Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Phú Châu tên chữ là Hương Thuỷ tự, thuộc thôn Phú Châu, xã Xuân Phú, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội, trước năm 1945 thì thôn Phú Châu thuộc xã Phú Châu, huyện Phúc Thọ, tỉnh Sơn Tây, nay thuộc thành phố Hà Nội.
Lịch sử
Chùa nằm ở vùng ven Sông Hồng của huyện Phúc Thọ, chưa xác định được chùa được xây dựng từ khi nào, theo dân gian truyền miệng, ngôi chùa được thành lập từ rất sớm, nhằm đáp ứng nhu cầu văn hoá tâm linh tín ngưỡng của cư dân làng xã thôn Phú Châu.
Kiến trúc
Chùa Phú Châu được xây dựng trên địa hình thế đất cao, xung quanh được trồng nhiều cây cối, hiện nay chùa có các công trình: Cổng, Tam bảo, Nhà Mẫu, Nhà Tổ, nhà Bia.
Tam bảo là dãy nhà 7 gian, dài khoảng 9m, được làm kiểu tường hồi bít đốc tay ngai với mái chảy, lợp ngói ri, hai trụ biểu được làm kiểu ô lồng đèn, trên đỉnh hai trụ biểu được đắp đôi nghê chầu. Bên trong, các bộ vỡ đỡ mái được lầm thông nhất theo kiểu Kèo kẻ quá giang bằng gỗ tứ thiết, được bào trơn, các gian thờ được xây cao khoảng 40cm, bên trên có các tượng: Hộ Pháp, Đức Chúa Ông, Đức Thánh Hiền, Già Lam Chân Tể, Diệm Nhiên Đại sỹ.
Hậu cung của dãy Tam bảo chạy dọc vào trong gồm 3 gian, rộng gần 5m, bên trong được xây các bệ gạch có cấp bậc từ thấp đến cao, bên trên đặt hệ thống các tượng pháp: bộ Tam Thế ở vị trí cao nhất có kích thước đồng đều nhau, ngồi trên bệ sen, 3 pho tượng này mang nét kiến trúc của thế kỷ XVIII – XIX.
Ở hàng thứ hai là tượng Thích Ca, hai bên là A Nan và Ca Diếp
Lớp thứ 3 là tượng A Di Đà
Lớp thứ 4 là tượng Ngọc Hoàng
Lớp thứ 5 là tượng Kim Đồng, Ngọc Nữ
Lớp thứ 6 là toà Cửu Long
Lớp thứ 7 là tượng Nam Tào, Bắc Đẩu
Ở hai bên tường hồi có các tượng Quan Âm Tống Tử, Quan Âm Tọa Sơn.
Bên cạnh tòa Tam bảo là hai dãy nhà Tổ và Nhà Mẫu, cả hai nhà đều là nhà 3 gian, xây kiểu tường hồi bít đốc, mái lợp ngói ri. Đây là nơi thờ các vị tổ sư từng trụ trì của chùa, gian giữa của nhà Tổ thường có tượng Bồ Đề Đạt Ma và các vị tổ sư ở chùa. Còn nhà Mẫu là nơi thờ các tượng Mẫu theo tín ngưỡng thờ Mẫu của Việt Nam.
Toà nằm cạnh đầu hồi Tam bảo là dãy nhà Bia gồm 4 gian.
Các kiến trúc của chùa hầu hết được làm đơn giản, bào trơn ít hoa văn trang trí.
Di vật
Qua quá trình lịch sử, hiện nay chùa phú Châu còn lưu giữ được một số di vật quý gồm: chuông đồng, hoành phi, câu đối, bát hương đá và nhiều đồ thờ cúng khác. Đặc biệt là hệ thống tượng tròn gồm 40 bức và 1 toà Cửu Long, các bức tượng này có niên đại khoảng cuối thế kỷ XVIII.
Xếp hạng
Chùa Phú Châu đã được xếp hạng là di tích lịch sử – văn hoá cấp tỉnh, thành phố năm 2000.
English Translation
Name and Geographical Location
Phu Chau Pagoda, also called Huong Thuy Tu, is located in Phu Chau village, Xuan Phu commune, Phuc Tho district, Hanoi city. Before 1945, Phu Chau village belonged to Phu Chau commune, Phuc Tho district, Son Tay province; today, it is under Hanoi city.
History
The pagoda is situated in the Red River riverside area of Phuc Tho district. The exact date of construction is unknown; however, according to oral traditions, the pagoda was founded very early to serve the spiritual and religious needs of the villagers of Phu Chau.
Architecture
Phu Chau Pagoda was built on elevated terrain, surrounded by many trees. At present, the pagoda includes the following structures: the Gate, the Main Sanctuary (Tam Bao), the Mother Goddess Hall (Nha Mau), the Ancestor Hall (Nha To), and the Stele House.
The Main Sanctuary consists of a seven-compartment building, about 9 meters long, built in the style of bit doc tay ngai with sloping tiled roofs (ngoi ri). Two decorative columns are designed in lantern style, topped with a pair of kneeling mythical lions (nghe). Inside, the roof structure is supported by wooden beams (tu thiet) in the traditional keo ke qua giang style, planed smooth with minimal ornamentation. The altars, elevated about 40 cm, house statues such as the Dharma Protectors (Ho Phap), Duc Chua Ong, Duc Thanh Hien, Gia Lam Chan Te, and Diem Nhien Dai Sy.
The Rear Sanctuary (Hau Cung) of the Tam Bao extends inward with three compartments, about 5 meters wide, containing tiered brick platforms for the statues:
-
The First tier: the Three Worlds Buddhas (Tam The), equal in size, seated on lotus thrones, dating from the 18th–19th centuries.
-
The Second tier: Shakyamuni Buddha, flanked by Ananda and Mahakasyapa.
-
The Third tier: Amitabha Buddha.
-
The Fourth tier: the Jade Emperor.
-
The Fifth tier: Kim Dong and Ngoc Nu.
-
The Sixth tier: the Nine Dragons (Cuu Long) altar.
-
The Seventh tier: Nam Tao and Bac Dau.
Along the side walls are statues of Avalokiteshvara (Quan Am Tong Tu, Quan Am Toa Son).
Next to the Tam Bao are the Ancestor Hall and the Mother Goddess Hall, both three-compartment buildings with bit doc walls and tiled roofs. The Ancestor Hall enshrines Bodhidharma and former abbots, while the Mother Goddess Hall venerates Mother Goddesses according to Vietnamese beliefs.
Beside the Tam Bao is a four-compartment Stele House. The overall architectural style is simple, with smooth, undecorated wooden structures.
Relics
Through history, Phu Chau Pagoda has preserved several valuable relics, including bronze bells, horizontal boards (hoanh phi), couplets (cau doi), stone incense burners, and many ritual objects. Notably, there are 40 wooden statues and one Nine Dragons altar, dating to the late 18th century.
Classification
Phu Chau Pagoda was recognized as a provincial and municipal-level Historical and Cultural Relic in the year 2000.
📌 中文翻译 (Chinese Translation)
名称与地理位置
富洲寺，字名香水寺，位于河内市福寿县春富社富洲村。1945年以前，富洲村属山西省福寿县富洲社，如今属河内市。
历史
该寺坐落于福寿县红河沿岸地带。其确切建造年代不详，但根据民间传说，富洲寺建于很早时期，以满足富洲村民的精神与宗教需求。
建筑
富洲寺建于高地之上，周围植有许多树木。目前寺院包括：山门、大雄宝殿、母殿、祖堂和碑楼。
大雄宝殿为七间建筑，长约9米，采用“壁堵手倚”式结构，屋顶覆“黎瓦”。两根表柱为灯笼式，上端雕有一对蹲踞的狻猊。殿内屋架为“四木”结构，采用“科架过梁”形式，木料刨光，少有雕饰。殿内祭坛高约40厘米，上供护法、德主公、德圣贤、伽蓝真宰、焰然大士等神像。
大雄宝殿后殿（三间，宽约5米）内设砖台，自低至高层叠，供奉诸佛像：
-
第一层：三世佛像，大小一致，结跏趺坐于莲台，属十八—十九世纪风格。
-
第二层：释迦佛，左右为阿难与迦叶。
-
第三层：阿弥陀佛。
-
第四层：玉皇大帝。
-
第五层：金童、玉女。
-
第六层：九龙宝座。
-
第七层：南斗、北斗。
两侧墙上供奉送子观音、坐山观音。
大雄宝殿旁设有祖堂与母殿，均为三间建筑，覆黎瓦。祖堂供奉菩提达摩及历代住持；母殿供奉母神，体现越南本土信仰。
大雄宝殿旁另建四间碑楼。整体建筑简朴，木构件光素少饰。
文物
富洲寺现保存有青铜钟、横匾、对联、石香炉及多种祭祀器物。尤为重要的是四十尊木雕圆像及一座九龙宝座，约建于十八世纪末。
定级
富洲寺于2000年被认定为省、市级历史文化遗迹。
📌 Traduction française (French Translation)
Nom et situation géographique
La pagode Phu Chau, appelée également Huong Thuy Tu, est située dans le village de Phu Chau, commune de Xuan Phu, district de Phuc Tho, ville de Hanoi. Avant 1945, le village de Phu Chau appartenait à la commune de Phu Chau, district de Phuc Tho, province de Son Tay ; aujourd’hui, il dépend de la ville de Hanoi.
Histoire
Située dans la zone riveraine du fleuve Rouge, la pagode Phu Chau a une origine incertaine. Selon la tradition orale, elle aurait été fondée très tôt pour répondre aux besoins spirituels et religieux des habitants du village de Phu Chau.
Architecture
Construite sur un terrain surélevé et entourée d’arbres, la pagode comprend aujourd’hui : le portail, le sanctuaire principal (Tam Bao), le pavillon des Déesses-mères (Nha Mau), le pavillon des Ancêtres (Nha To) et la maison des stèles.
Le sanctuaire principal est un édifice de sept travées, long d’environ 9 mètres, construit en style bit doc tay ngai, avec un toit couvert de tuiles « ri ». Deux colonnes ornementales, de style lanterne, sont surmontées d’une paire de lions mythiques agenouillés (nghe). À l’intérieur, la charpente en bois (tu thiet), lissée et sans décor exubérant, adopte la technique traditionnelle keo ke qua giang. Les autels, surélevés d’environ 40 cm, accueillent les statues des Protecteurs du Dharma (Ho Phap), Duc Chua Ong, Duc Thanh Hien, Gia Lam Chan Te et Diem Nhien Dai Sy.
Le sanctuaire arrière (Hau Cung), de trois travées et large de 5 mètres, abrite des gradins de briques superposés portant une série de statues :
-
Premier niveau : les Trois Bouddhas (Tam The), de taille égale, assis sur des trônes de lotus, datant des XVIIIe–XIXe siècles.
-
Deuxième niveau : Bouddha Shakyamuni, entouré d’Ananda et Mahakasyapa.
-
Troisième niveau : Bouddha Amitabha.
-
Quatrième niveau : l’Empereur de Jade.
-
Cinquième niveau : Kim Dong et Ngoc Nu.
-
Sixième niveau : l’autel des Neuf Dragons (Cuu Long).
-
Septième niveau : Nam Tao et Bac Dau.
Sur les murs latéraux figurent Quan Am Tong Tu et Quan Am Toa Son.
À côté du Tam Bao se trouvent le pavillon des Ancêtres et celui des Déesses-mères, tous deux à trois travées, couverts de tuiles « ri ». Le pavillon des Ancêtres abrite Bodhidharma et les anciens abbés ; celui des Déesses-mères est consacré aux divinités maternelles du culte vietnamien.
Près du Tam Bao se situe encore une maison des stèles de quatre travées. L’architecture est simple, avec des structures en bois lissées et peu décorées.
Vestiges
La pagode Phu Chau conserve plusieurs objets précieux : cloche en bronze, panneaux horizontaux (hoanh phi), sentences parallèles (cau doi), brûle-encens en pierre et divers objets rituels. En particulier, un ensemble de 40 statues en bois et un autel des Neuf Dragons datant de la fin du XVIIIe siècle.
Classement
En 2000, la pagode Phu Chau a été classée monument historique et culturel de niveau provincial et municipal.
Tài liệu tham khảo
- Thái Nguyễn Việt, Những di sản văn hóa huyện phúc thọ p2.
