Khi nhắc đến Hải Dương, người ta thường nghĩ đến những món ăn nổi tiếng như bánh đậu xanh, vải thiều, bánh đa gấc Kẻ Sặt, cũng như những điểm du lịch phổ biến như Đảo Cò Chi Lăng, Hồ Bạch Đằng, Cánh đồng hoa rễ, Đền Tranh, Văn Miếu Mao Điền, và nhiều địa danh khác. Tuy nhiên, khi đề cập đến nơi linh thiêng, yên bình, không thể bỏ qua ngôi chùa Hương Hải – nơi mỗi ngày đều rộn lên âm thanh của tiếng mõ và hương thơm nhang.
Vị trí địa lý
Chùa Hương Hải là một địa điểm du lịch tại xã Ái Quốc, Huyện Nam Sách (Tỉnh Hải Dương thuộc vùng Đồng Bằng Sông Hồng). Cách trung tâm Tỉnh Hải Dương khoảng 29 km.
Lược sử
Chùa, thường được biết đến với tên gọi Chùa Hương Hải, đặt ngự trên đỉnh núi Phật Tích (hay còn gọi là núi Tam Ban), với độ cao khoảng 250m, thuộc xã Hoàng Hoa Thám, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Chùa thuộc vào hệ phái Bắc tông và được xây dựng từ thời đời Trần. Đây trước đây là nơi trụ trì của Quốc sư Pháp Loa, Trúc Lâm đệ nhị Tổ, người đã mở rộng sơn cảnh Thanh Mai vào năm 1329. Sau khi ông qua đời, Thái Thượng hoàng Trần Minh Tông đã truy tặng thụy hiệu Minh Trí tôn giả (trong sách Hải Dương – Di tích và danh thắng, 1999, ghi là Tĩnh Trí tôn giả), đặt tên cho tháp là Viên Thông, và sử dụng 10 lạng vàng để xây dựng tháp cùng với việc viết đề thơ Vãn Pháp Loa tôn giả và đề Thanh Mai Tự.
Kiến trúc
Ngôi chùa mới này bao gồm Tiền đường với 7 gian, Tam bảo với 5 gian, cùng hai dãy hành lang, nhà tổ, và nhà tăng. Trước chùa có 7 ngôi tháp, trong đó nổi bật tháp Phổ Quang (xây dựng vào năm 1702) và tháp Linh Quang (xây dựng vào năm 1703). Ngoài ra, có 7 tấm bia có giá trị, đặc biệt là tấm bia Thanh Mai Viên Thông tháp bi, được khắc dựng vào năm Đại Trị ngũ niên (1362). Hai mặt bia này chứa khoảng 5000 chữ, văn bia do Trung Minh biên tập, và Thiệu Tuệ viết chữ, nói về thân thế và sự nghiệp của Thiền sư Pháp Loa, những hoạt động của Trúc Lâm Tam Tổ và hành trạng của nhiều nhân vật đương thời.
Phía sau chùa, có bảo tháp Viên Thông với 3 tầng, thờ xá-lợi Thiền sư Pháp Loa, được xây dựng vào năm 1330. Tháp này là tháp đất nung có tường bao, rộng 10m x 10m. Năm 1714, tháp bị hỏng, và vị sư trụ trì Như Thừa đã tổ chức tái tạo lại tháp bằng đá, cao khoảng 7m. Đầu thế kỷ XX, tháp đá lại bị hỏng, và một ngôi tháp gạch được xây trên bệ của tháp đá. Năm 1999, Bảo tàng tỉnh Hải Dương đã khôi phục lại ngôi tháp đá như cũ.
Chùa còn giữ lại điện Phật được bài trí đơn giản. Ở gian giữa, có không gian thờ Phật và thờ tượng 3 vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang). Gian bên trái thờ đức Trần Hưng Đạo. Thiền sư Pháp Loa viên tịch vào ngày 3 tháng Ba năm Canh Ngọ (1330) tại chùa Quỳnh Lâm, nhưng theo di chúc, xá-lợi của Ngài được tôn trí tại chùa Thanh Mai.
_________________________________
Các ngôn ngữ khác
Tiếng Anh (English)
When Hai Duong is mentioned, people often associate it with famous dishes like green bean cakes, lychees, and Ke Sat pumpkin cakes, as well as popular tourist spots such as Co Chi Lang Island, Bach Dang Lake, Root Flower Fields, Tranh Temple, Mao Dien Confucian Temple, and more. However, the serene and sacred Hương Hải Pagoda, located in Ai Quoc commune, Nam Sach district, approximately 29 km from Hai Duong city center, is not to be overlooked. It sits atop Phat Tich Mountain and holds historical significance, dating back over 700 years. The pagoda, known for its unique architecture and art pieces like Phổ Quang and Linh Quang towers, is a spiritual haven where the daily sounds of bells and the fragrance of incense fill the air.
Tiếng Trung (Chinese)
提到海陽，人們常常聯想到著名的食物，如綠豆糕、荔枝和柯薩南瓜餅，以及受歡迎的旅遊勝地，如哥支浪島、白蘭湖、根花田、陳廟、毛甸文廟等。然而，當提到寧靜而神聖的地方時，不能忽視香海寺——這個位於南沙縣愛國鄉的旅遊勝地，距離海陽市中心約29公里。它坐落在法帝山之巔，海陽寺的歷史悠久，超過700年。這座以其獨特的建築和藝術品如普光和靈光塔而聞名的寺廟是一個精神的避風港，每天都充滿著鐘聲和香火的芬芳。
Tiếng Pháp (French)
Quand on évoque Hai Duong, on pense souvent à des plats célèbres comme les gâteaux aux haricots verts, les litchis et les gâteaux de potiron de Ke Sat, ainsi qu’à des attractions touristiques populaires telles que l’île de Co Chi Lang, le lac Bach Dang, les champs de fleurs de racines, le temple Tranh, le temple confucianiste de Mao Dien, et bien d’autres. Cependant, lorsqu’il s’agit de lieux sacrés et paisibles, on ne peut ignorer la pagode Hương Hải – où chaque jour résonnent les sons des cloches et le parfum de l’encens. Située dans la commune d’Ai Quoc, dans le district de Nam Sach, à environ 29 km du centre de Hai Duong, cette pagode se trouve au sommet de la montagne Phat Tich, à une altitude d’environ 250 mètres, et remonte à l’époque de la dynastie Tran. Elle était autrefois la résidence du maître national Phap Loa, le deuxième disciple de Truc Lam, qui a étendu la zone pittoresque de Thanh Mai en 1329. Après son décès, l’empereur Tran Minh Tong lui a décerné à titre posthume le titre de Minh Tri Ton Gia et a nommé la tour Vien Thong. La pagode est un lieu de pèlerinage spirituel avec une architecture unique, des œuvres d’art remarquables telles que les tours Pho Quang et Linh Quang, et des stèles en pierre précieuses, dont la stèle Thanh Mai Vien Thong érigée en 1362. Derrière la pagode, on trouve la tour Vien Thong, dédiée au maître zen Phap Loa, construite en 1330. Cette tour est en terre cuite avec des murs, mesurant 10 mètres sur 10 mètres. En 1714, la tour a été endommagée, et l’abbé Nhu Thua a organisé la reconstruction en utilisant des pierres, atteignant une hauteur d’environ 7 mètres. Au début du XXe siècle, la tour en pierre a été de nouveau endommagée, et une tour en briques a été construite sur ses fondations. En 1999, le Musée provincial de Hai Duong a restauré la tour en pierre dans son état d’origine. La pagode abrite également une salle de Bouddha simple avec un espace de culte central pour Bouddha et des statues des Trois Ancêtres de Truc Lam (l’empereur Tran Nhan Tong, Phap Loa, Huyen Quang). Une salle latérale est dédiée au culte du vénérable Tran Hung Dao. Phap Loa est décédé le 3 mars de l’année Canh Ngo (1330) au temple Quynh Lam, mais selon son testament, sa relique est honorée à la pagode Thanh Mai.
