Chùa Linh Thông là một địa điểm được sắp xếp trong danh mục điểm ưa thích tại Yên Bái.
Vị trí
Chùa Linh Thông thuộc thôn Tiền Phong, xã Minh Quân, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái và cách trung tâm xã Minh Quân 2,5 km, cách huyện Trấn Yên 27 km, cách trung tâm tỉnh Yên Bái 18 km.
Lược sử
Theo các cụ xưa truyền lại, Chùa Linh Thông được tạo dựng từ lâu đời bằng gỗ lim khang trang, rộng rãi với những đường nét chạm khắc công phu. Đến nay, Bảo tàng tỉnh còn lưu giữ được một bệ sen, theo xác định ban đầu bệ sen này có niên đại thế kỷ XVIII.
Cũng theo các cụ thì Chùa nơi đây thờ Phật qua nhiều thế hệ, trong Chùa có nhiều pho tượng Phật ngự trên tòa sen, tượng Thiền sư Lý Khánh Văn, tượng vua Lý Thái Tổ uy nghi. Tất cả đều có ngai sơn son thiếp vàng. Nhưng vào cuối thế kỷ XVIII, do sự bất cẩn của người trông coi Chùa Nguyễn Đức Hinh, hỏa hoạn xảy ra đã thiêu hủy hoàn toàn ngôi Chùa. Sau đó nhân dân đã dựng lại, nhưng chỉ là Chùa cột tre, lợp lá và các tượng tạc lại. Sau này, khi Pháp xâm lược nước ta, khi các cụ thuộc phong trào Văn Thân ái quốc: Trần Văn Vực, Trần Văn Trọng, Trần Văn Bắc, Trần Văn Kích và Trần Đình Thành, Trần Đình Hướng, Trần Đình Chính, Trần Đình Hạng cùng một số thanh niên nhiệt huyết từ Nam Định, Ninh Bình lên phối hợp với dân bản địa khai hoang, tăng gia sản xuất, tự túc và dự trữ lương thực, vừa tuyên truyền, giác ngộ nhân dân trong vùng bằng nhiều hình thức, đặc biệt chú trọng việc dạy học trong dân, tuyển mộ thêm quân, luyện tập để chờ đợi thời cơ đánh Pháp. Ngành Trần Văn đứng đầu là cụ Vực trụ tại làng Linh Thông chốt các vị trí xung yếu như: Cửa Ngòi Vần, Gành Hạc, Gành Vật Lợn, Núi Muỗi, Đá Rát, Bảo Lộc, Tuần Quán,… Thời gian này, cư dân ngày một đông, Chùa thêm sầm uất.
Bên cạnh việc nhân dân đi lại cúng lễ, Chùa được chọn làm nơi cất giấu lương thực, tuyên truyền, giác ngộ quần chúng, dạy chữ cho dân, luyện tập cho binh lính, là nơi gặp gỡ giao liên của phong trào cách mạng trong khu vực Hiền Lương – Linh Thông – Vần. Năm 1900, Pháp thành lập tỉnh Yên Bái, làng Linh Thông thuộc tổng Giới Phiên, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Làng nằm bên bờ Tây Sông Hồng, tựa lưng vào rặng núi Muỗi, triền phía sau nối với Hạ Bằng La, Phú Nhuận, Vân Hội, Vần (nay là xã Vân Hội, Việt Hồng, Việt Cường, huyện Trấn Yên). Phía Bắc giáp làng Đức Quân, Hòa Quân cùng xã Minh Quân. Phía Đông là bờ Sông Hồng (có bến Vật Lợn), bờ bên kia là các làng Trà Thượng, Trà Hạ thuộc xã Liên Phương, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ. Phía Nam và Đông Nam có dải Gò Lem án ngữ, phía chân gò bên kia giáp làng Tiểu Phạm, Hiền Lương (nay là xã Âu Cơ, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ).
Với vị trí như vậy, làng Linh Thông đã lọt gọn trong vòng cung của đường phân giới giữa hai tỉnh Yên Bái – Phú Thọ từ phía Đông sang phía Nam. Dọc làng có đường thủy (sông Hồng) chạy dọc theo biên và đường bộ (Quốc lộ 32C) nối liền Lào Cai – Yên Bái – Phú Thọ về xuôi. Ven sông có con đò ngang nối bến Vật Lợn (Linh Thông) với làng Trà ở phía Đông. Phía Tây có đường mòn ngả xuyên với Chiến khu Vần, Hạ Bằng La đi Ba Khe, Nghĩa Lộ, đi Phù Yên – Sơn La. Đường qua Đức Quân, Bảo Long đi Yên Bái. Phía Nam và Đông Nam có đường đi Hiền Lương – Hạ Hòa – Phú Thọ. Như vậy, Linh Thông là một chân quan trọng trong vùng tam giác cách mạng: Vần – Linh Thông – Hiền Lương. Vì thế, vào những ngày cách mạng nóng bỏng, làng Linh Thông nói chung và Chùa Linh Thông nói riêng là nơi hội họp, cất giấu vũ khí, cán bộ, nuôi quân phục vụ cách mạng. Dõi theo lịch sử chúng ta sẽ thấy Chùa Linh Thông có nhiều đóng góp cho cách mạng, góp phần làm nên Mùa thu cách mạng năm 1945 trên quê hương Yên Bái.
Kiến trúc
Chùa có tam quan, có một nhà thờ tổ, một dãy nhà khách và nơi phục vụ ăn, ở, sinh hoạt. Toàn bộ công trình này được dựng trên một gò đất cao (tục gọi là Gò Chùa) nổi lên giữa cánh đồng làng, cách khu dân cư chừng 300m. Nơi đây thoáng mát, rộng rãi, thuận tiện cho việc quan sát và cũng dễ dàng lui tới.
Thành tựu
Theo Quyết định số 395/QĐ-UBND ngày 25/6/2006 của Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái, Chùa được công nhận là Di tích lịch sử cách mạng. Để đến được Di tích có thể đi bằng đường bộ và đường thủy khá thuận lợi.
________________________________
Tiếng Anh (English)
Linh Thong Pagoda, ranked among the favorite destinations in Yen Bai, is located in Tien Phong village, Minh Quan commune, Tram Yen district, Yen Bai province. The pagoda is situated 2.5 km from the center of Minh Quan commune, 27 km from Tram Yen district, and 18 km from the center of Yen Bai province.
According to tradition, Linh Thong Pagoda was built long ago with splendid rosewood architecture and exquisite carvings. The provincial museum still preserves a lotus pedestal dating back to the 18th century.
Linh Thong Pagoda used to be a place of worship for many generations, with numerous Buddha statues, as well as statues of Zen master Ly Khanh Van and King Ly Thai To adorned in gold. However, at the end of the 18th century, the pagoda was destroyed by a fire. The local people then rebuilt the pagoda, but only with bamboo and leaf roofing.
Linh Thong Pagoda made significant contributions to the revolutionary movement in the triangle area: Van – Linh Thong – Hien Luong. It was an important location for hiding weapons, meetings, and nurturing revolutionary forces.
Linh Thong Pagoda is also recognized as a revolutionary historical site according to Decision No. 395/QD-UBND dated June 25, 2006, of the People’s Committee of Yen Bai province.
Tiếng Trung (Chinese)
灵通寺位于越南宁夏省，位于泰安村，民权镇，镇安区。 寺庙距离民权镇中心2.5公里，距离镇安区27公里，距离宁夏省中心18公里。
根据传统，灵通寺建于很久以前，采用精美的花梨木建筑和精致的雕刻。 省博物馆仍然保留着一座可追溯到18世纪的莲花座。
灵通寺曾经是多代人供奉佛祖的地方，有许多佛像，以及镀金的禅师李康文和吕泰祖王的雕像。 然而，在18世纪末，寺庙被一场火灾摧毁。 当地人随后重建了寺庙，但只用竹子和树叶覆盖。
灵通寺在革命运动中做出了重要贡献，位于三角地区：悠 – 灵通 – 贤良。 这是藏匿武器、开会和培养革命力量的重要场所。
根据2006年6月25日宁夏省人民委员会第395/QD-UBND号决定，灵通寺也被认定为革命历史遗址。
