Thân thế
Hòa thượng Tế Trí – Hữu Phỉ – Hòa thượng với mỹ hiệu được tôn xưng HOA NGHIÊM PHÁP SƯ, “cửa chùa khép lại cửa lòng mở, cầu nguyện dân an nước thái bình.”
Hòa thượng Tế Trí – Hữu Phỉ là sư đệ của Hòa thượng Tế Đoan – Hạo Nhiên và cũng là đệ tử của Hòa thượng Thật Kiến – Liễu Triệt, với pháp danh Tế Trí pháp hiệu Hữu Phỉ, Lâm tế chánh tông đời thứ 36 – Trụ trì đời thứ 5 Tổ đình Thập Tháp Di Đà, Bình Định.
Quá trình hoạt động Phật giáo
Sau khi Hòa thượng Thật Kiến – Liễu Triệt viên tịch, Hòa thượng Tế Trí – Hữu Phỉ được các Chúa thỉnh ra Thuận Hóa thay thế Bổn sư Trú trì chùa Thiên Mụ. Hòa thượng Tế Trí – Hữu Phỉ là một bậc đa văn, thâm ngộ Phật pháp, Hoa Nghiêm là một bộ kinh lớn trong hệ thống Kinh tạng Phật giáo Đại thừa mà Hòa thượng lấy làm tâm đắc nhất. Bộ kinh nầy thường được Hòa thượng đem ra thuyết giảng và hướng dẫn mọi người tu học, vì vậy mà đương thời Hòa thượng còn có danh xưng là Hoa Nghiêm Pháp Sư.
Bảo tháp của Tổ Tế Trí-Hữu Phỉ tại Tổ đình Thập Tháp, Bình Định, ảnh VK
Năm 1784, Hòa thượng Tế Đoan – Hạo Nhiên viên tịch tại Tổ đình Thập Tháp. Bởi lúc bấy giờ đệ tử của Hòa thượng còn nhỏ tuổi, chưa đủ khả năng thừa đương đạo nghiệp, cho nên phải mời Hòa thượng Tế Trí – Hữu Phỉ trở về Bình Định thừa kế Trú trì tổ đình Thập Tháp.
Tuy nhiên hoàn cảnh đất nước lúc bấy giờ cũng còn trong giai đoạn tranh chấp giữa Tây Sơn và nhà Nguyễn, cho nên mọi hoạt động của Phật giáo cũng gặp rất nhiều hạn chế, nói chung tình hình chùa viện chủ yếu lo duy trì là chính. Nhất là chùa Thập Tháp lại nằm ngay giữa vòng chiến cuộc, vì vậy mà Hòa thượng Hữu Phỉ trước sau chỉ chủ trương: “Cửa chùa khép lại cửa lòng mở, cầu nguyện dân an nước thái bình.”
Hòa thượng có các đệ tử đứng ra Khai sơn các ngôi chùa như:
- Hòa thượng Liễu Hướng – Thiện Huệ: Khai sơn chùa Thanh Quang, nay thuộc phường Nhơn Hưng, thị xã An Nhơn tỉnh Bình Định.
- Hòa thượng Liễu Vũ, không rõ pháp hiệu: Khai sơn chùa Thiên Hưng tại làng Cẩm Văn, nay thuộc phường Nhơn Hưng, thị xã An Nhơn tỉnh Bình Định.
Thời kỳ viên tịch
Đến ngày Rằm tháng 5 năm Kỷ Mùi (1799), Hòa thượng Tế Trí – Hữu Phỉ an nhiên thị tịch tại Tổ đình Thập Tháp, đồ chúng lập tháp thờ Hòa thượng trong khu viên chùa.
Long vị thờ tại Tổ đường ghi rằng: “Lâm Tế Chánh Tông tam thập lục thế, Hoa Nghiêm Pháp Sư húy Tế Trí thượng Hữu hạ Phỉ giác linh liên tòa”.
Nguồn: Thích Viên Kiên, Chùa Thập Tháp và Tổ sư Nguyên Thiều – Siêu Bạch, 2019, NXB Hồng Đức.
