Đền Độc Cước còn có tên là đền Thượng nằm trên đỉnh núi Cổ Giải thuộc dãy núi Trường Lệ. Phía đông và tây của đền giáp núi còn phía nam giáp biển Sầm Sơn. Đường lên đền này nằm tại đầu bãi tắm A, phường Trường Sơn, thành phố Sầm Sơn, Thanh Hoá. Nơi đây hàng năm có các lễ hội truyền thống như: Lễ hội Cầu Phúc (16/2 âm lịch), Lễ hội Bánh Chưng – Bánh Giầy (12/5 âm lịch).
Lược sử
Đền được xây dựng vào thời nhà Trần, sang đến thời nhà Lê được trùng tu, cho đến nay đã trùng tu lại nhiều lần. Hiện trạng di tích đền thờ thần Độc Cước tương đối tốt và đang được bảo tồn.
Ngôi liền gắn liền với sự tích chàng trai khổng lồ Độc Cước đã tự xé đôi thân mình để vừa đánh giặc quỷ biển ngoài khơi và đánh giặc trong đất liền cứu dân làng.
Đến nay đền được cấp chứng nhận Di tích cấp Quốc gia năm 1962, là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa, tâm linh vô cùng ý nghĩa.
Kiến trúc
Sau khi đi qua 40 bậc đá từ chân núi, ta sẽ đến cửa đền Độc Cước có hai thớt voi chầu. Đền có kiến trúc hình chữ Đinh theo kiểu chuôi vồ với 3 gian: Tiền đường, Trung đường, Hậu Cung. Tòa điện trong được kết cấu theo kiểu chữ Đinh gồm 3 gian tường lồi bít đốc, kiến trúc theo kiểu chồng giường. Mặc dù được tu sửa nhiều lần nhưng kiến trúc này vẫn giữ được nhiều dấu ấn về nghệ thuật quý hiếm của nửa thế kỷ XVII.
Ngoài ra, tại đền Cô Tiên nằm tại cuối dãy Trường Lệ về phía Tây Nam cũng có gian thờ Thần Độc Cước cùng một số vị thần linh Tứ Phủ.
Di vật
Đền Độc Cước Sầm Sơn đã nổi tiếng trong lịch sử từ rất lâu đời nên tượng thờ đề các vị Thần ở đây đã được thể hiện 2 bộ gồm có đôi Tướng canh bằng đá dưới dạng Võ tướng nghiêm chỉnh đại đao đứng chầu hầu. Ở sát cửa điện phía trong là đôi Phổng quỳ lớn bằng đá được làm từ cuối thế kỷ XVIII. Ngoài ra còn có hai pho tượng ngựa đúc bằng đồng. Đó là những phong tượng ngộ nghĩnh có giá trị nghệ thuật cao. Nhưng đồng thời nó cũng biểu hiện những mặt của lịch sử vào đầu thế kỉ XVIII xã hội đầy những nhiễu nhương, hệ tư tưởng nho giáo khủng hoảng đến trầm trọng. Con người không thể trông cậy vào tư tưởng chính thống được nữa và họ đặt lòng tin vào nhiều hơn vào cửa Đền, cửa Phủ. Các Tượng như đã phản ánh lịch sử là sự tôn vinh vị Thần. Tượng Thần Độc Cước được thể hiện dưới dạng các tượng nhỏ (thường cao từ 15cm đến 30cm) với hình thức bán thân bổ dọc mặc áo Võ tướng mặt nhẵn mạnh nét gồ ghề để tạo sự hung dữ, nửa thân kia không có, được thay bằng mây cuộn.
Trong Đền vẫn còn giữ được 8 đạo sắc phong về thần Độc Cước do triều đình phong kiến các đời phong tặng, cùng nhiều câu đối bằng chữ nho ca ngợi công lao của thần. Phía sau đền có Môn Lâu dựng năm 1863 bằng gỗ.
Tài liệu tham khảo
- Oản Cô Tâm: https://oancotam.com/than-doc-cuoc/
- giaothongSaiGon: https://sites.google.com/site/giaothongsaigon/ky-su-du-lich-kham-pha/trong-nuoc/huyen-thoai-than-dhoc-cuoc
- Người Hà Nội: http://nguoihanoi.com.vn/than-doc-cuoc_262564.html
- Báo Lao Động: https://laodong.vn/xa-hoi/de-tuong-than-doc-cuoc-bo-vo-den-bao-gio-592336.ldo
