Tên gọi và vị trí địa lý
Lăng mộ Tiến sĩ Đinh Nguyên Hanh nằm tại cánh đồng Vườn Hồng, thuộc thôn Kim Quan, xã Phù Đổng, thành phố Hà Nội. Đây là nơi an táng Tiến sĩ Đinh Nguyên Hanh, một nhà khoa bảng triều Lê Trung hưng, ông đã có nhiều đóng góp đối với triều đình và quê hương Phù Đổng. Khu lăng mộ hiện có diện tích khoảng 75 m². Trước đây, địa điểm này được ghi nhận thuộc xã Yên Viên, huyện Gia Lâm. Sau những thay đổi về địa giới hành chính, khu lăng mộ hiện thuộc xã Phù Đổng.
Lịch sử và nhân vật
Tiến sĩ Đinh Nguyên Hanh sinh năm 1682 (một số tài liệu địa phương ghi năm 1683), quê tại vùng Kim Lan, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc. Ông xuất thân trong một gia đình giàu truyền thống hiếu học. Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh, chăm chỉ, ham đọc sách.
Năm Vĩnh Thịnh thứ 11 (1715), Đinh Nguyên Hanh tham dự khoa thi Ất Mùi và đỗ Đệ tam giáp Đồng Tiến sĩ xuất thân. Đây là dấu mốc quan trọng trong cuộc đời và sự nghiệp của ông, từ đây tên tuổi ông đã gắn liền với hàng ngũ các nhà khoa bảng của đất nước. Tên ông được ghi trên văn bia đề danh Tiến sĩ tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, thuộc bia số 60, dựng cho khoa thi năm 1715.
Sau khi đỗ đạt, ông được bổ dụng làm quan trong triều đình Lê – Trịnh, từng giữ chức Tả thị lang Bộ Binh, được phong tước Lan Đinh hầu. Theo tài liệu Thiên Nam lịch triều liệt huyện đăng khoa bị khảo, ông từng đổi tên thành Gia Hanh, sau khi về trí sĩ tại quê nhà được triều đình tặng chức Binh bộ Thượng thư.
Đối với quê hương Phù Đổng ông hết mực hướng về, khi dân làng muốn xây dựng đình thờ Thành hoàng nhưng thiếu vật liệu, ông đã cho dỡ chính ngôi nhà mình đang ở để lấy vật liệu xây dựng đình. Ông cũng quan tâm đến việc học hành của con cháu, tiếp nối truyền thống hiếu học của gia đình. Người con thứ hai của ông đỗ Hương Cống khoa Quý Dậu năm 1753 và từng giữ chức Tri phủ Lạng Giang.
Sau khi qua đời, ông được an táng tại cánh đồng Vườn Hồng, thôn Kim Quan. Ông mất vào ngày 27 tháng 6.
Kiến trúc cảnh quan
Lăng mộ Tiến sĩ Đinh Nguyên Hanh có quy mô tương đối nhỏ, diện tích khoảng 75 m², tọa lạc tại khu vực cánh đồng Vườn Hồng thuộc thôn Kim Quan. Không gian lăng mộ gắn với cảnh quan đồng ruộng và môi trường cư trú truyền thống của làng quê vùng đồng bằng Bắc Bộ. Vị trí an táng tại khu vực ngoại vi khu dân cư bố trí theo cách táng truyền thống.
Xét về giá trị kiến trúc, lăng mộ là một công trình tưởng niệm có quy mô khiêm tốn, gắn với nhân vật lịch sử cụ thể.
Mặc dù không có quy mô lớn, lăng mộ vẫn mang giá trị lịch sử và văn hóa đáng chú ý. Đây là dấu tích vật chất gắn với cuộc đời một vị tiến sĩ triều Lê Trung hưng, đồng thời góp phần phản ánh truyền thống hiếu học, trọng người tài và đạo lý tưởng nhớ những người có công với quê hương của cộng đồng cư dân Kim Quan.
