Chùa Tam Thai có địa chỉ tại phường Hòa Hải, thuộc địa phận quận Ngũ Hành Sơn, TP. Đà Nẵng. Ngôi chùa linh thiêng được dựng nên trên một mảnh đất của ngọn núi Thủy Sơn – một trong năm ngọn núi thuộc dãy Ngũ Hành Sơn. Vì vậy, đây không chỉ là điểm du lịch tâm linh cổ kính, linh thiêng mà còn là điểm tham quan vãn cảnh tuyệt đẹp.
Lược sử
Theo thuyết minh về chùa Tam Thai thì ngôi chùa này được xây dựng từ năm 1630, ban đầu có tên là Tam Thai tự và được trụ trì bởi Hưng Liên – một vị thiền sư Trung Quốc. Năm 1825, dưới thời vua Minh Mạng chùa được trùng tu lại và được sắc phong là Quốc Tự.
Năm 1907, chùa do Hòa thượng Ấn Lang trụ trì, đến năm 1995, Hòa thượng Thích Trí kế nhiệm. Trong từng giai đoạn này, chùa đều được trung tu, bảo vệ. Tuy nhiên, đến nay chùa vẫn giữ được kiến trúc cổ kính, lưu giữ nhiều kỷ vật quý. Điển hình như: tấm biển Tam Thai Tự, món quà do vua Minh Mạng ban tặng là tấm kim bài hình trái tim lửa hay ấm kim bài bằng đồng…
Thuyết minh về chùa Tam Thai Đà Nẵng cũng kể lại câu chuyện chúa Nguyễn Ánh khi truy đuổi quân Tây Sơn ghé qua một hòn đảo ngoài biển Đông. Nhà vua cầu xin đức Phật ban nước ngọt thì đã được chứng giám.
Khi trở lại đất liền, ông ẩn mình trên ngọn núi Ngũ Hành Sơn, tự nhủ khi đánh thằng quân Tây Sơn sẽ phục dựng lại chùa. Về sau, vua Gia Long thay ông thực hiện di ngôn, xây dựng ngôi chùa linh thiêng này. Đến nay, đây là một trong những ngôi chùa Đà Nẵng nổi tiếng, thu hút đông đảo khách du lịch ghé thăm.
Diện mạo của chùa ngày hôm nay đã có sự thay đổi so với ban đầu bởi trải qua nhiều lần trùng tu trong khoảng thời gian từ năm 1907 đến năm 1995. Hiện, tại chùa vẫn còn lưu giữ được tấm biển Tam Thai Tự và tấm kim bài hình trái tim lửa khắc theo ngự bút của vua Minh Mạng với nội dung ca ngợi Phật pháp vô lượng từ bi phổ độ chúng sinh…
Kiến trúc
Mặc dù kiến trúc chùa hiện nay mang phong cách kiến trúc đặc trưng của Nhà Nguyễn bởi đã qua nhiều lần tu sửa, song Tam Thai tự vẫn được coi là ngôi chùa cổ tại Đà Nẵng bởi công trình tâm linh này đã được khởi công xây dựng từ năm 1630.
Bởi kiến trúc đẹp và cổ kính lại nằm trong quần thể danh thắng Ngũ Hành Sơn, do vậy chùa Tam Thai hàng ngày đều có rất đông du khách tìm đến chiêm bái, dâng hương. Từ chân ngọn núi Thủy Sơn, du khách theo những bậc thang đã in dấu thời gian để lên Tam Thai. Chùa có 3 tầng: Tầng thứ nhất ở về phía Bắc gọi là Thượng Thai. Tầng thứ hai ở về phía Nam gọi là Trung Thai. Tầng thứ ba ở về phía Đông gọi là Hạ Thai.
Kiến trúc chùa Tam Thai có cổng Tam Quan, chùa chính, khu vực hành cung nhà thờ tổ và các công trình nghệ thuật khác. Phía trước chùa Tam Thai là một khoảng sân rộng, có cây cao tỏa bóng mát khắp mặt sân. Cổng Tam quan được làm theo kiểu lầu chuông lợp mái trông rất cổ kính.
Khi qua cổng Tam quan và tới sân trong, pho tượng phật Di Lặc sẽ là hình ảnh đầu tiên du khách nhìn thấy. Pho tượng được chạm từ đá sa thạch, kích thước khá lớn.
Hai bên sân là hành cung, nơi vua Minh Mạng cho xây dựng làm chỗ nghỉ ngơi mỗi khi đến vãn cảnh chùa. Chùa chính nằm phía sau khoảng sân này. Chùa được xây bằng gạch, quay mặt về hướng Nam. Mái ngói lưu ly, nóc trang trí lưỡng long chầu nguyệt, các cột đều trang trí rồng – phụng. Hai bên vách Tiền đường tạc phù điêu Tả Phù và Hữu Bật – là hai vị thần canh giữ chùa. Chính điện chùa thờ Phật A Di Đà, Quan Thế Âm Bồ Tát và Đức Đại Thế Chí.
Nhìn chung, tổng thể cảnh quan kiến trúc chùa được xây dựng theo hình chữ Vương với nhiều đường nét mang tính thẩm mỹ cao. Theo đánh giá của các nhà lịch sử, kiến trúc thì Tam Thai tự là đặc trưng của kiến trúc chùa thời nhà Nguyễn.
Bên cạnh những công trình chính, chùa Tham Thai còn có tháp Vọng Giang hay còn gọi là Vọng Giang Đài. Đây là điểm cao nhất ở ngọn núi Thủy Sơn, nếu đứng từ đây, du khách có thể nhìn cả một vùng bao la rộng lớn, bao quát cảnh hùng vĩ của Ngũ Hành Sơn, xa xa là con sông Hàn, sông Cẩm Lệ quanh co…
Nếu có đủ thời gian, du khách nên dành thời gian đi theo một con đường nhỏ phía sau chùa Tam Thai, con đường này dẫn tới một cổng vôi cổ kính phía trên có khắc 3 chữa “Huyền Không Quan”. Đây chính là cửa vào động Hoa Nghiêm và động Huyền Không. Động Huyền Không là một hang lộ thiên nằm gọn trong lòng núi. Mái động hình vòm, nền động bằng phẳng, trần có 5 lỗ hổng có thể từ đây nhìn thấy bầu trời bên ngoài.
Mặc dù kiến trúc chùa hiện nay mang phong cách kiến trúc đặc trưng của Nhà Nguyễn bởi đã qua nhiều lần tu sửa, song Tam Thai tự vẫn được coi là ngôi chùa cổ tại Đà Nẵng bởi công trình tâm linh này đã được khởi công xây dựng từ năm 1630. Có lẽ vì thế mà từ lâu chùa đã là một trong những điểm đến du khách không bỏ qua khi đến với Đà Nẵng.
Giá trị lịch sử
Ngoài ra, tại Nhà thờ tổ chùa Tam Thai còn lưu giữ khá nhiều hoành phi, câu đối làm bằng gỗ, sơn son thép vàng như hoành phi được lập vào các năm Thành Thái và Bảo Đại và những di vật khác có giá trị về lịch sử và văn hóa như sau:
06 chuông đồng, trong đó có 03 chuông được ghi niên đại cụ thể, gồm chuông đồng có niên hiệu Khải Định thập niên (1925), cao 25cm, đường kính miệng 22cm; chuông đồng có niên hiệu Thành Thái năm Giáp Thìn (1904), cao 40cm, đường kính miệng 44cm; chuông đồng có niên hiệu Minh Mạng thứ 7 (1926), cao 17cm, đường kính miệng 48cm.
Tượng Bồ tát Văn thù và Bồ tát Phổ Hiền bằng đồng nguyên khối. Đây là 2 pho tượng cổ vốn được thờ phụng tại chùa Trang Nghiêm ở động Huyền Không.
Ngoài cổng Tam quan về phía phải đi lên mấy bậc cấp là đến Vọng Giang Đài, đứng nơi đây có thể nhìn bao quát vùng đất Ngũ Hành Sơn, với cảnh đẹp của đồng ruộng và sông ngòi, tại đây có tấm bia bằng Sa thạch khắc ghi 3 chữ Hán “Vọng Giang Đài”.
Chùa đã được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa quốc gia
Tham khảo
- https://vinpearl.com/vi/kham-pha-chua-tam-thai-ngoi-chua-400-tuoi-noi-tieng-tai-da-nang#1.+Gi%E1%BB%9Bi+thi%E1%BB%87u+v%E1%BB%81+ch%C3%B9a+Tam+Thai+%C4%90%C3%A0+N%E1%BA%B5ng
- https://toquoc.vn/chua-tam-thai-ngoi-chua-co-nhat-tai-da-nang-99189880.htm
- http://www.vncgarden.com/di-tich-danh-thang/chuavietnam-xuavanay/dha-nang/chua-tam-thai—ngu-hanh-son
_________________________
Các ngôn ngữ khác
Tiếng Anh (English)
Tam Thai Pagoda, situated in Hoa Hai ward, Ngu Hanh Son district, Da Nang, is built on Thuy Son Mountain, offering spiritual solace and scenic beauty. Established in 1630 as Tam Thai Tu under Zen master Hung Lien, it was renovated in 1825 by King Minh Mang, becoming Quoc Tu. Over time, it underwent several renovations while preserving its ancient architecture and valuable artifacts, such as the Tam Thai Tu plaque and gifts from King Minh Mang. Legend has it that King Nguyen Anh vowed to rebuild the pagoda, fulfilling it in the reign of King Gia Long. Its architecture, blending with Ngu Hanh Son’s landscape, features the traditional V-shaped structure and the iconic Tam Quan gate. Climbing its steps, visitors encounter three levels: Upper, Middle, and Lower Temples. The main sanctuary venerates Buddha Amitabha, Avalokitesvara Bodhisattva, and Mahasthamaprapta Bodhisattva. The pagoda’s historical value lies in its preservation of artifacts like wooden boards, bronze bells, and bronze statues of Bodhisattvas. Recognized as a national historical and cultural relic, Tam Thai Pagoda is a must-visit destination in Da Nang, offering spiritual enrichment and cultural insight amidst natural beauty.
Tiếng Trung (Chinese)
岘港河海区五行山区的寺位于山的土地上，这里不仅是一处宗教景点，还为游客带来了绝佳的自然风光。 这座寺庙建于1630年，最初名为，由中国禅师主持。1825年，在明命王朝的统治下，寺庙进行了翻修，并更名为。此后，寺庙在多位和尚的领导下经历了多次修复和保护。尽管经历了多次改建，但寺庙的古老建筑仍然保持原样，还保存了许多珍贵的文物，如Tam Thai tự的牌匾和明命王的礼物。 关于寺庙的故事还提到了阮安国王，当他向佛祖祈求解救并许诺获救后重建寺庙。这促使了今天著名的岘港旅游景点寺庙的建立。 尽管寺庙的建筑经历了多次修复，仍然被视为岘港的历史宗教遗址。寺庙有三层，从北部的到南部的，再到东部的。建筑包括门，主殿和其他艺术建筑，展现了阮朝时期的独特风格。 除了主要建筑物外，寺庙还有V塔，有时被称为，是五行山最高的地方。游客可以从这里欣赏五行山和汉江的壮丽景色。 寺庙还保留了许多具有历史和文化价值的文物，如木质匾额和对联，铜钟，菩萨像。文化和信息部已经确认这座寺庙为国家历史文化遗产，显示了它在保护和发展国家文化遗产方面的重要价值。
Tiếng Pháp (French)
Le temple est situé sur le terrain de la montagne de Thuy Son dans la chaîne de montagnes de Ngu Hanh Son, dans le quartier de Hoa Hai, district de Ngu Hanh Son, à Da Nang. Cet endroit n’est pas seulement un lieu de culte, mais offre également un paysage naturel magnifique aux visiteurs. Le temple a été construit en 1630, initialement appelé Tam Thai Tu, dirigé par un moine chinois. En 1825, sous le règne du roi Minh Mang, le temple a été rénové et renommé Quoc Tu. Ensuite, le temple a connu plusieurs phases de rénovation et de préservation sous la direction des moines. Malgré plusieurs rénovations, l’architecture ancienne du temple est restée intacte, avec de nombreux objets précieux tels que la plaque Tam Thai Tu et les cadeaux du roi Minh Mang. L’histoire du temple raconte également celle du roi Nguyen Anh, qui a prié Bouddha pour de l’eau douce et a promis de reconstruire le temple après avoir été sauvé. Cela a encouragé la construction du temple Tam Thai, un site touristique célèbre à Da Nang aujourd’hui. Bien qu’ayant été rénové à plusieurs reprises, le temple est toujours considéré comme un site spirituel historique important à Da Nang. Le temple compte trois étages, du Thượng Thai au Nord, au Trung Thai, et au Hạ Thai à l’Est. L’architecture comprend la porte Tam Quan, la salle principale et de nombreuses autres structures artistiques, reflétant le style caractéristique de la dynastie Nguyen. En plus des principaux bâtiments, le temple abrite également la tour Vong Giang, parfois appelée la tour Vong Giang, le point le plus élevé de Ngu Hanh Son. Les visiteurs peuvent admirer le magnifique paysage de Ngu Hanh Son et de la rivière Han, Cẩm Lệ depuis là. Le temple conserve également de nombreux artefacts historiques et culturels tels que des stèles en bois et des paires de poèmes, des cloches en bronze, des statues de Bodhisattva. Le ministère de la Culture et de l’Information a reconnu le temple comme un site historique et culturel national, témoignant de son rôle et de sa valeur précieuse dans la préservation et le développement du patrimoine culturel du pays.
