Kị nhật bi
忌日碑
Thác bản bia xã Phù Ninh huyện Đông Ngàn 東岸縣扶寧社, sưu tầm tại chùa Pháp Vân xã Phù Ninh tổng Hạ Dương phủ Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh.
Thác bản 2 mặt, khổ 70 x 40 cm, gồm 11 dòng chữ Hán, chạm mặt trời, rồng cách điệu.
Niên đại: Kỷ Mùi.
Người soạn: Xã trưởng Nguyễn Khắc Dụ kí. Thủ Hợp Nguyễn Cẩn thuật lại khắc bia lưu truyền.
Chủ đề:
– Bầu Hậu, gửi giỗ, biểu dương việc thiện.
– Sinh hoạt làng xã.
– Xây dựng, trùng tu di tích.
Nguyên văn chữ Hán
忌 日 碑
常謂易子而事，不如識日而思，此鄉黨之至情，古今之厚道。
謄惟東岸縣扶寧社上村阮公字純厚，乃里中之善叟也。所生女子阮氏霙，慮夫終身之慕無窮，追遠之思有缺，乃出肥田四高，孔方五十貫，惠我本村，而詢其善後之献。本村旄倪咸曰：
「難得這此好心，幹此孝事，我等當記公之姓字于石碑，傍於神廟座側。遞年十月初十日忌，村長齊整衣帽，將炊盤致供。使嗣今而後，公依神而血食，人享公而有所以答。迺子至厚之情，顧不善哉！」
本村咸然其然，爰勒貞珉，用垂永世。
時
皇朝萬萬年歲在己未秋月穀旦
社長阮克愈記，首合阮謹敘碑，流石承寫
Phiên âm Hán Việt
Kị nhật bi
Thường vị dịch tí nhi sự, bất nhược thức nhật nhi tự. Thử hương đẳng chi chí tình, cổ kim chi hậu đạo.
Quyền duy Đông Ngạn huyện Phù Ninh xã Thượng thôn Nguyễn công, tự Thuần Hậu. Nãi lí trung chi thiện tẩu dã. Sở sinh nữ tử Nguyễn thị, đam lục phu chung thân chi mộ, vô cùng truy viễn chi tư hữu khuyết. Nãi xuất phi điền tử cao, khổng phương ngũ thập quan, huệ ngã bản thôn nhi tuân kì thiện hậu chi du. Bản thôn mao nghệ hàm viết nan đắc giả thử hảo tâm cẩn thử hiếu sự, ngã đẳng đương kì công chi tình tự vu thạch bi bàng ư thần miếu toà trắc. Đệ niên thập nguyệt sơ thập nhật kị, thôn trưởng tế chính y mao tướng suy bản chí cúng. Sự tự kim nhi hậu, cộng ư thần nhi huyết thực, nhân hưởng công nhi hữu sở dĩ đáp. Nãi tử chí hậu chi tình, cố bất thiện tai! Bản thôn hàm nhiên kì nhiên, viên lặc trinh mân dụng thùy vĩnh thế.
Thời, Hoàng triều vạn vạn niên tuế tại Kỉ Mùi thu nguyệt cốc nhật, xã trưởng Nguyễn Khắc Du kí. Thủ hợp Nguyễn Cẩn thuật bi lưu thạch thừa tả.
Dịch nghĩa tiếng Việt
Bia cúng giỗ
Thường nghe: Đền đáp ân nhân, không gì bằng ghi nhớ mãi về sau. Thôn xóm ta chí tình, hậu lễ đã có từ xưa tới nay vậy.
Kính thay có vị họ Nguyễn tự là Thuần Hậu, người thôn Thượng xã Phù Ninh huyện Đông Ngạn là người thiện hảo trong thôn. Ông sinh được người con gái là Nguyễn thị. Nguyễn thị một lòng hiếu thuận, đã bỏ 4 sào ruộng tốt, 50 quan tiền ban cho bản thôn làm việc thiện. Bản thôn đồng thanh rằng: thật khó có được lòng hảo tâm như vậy, khó có được người có hiếu như vậy. Vì vậy dân thôn ghi cả họ tên lên bia đá, dựng ở bên trái miếu thần. Hằng năm vào ngày giỗ 10 tháng 10, thôn trưởng ăn mặc tề chỉnh dâng lễ cúng. Khiến cho từ nay về sau Lệnh công cây nhờ vào thần mà được thờ cúng, mọi người cầu nguyện ở ngài mà được báo đáp. Điều đó càng làm cho tình nghĩa thêm sâu nặng, đẹp đẽ sao! Toàn thôn cùng nhau cho khắc lên đá tốt, lưu truyền mãi mãi.
Ngày lành tháng thu năm Kỉ Mùi1, Hoàng triều muôn muôn năm. Xã trưởng Nguyễn Khắc Dụ kí. Thủ Hợp Nguyễn Cẩn thuật lại khắc bia lưu truyền.
Chú thích
Nguồn: Đinh Khắc Thuân (khảo cứu, giới thiệu), Văn bia làng Nành, Nxb. Khoa học xã hội, 2003, tr. 159-161.
