Giới thiệu
Với kiến thức sâu rộng về Bách Gia Chư Tử, về tư tưởng học thuật Trung Quốc, Việt Nam từ thời cổ cho đến hiện đại, về Phật giáo, Thiên chúa giáo, đồng thời có sự hiểu biết vững về tư tưởng và triết học Âu Tây, Giáo sư Cao Xuân Huy là một người có khả năng đưa ra các đối chiếu triết học, vạch ra những điểm tham chiếu đáng tin cậy, giúp chúng ta nhận biết sự khác biệt cũng như sự tương đồng giữa tư tưởng phương Đông và phương Tây, Trung Quốc và Việt Nam, giữa tâm thức hiện đại và truyền thống…
Công trình nghiên cứu và giảng dạy của Giáo sư Cao Xuân Huy không bao giờ là những tập sách khô khan, ngược lại, chúng mang lại rất nhiều ý tưởng sáng tạo, đưa ra những luận điểm sắc bén, gợi ý về phương pháp nghiên cứu. Những bài giảng của ông đã đóng góp không nhỏ vào việc đào tạo nhiều thế hệ trí thức có uy tín và làm phong phú thêm cho đời sống học thuật, tư tưởng ở Việt Nam.
Việc công bố một tuyển tập về Cao Xuân Huy thực sự là cần thiết, và có thể nói đã trễ hẹn; đáng tiếc rằng điều này không hề dễ dàng. Là một học giả tập trung vào việc truyền đạt kiến thức cho thế hệ trẻ mà không quan tâm đến việc thăng danh, nhiều bài viết, giáo trình của Cao Xuân Huy viết từ thời trẻ, thời kháng chiến chống Pháp, và cả sau này, đã không được ông lưu lại. Số bài viết còn tồn tại cũng rải rác, yêu cầu một quá trình tìm kiếm công phu, hoặc có thể chỉ còn dưới dạng các bản thảo chép tay, bản gốc đã lỗi thời, cần phải được kiểm tra, so sánh và ghi chú kỹ lưỡng.
Mục lục
Lời nói đầu
Cao Xuân Huy trong thế giới người hiền
PHẦN THỨ NHẤT
CHỦ TOÀN VÀ CHỦ BIỆT, HAI NGÃ RẼ TRONG TRIẾT HỌC ĐÔNG TÂY
Cái bi kịch của sự đồng nhất hóa
Phương thức “chủ toàn” và phương thức ’’chủ biệt” của tư tưởng.
Thiết vấn pháp của bản thể luận
Bản thể và nguyên lý đồng nhất tính
Vận động, phát triển, và không gian, thời gian
Tri giác và thế giới
Do lai của ý thức
PHẦN THỨ HAI
TƯ TƯỞNG VIỆT NAM TỪ TRUYỀN THỐNG ĐẾN CANH TÂN
Lê Quý Đôn và học thuyết “Lý – Khí”
Tư tưởng Việt Nam dưới thời Tự Đức
Chủ thuyết canh tân của Nguyễn Trường Tộ
Một “giả thiết làm việc” trong quá trình nghiên ngẫm về lịch trình tư tưởng dân tộc
PHẦN THỨ BA
ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG TRIẾT HỌC CỔ ĐẠI TRUNG QUỐC
Xã hội và tư tưởng cổ đại Trung Quốc
Khổng Tử
Lão Tử
Mặc Tử
Mạnh Tử
Trang Tử
Tuân Tử
Pháp gia và Hàn Phi
Sơ lược về sách Liệt Tử và học thuyết Dương Chu
Tổng luận Chu dịch
Tư tưởng triết học Phật giáo Lục triều,Tùy, Đường
PHẦN THỨ TƯ
NIÊN BIỂU, BẢNG TRA CỨU VÀ CHỦ GIẢI TÊN NGƯỜI – TÊN SÁCH
Niên biểu Cao Xuân Huy
Bảng tra cứu và chú giải tên người – tên sách
