Giới thiệu
Việc thờ cúng tổ tiên và chăm sóc công việc họ là một phần không thể thiếu trong văn hóa truyền thống của người Việt. Mặc dù trong một thời gian dài bị bỏ quên do nhiều lý do, nhưng gần đây, việc này đã được khôi phục và quan tâm hơn. Tuy nhiên, trong quá trình này, vẫn còn nhiều vấn đề cần được thảo luận và giải quyết, đặc biệt là về hướng đi của văn hóa và phương pháp tổ chức.
Là người trực tiếp tham gia vào công việc này trong gia đình, chúng tôi đã có cơ hội tiếp xúc và trao đổi ý kiến với bà con từ các dòng họ khác, cả những người sống trong và ngoài quê. Qua đó, chúng tôi nhận thấy rằng có nhiều vấn đề cần phải được giải quyết để thể hiện sự tri ân và kính trọng đối với cha mẹ, ông bà và tổ tiên đã ra đi, đồng thời phù hợp với tinh thần của thế hệ hiện nay.
Trong tác phẩm này, tác giả đã ghi lại nội dung của các cuộc trò chuyện, cuộc họp hoặc tọa đàm giữa chính mình và bà con từ các dòng họ khác, bao gồm cả những người ở quê và xa quê. Ý kiến của đàn ông, phụ nữ, người già, người trẻ, cũng như của những người đảm nhận vai trò của cha mẹ hoặc trưởng lão trong gia đình đều được ghi nhận.
Mục lục
LỜI NÓI ĐẨU
TRẢ LỜI BẠN ĐỌC: VIỆC HỌ CỐ GÌ ĐẢNG BÀN?
TRAO ĐỔI TÂM TÌNH GIỮA NGƯỜI CHĂM LO VIỆC HỌ
I.Chăm lo việc họ phải xuất phát từ lòng thành kính tổ tiên và gắn bó tình
II. Phong trào khôi phục việc họ trong những năm gần đây
Họ Lý ở Hàn Quốc về Việt Nam tìm tổ
IV. Việc họ quan hệ đến phong trào chung của quê hương
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM ĐIỀU HÀNH VIỆC HỌ TRONG THỜI ĐẠI MỚI
I. Tộc trưởng, trưởng chi và ban điều hành việc họ
II. Vấn đề soạn thảo tộc ước
III. Vận động đóng góp cho họ và chi tiêu quản lý quỹ họ
1. Vấn đề đóng góp sức tiền của
2. Vấn để gây quỹ họ
3. Việc quản lý quỹ họ
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM VẬN DỤNG LỄ NGHI TRONG THỜI ĐẠI MỚI
I. Vấn đề nghi thức tế tự
II. Mẫu văn tế tổ
III. Bài xướng lễ trong buổi lễ tế tổ
IV. Vấn đề hợp tự
V. Làm lễ yết cáo tổ tiên xin vào sổ họ cho con mới sinh
VI.Bàn thờ vọng là gì? Cách lập bàn thờ vọng?
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM XÂY DỰNG SỬA SANG NHÀ THỜ HỌ VÀ PHẦN MỘ TỔ TIÊN
I. Từ đường (nhà thờ)
1. Ba loại từ đường
2. Vấn đề trùng tu, phục chế, tái thiết hay tòn tạo từ đường
II. Phần mộ
1. Thổ táng là táng thức cổ truyền phổ biến nhất ỏ nước ta
2. Thuật phong thuỷ với vấn đề mồ mả tiền nhân
3. Mộ tổ các họ đại tôn và tiểu chi
4. Việc tôn tạo mộ tổ và dời mộ tổ
5. Tôn Tạo nghĩa trang của họ
6. Hài cốt tổ tiên với tâm linh con cháu
7. Âm đức đi đôi với dương đức
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM KHẢO CỨU, DỊCH, TỤC BIÊN, LẬP SƠ ĐÓ GIA PHẲ, BẢO QUẢN VÀ PHỔ BIẾN GIA PHẢ
1. Gia phả là gia bảo
2. Khảo cứu lời tựa các gia phả
3. Nhận định chung nội dung các bản gia phả còn lưu truyền
4. Kinh nghiệm dịch gia phả
5. Kinh nghiệm tục biên gia phả
6. Bảo quản và phổ biến gia phả
7. Một vài kinh nghiệm trao đổi thêm qua quá trình khảo cứu gia phả các họ
TINH THẦN TỔ TIÊN SỐNG MÃI TRONG CON CHÁU
PHỤ LỤC
VĂN HÓA DÒNG HỌ LÀ HẠT NHÂN CỦA NỀN VĂN HOÁ DÂN TỘC NƯỚC TA
I. Điểm qua văn hóa dòng họ của dân tộc ta từ đầu thế kỷ 20 đến cách mạng tháng tám 1945
II. Thời kỳ sau cách mạng tháng tám 1945 đến khi kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ 1975
III. Từ 1975 đến nay
NIÊN BIỂU CÁC TRIỀU VUA TỪ ĐINH TIÊN HOÀNG ĐẾN CUỐI TRIỀU NGUYỄN (PHỤC VỤ KHẢO CỨU NIÊN ĐẠI CÁC TIÊN TỔ TRONG GIA PHẢ CÁC HỌ)
BẢNG TÍNH ĐỔI NĂM DƯƠNG LỊCH THÀNH NĂM CAN CHI
MẪU SƠ ĐỒ GIA PHẢ TRẦN TRIỀU THẾ PHẢ
BẢNG THẾ THỨ HỌ NGÔ THÌ Ở TẢ THANH OAI
PHẢ HỆ DÒNG DÕI DIỄN TRẠCH HẦU HỒ SĨ ANH
