Viện Sử học (2007) Đại Nam Thực Lục – Quốc Sử Quán Triều Nguyễn tập (6). NXB Giáo Dục

Giới thiệu

Đại Nam thực lục, tác phẩm chính sử lớn nhất và quan trọng nhất của triều đại Nguyễn, được biên soạn bởi Quốc Sử Quán trong suốt 88 năm trước khi hoàn thành, bắt đầu từ năm thứ hai của triều Minh Mệnh (1821) đến khi hoàn tất và in xong những quyển cuối cùng vào năm thứ ba của triều Duy Tân (1909).

Đại Nam thực lục được tổ chức theo dạng biên niên và chia thành hai phần chính: Tiền biên và Chính biên.

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội trong việc tìm hiểu, nghiên cứu, giảng dạy và học tập về lịch sử dân tộc, Viện Sử Học và Nhà Xuất Bản Giáo Dục đã hợp tác tái bản bộ Đại Nam thực lục, bộ sách quan trọng này.

Trong lần tái bản đầu tiên, bản dịch của Đại Nam thực lục được chia thành 38 tập (kích thước 13 x 19), trong đó có 1 tập Tiền biên và 37 tập Chính biên. Hiện nay, để thuận tiện cho độc giả, bộ sách này đã được dồn lại thành 10 tập (kích thước 16 x 24).

Bố cục tác phẩm

Đại Nam Thực Lục là tập hợp các sự kiện lịch sử từ thời chúa Nguyễn Hoàng trấn thủ Thuận Hóa (1558) đến thời vua Khải Định (1925), được biên soạn bởi Quốc Sử Quán triều Nguyễn.

Phần đầu của Đại Nam Thực Lục gọi là Đại Nam Thực Lục Tiền Biên, bao gồm 12 quyển, ghi chép về các sự kiện lịch sử của 9 chúa Nguyễn Đàng từ Nguyễn Hoàng (1558) đến chúa Nguyễn Phúc Thuần (1777).
Phần thứ hai là Đại Nam Thực Lục Chính Biên, gồm 587 quyển, viết về triều đại của các vị vua nhà Nguyễn, là phần chính của bộ biên niên sử này. Đại Nam Thực Lục Chính Biên ghi chép các sự kiện từ thời Nguyễn Ánh làm chúa (1778) đến thời vua Đồng Khánh (1887), và sau này được mở rộng đến thời vua Khải Định (1925).

Cả hai phần Tiền Biên và Chính Biên của Đại Nam Thực Lục được bắt đầu biên soạn từ năm 1821 (năm thứ hai của triều Minh Mạng), và sau 88 năm, đến năm 1909, mới hoàn thành cơ bản (bao gồm toàn bộ phần Tiền Biên và 6 kỷ đầu của phần Chính Biên).

Ngoài ra, Đại Nam Liệt Truyện Tiền Biên (大南列傳前編) và Đại Nam Chính Biên Liệt Truyện (大南正編列傳) cũng được coi là một phần của Đại Nam Thực Lục.

Đại Nam Thực Lục Chính Biên được chia thành 8 phần (kỷ), bao gồm:

Đệ Nhất Kỷ: Biên niên lịch sử nhà Nguyễn đời vua Gia Long (Nguyễn Ánh) từ năm 1778 đến năm 1819.
Đệ Nhị Kỷ: Biên niên lịch sử nhà Nguyễn đời vua Minh Mạng từ năm 1820 đến năm 1840.
Đệ Tam Kỷ: Biên niên lịch sử nhà Nguyễn đời vua Thiệu Trị từ năm 1841 đến năm 1847.
Đệ Tứ Kỷ: Biên niên lịch sử nhà Nguyễn đời vua Tự Đức từ năm 1848 đến năm 1883.
Đệ Ngũ Kỷ: Biên niên lịch sử nhà Nguyễn đời vua Kiến Phúc từ năm 1883 đến năm 1885.
Đệ Lục Kỷ: Biên niên lịch sử nhà Nguyễn đời các vua Hàm Nghi và Đồng Khánh từ năm 1885 đến năm 1888.
Đệ Lục Kỷ Phụ Biên: Biên niên lịch sử nhà Nguyễn đời các vua Thành Thái (19 quyển) và Duy Tân (10 quyển) trong thời kỳ từ năm 1889 đến năm 1916.
Đệ Thất Kỷ: Biên niên lịch sử nhà Nguyễn đời vua Khải Định từ năm 1916 đến năm 1925.