Tiểu sử
Ni trưởng thế danh Hồng Thị Oanh, Pháp danh Tâm Yến, tự Chơn Nguyên, sinh ngày 15 tháng 11 năm Mậu Thìn (1928), tại làng Hạ Long, xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế, trong một gia đình thâm tín Tam bảo. Thân phụ là cụ ông Hồng Văn Song, thọ tại gia Bồ-tát giới, Pháp danh Nguyên Giác, tự Từ Chơn. Thân mẫu là cụ bà Trương Thị Liên, thọ tại gia Bồ-tát giới, Pháp danh Nhật Hương, tự Thanh Thái.
Ni trưởng là con thứ 5 trong một gia đình có 8 anh chị em. Năm 23 tuổi, Ni trưởng đã quyết định xin phép song thân và anh chị được vào chùa xuất gia tu học.
Ngày 15 tháng 4 năm 1950, theo sự hướng dẫn của Sư Hộ Nhẫn, Ni trưởng đến chùa Sư nữ Diệu Viên, ấp 1, xã Thủy Dương đảnh lễ xin xuất gia với Ni trưởng Trừng Thành, tự Hướng Đạo, hiệu Kim Sa.
Với bản chất nhu hòa, tính tình thuần hậu cần mẫn theo thầy học đạo, sau sáu tháng hành Điệu nhiệt thành, nhuần thấm nếp thiền môn, ngày 20 tháng 12 cùng năm (1950), Ni trưởng được Bổn sư thế độ cho thọ Sa-di giới.
Năm 1952, Ni trưởng tùng học lớp sơ trung cấp Phật học tại Ni viện Diệu Đức.
Năm 1954, Ni trưởng thọ Thức-xoa-ma-na giới tại Ni trường Diệu Đức với Ni trưởng Diệu Hương.
Năm 1957, Ni trưởng được thọ giới Tỳ-kheo-ni tại Đại giới đàn Phước Huệ tổ chức ở Phật học viện Nha Trang do Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Nhiên làm Đàn đầu.
Đến năm 1961, Ni trưởng thọ giới Bồ-tát tại chùa Linh Quang – Huế.
Một thời gian sau khi thọ giới Bồ-tát, Ni trưởng đã về lại chùa Diệu Viên lãnh nhiệm vụ Phó Trị sự phụ giúp Ni sư Tri sự điều hành các ban Tiểu thủ công nghệ như: may, đan len, thiêu in… Vốn bản tánh chơn chất, nhẫn nại nhưng thẳng thắn, công minh trong mọi trường hợp, xử lý công việc theo tinh thần lục hòa nên Sư được Sư phụ hoan hỷ yêu thương và đại chúng kính mến.
Năm 1973, theo lời mời của Hòa thượng Thích Chánh Kiến (môn phái Tổ đình Từ Hiếu), Ni trưởng về nhận Trú trì chùa Phò Quang, thôn Ngũ Tây, xã Thủy An, thành phố Huế.
Năm 1979, chùa có nhiều chỗ dột nát, Ni trưởng phải sửa sang lại.
Qua năm 1992, vâng lời môn phái Tổ đình Từ Hiếu, Ni trưởng kiêm thêm Trú trì chùa Sư nữ Diệu Viên.
Năm 1994, Sư cho xây tiền đường và đúc sân chùa Phò Quang.
Nhận thấy khu vực quanh chùa Diệu Viên đồng bào phần nhiều sinh sống đều nhờ vào vườn rẫy, không đủ điều kiện cho con em đến trường xa để học cho thích hợp với lứa tuổi, Ni trưởng đã ngỏ ý với Phật tử Thái Kim Lan (Việt kiều ở Đức) xin tài trợ xây dựng ngôi trường mẫu giáo, và được chương trình Hiểu và Thương bảo trợ, ngôi trường mẫu giáo với 3 lớp học đã hoạt động từ năm 1997 đến nay.
Năm 2000, Ni trưởng xây cất điện Quan Âm trong khuôn viên chùa Phò Quang.
Năm 2003, Ni trưởng lại cho đại trùng tu chùa và năm 2004, Ni trưởng xây cất thêm nhà hậu.
Ngồi những công hạnh khiêm tốn ở trên, Ni trưởng còn quan tâm nhiếp hóa đồ chúng, hiện nay Ni chúng gồm có 11 vị Tỳ-kheo-ni, 3 vị Thức-xoa-ma-na, 6 vị Sa-di-ni. Ngồi ra, Ni trưởng đã vâng lệnh đại Tăng và Ni bộ, làm vị Tôn chứng trong Hội đồng Thập sư Ni của các Giới đàn được tổ chức cho Ni giới vào những thập niên 80 – 90.
Sau bao năm cố gắng với tinh thần phụng sự vì đạo pháp, năm 1995, sức khỏe Ni trưởng ngày càng yếu dần.
Ngày 10 tháng 08 năm Giáp Thân (2004), Ni trưởng lên chùa trì kinh như thường lệ. Trì xong, lúc đứng dậy, Người bị quỵ xuống không đứng lên được nữa. Ni trưởng gọi chúng đệ tử bảo: “Các con nên điện thoại báo tin cho các chùa huynh đệ của Sư được hay.” Đến 16 giờ ngày 11 tháng 8 năm Giáp Thân (2004), Ni trưởng đã nhẹ nhàng viên tịch, hưởng thọ 76 tuổi, 46 hạ lạp.
Nguồn: Thích Trung Hậu-Thích Hải Ấn, Chư Tôn Thiện Đức & Cư sĩ Hữu Công Phật giáo Thuận Hóa – Tập 2, xuất bản 2011.
