。正是悠久的历史价值、深厚的精神意义以及在革命时期所发挥的作用，使莪亭成为当地社区乃至研究北部平原历史文化的重要遗迹。
建筑与景观
莪亭是一座具有典型北部平原村亭风貌的古建筑，尤其清晰体现出后黎时期的建筑风格。整体建筑规模较为宏伟，与周围乡村环境和谐相融，既庄严肃穆，又贴近村民的日常生活。从远处望去，亭顶屋檐高翘，四角屋脊柔和上扬，呈现出古朴而威严的气质，同时也体现出古代越南人在建筑技术与审美方面的传统特色。
村亭的前殿为五间结构，规模较为宽敞。整座建筑总长度约18.5米，宽约9.9米，为祭祀活动和社区集会提供了充足空间。前殿的建筑结构主要采用大型木柱体系，并以横梁与斗拱式梁架牢固连接。后黎时期典型的弯曲屋顶不仅有利于在北部多雨气候条件下排水，同时也为整体建筑增添了柔美与轻盈之感。前殿内部是举行村庄礼仪活动的主要空间，人们在节庆、祭神或社区重要事件时常在此聚集。
前殿之后是后宫区域，即供奉村庄城隍的主祭空间。莪亭后宫共有两间，长度约4.46米，宽约7.45米。值得注意的是，后宫地基比前殿高约80厘米，形成明显的空间层级。这种高度差不仅具有建筑意义，也体现出对主要祭祀空间的尊崇，因为这里安放着百姓敬奉的神像或神位。
在前殿与后宫之间，有一条宽约2.55米的过渡走廊空间。该区域起到连接两部分主要建筑的作用，使整体布局更加协调。屋顶上设计有通风采光孔，以引入自然光线并加强空气流通，使室内始终保持凉爽，减轻炎热潮湿天气带来的闷热感。这也是传统建筑中相当精巧的一种设计，体现了古人适应热带季风气候的长期经验。
除了建筑规模与结构价值外，莪亭还以其装饰体系和艺术雕刻而著称。许多梁架、斗拱、檐托及其他木构件上都雕刻有精美图案，题材多为龙、凤、花卉、瑞兽以及日常生活场景等民间艺术常见主题。这些雕刻不仅具有装饰功能，同时也反映出古代居民的审美观念、信仰以及精神生活。
此外，亭内至今仍保存着许多具有较高历史与艺术价值的祭祀器物，如匾额、对联、神龛、神位、香案以及各种祭器等。这些文物制作精细，体现出传统美术风格，不仅用于信仰仪式，也进一步彰显了村亭在不同历史时期所积淀的文化价值。正因如此，如今的莪亭不仅是当地居民进行精神信仰活动的场所，也是一座在研究越南村亭建筑与传统美术方面具有重要价值的建筑遗产。
节庆活动
每年农历三月初，莪村都会举行传统节会，以缅怀先辈的优良传统。这一活动同时也是传承革命传统与村庄历史文化的重要方式，在当地居民的精神生活中具有重要意义。
文物等级
自2001年起，莪亭已被越南文化、体育与旅游部列为国家级历史—文化遗迹。
参考资料
- Hà Vi, 2025, Ngôi đình cổ thờ danh tướng nhà Trần ở Hà Nam, báo Lao động, truy cập tại: https://laodong.vn/van-hoa/ngoi-dinh-co-tho-danh-tuong-nha-tran-o-ha-nam-1511561.ldo
- Quang Trần, 2013, Di tích quốc gia 700 năm tuổi kêu cứu!, Báo sức khỏe và đời sống, truy cập tại: https://suckhoedoisong.vn/di-tich-quoc-gia-700-nam-tuoi-keu-cuu-16967729.htm
