Giới thiệu chung
Chùa Chúc Thánh tọa lạc tại phường Tân An, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam, với tuổi đời hơn 300 năm, chùa Chúc Thánh là một trong những ngôi chùa cổ nổi tiếng của xứ Quảng, được biết đến là nơi khai sinh ra chi phái Thiền Chúc Thánh của Thiền Lâm Tế. Với hệ thống tượng lớn đa dạng được trạm trổ cầu kỳ cùng lối kiến trúc cổ kính ấn tượng.
Lịch sử hình thành
Chùa Chúc Thánh (Chùa Khoái) được xây dựng vào năm 1671 khoảng cuối thế kỷ XVII – Thời kỳ phố cổ Hội An còn là một thương cảng sầm uất.
Được biết, Thiền Sư Thích Minh Hải sau khi đến Việt Nam để dự Đại giới đàn truyền bá Phật pháp tại Huế đã quyết định chọn một vùng đất cao thoáng mát để dựng lên một thảo am nhằm mục đích tu đạo. Sau đó, vị Thiền sư này đã thu nhận đệ tử và lập nên hệ phái Phật giáo Lâm Tế Chúc Thánh tại đây. Cũng vì lý do này mà chùa còn được gọi là Tổ đình Chúc Thánh Quảng Nam.
Kiến trúc
Phần cổng tam quan mang đâm màu sắc của những tòa nhà kiểu trước. Đỉnh cổng là hình ảnh 3 đóa sen, hình ảnh gắn liền với văn hóa Phật giáo.
Chùa Chúc Thánh hướng về phía Tây Nam, nằm nép mình dưới những tán cây cổ thụ rợp bóng, mang dáng vẻ uy nghi mà cổ kính. Chùa có kiến trúc kiểu chữ tam – kiểu kiến trúc thường gặp của những ngôi chùa ở nước ta, có sự kết hợp giữa nét điêu khắc, chạm trổ đặc trưng của văn hóa Việt Nam và Trung Hoa. Chùa có hệ thống tượng thờ được chạm khắc hết sức tỉ mỉ và tinh xảo, xứng đáng là những tác phẩm nghệ thuật tuyệt mỹ.
Nhìn từ ngoài vào, ngôi chùa nằm lặng dưới những táng cây cổ thụ rợp mát, tạo nên một dáng vẻ trầm hùng, thanh tịnh. Xung quanh chùa được bao bọc bởi một dãy cây đủ loại, bốn mùa đơm hoa kết trái, ong bướm tới lui, chim chóc làm tổ. Khung cảnh thanh bình này được kết hợp giữa thiên nhiên và con người, nó đã làm lắng đọng biết bao tâm tư phiền muộn của những con người bị thất bại trên trường danh lợi và cũng là cái nôi đã nuôi lớn biết bao anh tài đóng góp xây dựng đạo Pháp, dân tộc, ảnh hưởng đến ngày nay.
Vừa bước vào chùa, du khách sẽ cảm nhận được không gian chùa vô cùng linh thiêng. Cổng Tam quan hiện ra với mái ngói rêu phong, trên đỉnh là 2 con sư tử quay mặt vào nhau cùng với những hoa văn vô cùng tinh xảo. Trên cổng Tam quan có đề 5 chữ “Sắc tứ Chúc Thánh tự môn” và cặp câu đối ở 2 bên. Qua Tam quan là bồn hoa, khu tháp cổ và bình phong cùng hàng non bộ có đặt tượng Quan Âm ở trên. Tất cả đều được kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa kiến trúc Tàu và Việt Nam. Điều đó nói lên một thời vàng son cực thịnh về văn hóa, tôn giáo và thương mại của khu phố cổ này một thời xưa kia nói chung và Phật giáo tại đây nói riêng. Sau đây người viết sẽ lần lược trình bày từng chi tiết kiến trúc của ngôi Tổ đình cũng như ý nghĩa liễn đối, bia tháp trong đó.
Trước hiên chùa có 2 câu đối:
Câu 1 :
Chúc Nam quốc Chí tôn tứ hải nhơn dân hàm khể thủ
Thánh Tây Phương liên tòa nhứt đàn Tăng chúng Tổng qui y.
Câu 2:
Chúc đối Linh sơn vạn cổ vĩnh truyền tâm diệu lí
Thánh khai Pháp thủy thiên thu kế tục tánh chơn như.
Nổi bật nhất trong khu vực khuôn viên mà bạn chắc chắn sẽ bắt gặp khi vừa bước vào chùa là khu tháp cổ gồm 16 ngôi mộ, là nơi lưu giữ nhục thân của Tổ sư Minh Hải và nhiều vị chư tăng khác trong môn phái.
Tiếp đến là khu vực Chính điện nằm uy nghiêm ở giữa được xây dựng bề thế với hệ thống kèo cột dựng vững chãi mang đến không gian thoáng đãng. Mái chùa lợp bằng ngói âm dương, bên trên là cặp long và cặp phụng với những hoa văn tỉ mỉ và tinh tế. Hiên mái có chạm trổ hình ảnh của Đức Phật Thích Ca từ khi sơ sinh đến nhập diệt.
Bước vào bên trong, ở gian chính giữa có đặt tượng Tam thế ở trên cùng, bàn dưới đặt tượng Đức Phật Di Lặc, hai bên là A Nan, Ca Diếp, tượng Bồ Tát Văn Thù và Phổ Hiền, tượng 18 vị La Hán.
Hai bên là tượng Hộ Pháp và Tiêu Diện cao 1m75. Hơn nữa, bên trong Chánh điện còn có hệ thống trống lớn nhỏ, đại hồng chung và tiểu hồng chung cùng với rất nhiều bức hoành phi câu đối. Phần đỉnh mái bên trên là cặp long và cặp phụng được xây đối xứng với nhau, được chạm khắc cực kì tỉ mỉ và tinh tế. Phần mái hiên mái được chạm trổ quá trình từ lúc mới sinh đến nhập diệt của Đức Phật Thích Ca. Bên cạnh Chính điện là Tiền đường có đặt 4 tấm bia lớn ghi lại những lần trùng tu của chùa, đề tên các chùa và đạo hữu đã đóng góp xây dựng chùa.
Sự kiện
Vào ngày mồng 7 tháng 11 âm lịch hàng năm, chư Tăng tại Quảng Nam, Đà Nẵng quy tụ về chùa Chúc Thánh để tưởng niệm ngày viên tịch của Tổ khai sơn được tổ chức cực kì long trọng của đại sư Thiền Lâm Tế, Lễ Húy Kỵ được cử hành rất trọng thể và linh đình. Đặc biệt, 3 năm một lần, vào các năm Dần, Tỵ, Thân, Hợi, chư Tăng thuộc môn phái Chúc Thánh thập phương hành hương về đây dự Lễ Húy nhật Tổ sư cũng như họp bàn các công tác Phật sự của tông môn.
Tài liệu tham khảo
- https://www.vntrip.vn/cam-nang/chua-chuc-thanh-quang-nam-56310
- https://vinpearl.com/vi/kham-pha-ngoi-chua-co-bac-nhat-quang-nam-chua-chuc-thanh-hoi-an
- Chùa Chúc Thánh TP Hội An (Quảng Ngãi), Theo Luận văn Hạnh Thiên – 2001, https://giacngo.vn/chua-chuc-thanh-tp-hoi-an-quang-nam-post3239.html
——————————————
Các ngôn ngữ khác
Tiếng Anh
General Introduction
Located in Tan An Ward, Hoi An City, Quang Nam Province, Chuc Thanh Pagoda has a history of over 300 years. It is one of the most renowned ancient pagodas in Quang Nam, known as the birthplace of the Chuc Thanh Zen lineage of the Lam Te (Linji) Zen school. The pagoda is famous for its diverse collection of meticulously carved statues and its impressive traditional architecture.
History of Formation
Chuc Thanh Pagoda (also called Khoai Pagoda) was built in 1671, at the end of the 17th century, when Hoi An Ancient Town was still a bustling international trading port.
It is recorded that Zen Master Thich Minh Hai, after arriving in Vietnam to attend a grand ordination ceremony in Hue, decided to choose an elevated and airy area to build a simple hermitage for practice. Later, he accepted disciples and established the Lam Te Chuc Thanh Zen lineage here. For this reason, the pagoda is also regarded as the Patriarchal Monastery (To Dinh) of Chuc Thanh in Quang Nam.
Architecture
The three-entrance gate (Tam Quan) bears strong features of ancient-style architecture. At the top of the gate are three lotus flowers, symbols closely associated with Buddhist culture.
Facing southwest, the pagoda lies quietly under the shade of old trees, exuding both solemnity and antiquity. Built in the “Tam”-shaped layout (三), typical of Vietnamese pagodas, it harmoniously combines Vietnamese and Chinese artistic motifs. The statues inside are finely carved and elaborately detailed, truly remarkable works of art.
From the outside, the pagoda appears tranquil under the lush canopy of old trees. The surrounding gardens are filled with fruit trees and blooming flowers throughout the year, attracting butterflies and birds, creating a serene and harmonious landscape that soothes the hearts of those burdened by worldly struggles. For centuries, this peaceful atmosphere has nurtured generations of virtuous monks and lay disciples who contributed to Buddhism and the nation.
Upon entering, visitors encounter the moss-covered Tam Quan Gate, topped with two lions facing each other and decorated with delicate carvings. Inscribed above are the five characters: “Sac Tu Chuc Thanh Tu Mon” (Bestowed by the Imperial Court: Chuc Thanh Pagoda Gate), along with a pair of couplets on either side. Beyond the gate are flower beds, an ancient stupa garden, a screen wall, and a miniature landscape with a Quan Yin statue. The fusion of traditional and modern, Chinese and Vietnamese architectural elements reflects the flourishing golden era of culture, religion, and commerce in ancient Hoi An.
At the temple’s veranda, two famous couplets are inscribed:
-
Chuc Nam quoc Chi ton, tu hai nhan dan ham khe thu / Thanh Tay Phuong lien toa, nhat dan Tang chung tong quy y.
-
Chuc doi Linh son van co, vinh truyen tam dieu ly / Thanh khai Phap thuy thien thu, ke tuc tánh chan nhu.
The most remarkable feature of the temple grounds is the ancient stupa garden, which includes 16 stupas that enshrine the remains of Patriarch Minh Hai and other venerable monks of the lineage.
Next is the Main Hall, standing prominently at the center with strong wooden beams and pillars, offering a spacious atmosphere. The roof is covered with yin-yang tiles, adorned with a pair of dragons and phoenixes, carved with great precision. The eaves feature reliefs depicting the life of Shakyamuni Buddha, from birth to parinirvana.
Inside, the central altar enshrines the Three Buddhas (Tam The) at the top, followed by Maitreya Buddha (Di Lac), flanked by Ananda and Kasyapa, as well as Manjushri and Samantabhadra Bodhisattvas, and statues of the 18 Arhats.
On the sides stand statues of Dharmapala guardians and Tieu Dien, each 1.75 meters tall. The hall also houses large and small drums, a great bronze bell, a small bell, along with numerous gilded wooden boards and couplets. The roof ridge is decorated symmetrically with dragon and phoenix motifs, while the eaves depict scenes from Buddha Shakyamuni’s life. Nearby, the Front Hall (Tien Duong) contains four large stone steles recording the temple’s renovations and the contributions of monasteries and devotees.
Events
Every year, on the 7th day of the 11th lunar month, monks from Quang Nam and Da Nang gather at Chuc Thanh Pagoda to commemorate the passing anniversary (vien tich) of the founding Patriarch of the Lam Te lineage. The Húy Kỵ Ceremony is solemnly held with great reverence.
In addition, every three years (Tiger, Snake, Monkey, and Pig years), monks of the Chuc Thanh lineage from across the country return here to attend the Patriarch’s memorial ceremony and to discuss Buddhist affairs of the sect.
Tiếng Pháp
Présentation générale
Située dans le quartier Tan An, ville de Hoi An, province de Quang Nam, la pagode Chuc Thanh possède plus de 300 ans d’histoire. Elle est l’une des plus anciennes et célèbres pagodes du Quang Nam, reconnue comme le berceau de la branche zen Chuc Thanh de l’école zen Lam Te (Linji). La pagode se distingue par son impressionnant ensemble de statues finement sculptées et son architecture ancienne remarquable.
Histoire de la fondation
La pagode Chuc Thanh (aussi appelée pagode Khoai) fut construite en 1671, à la fin du XVIIᵉ siècle, à l’époque où Hoi An était encore un port marchand prospère.
Le maître zen Thich Minh Hai, venu au Vietnam pour participer à une grande cérémonie d’ordination à Hué, choisit ensuite un terrain élevé et aéré pour y édifier un simple ermitage destiné à la pratique. Plus tard, il forma des disciples et fonda à cet endroit la branche zen Lam Te Chuc Thanh. Pour cette raison, la pagode est également connue comme le monastère patriarcal (To Dinh) Chuc Thanh de Quang Nam.
Architecture
Le portique à trois entrées (Tam Quan) porte les caractéristiques des constructions anciennes. Au sommet se trouvent trois fleurs de lotus, symbole étroitement lié à la culture bouddhique.
Orientée au sud-ouest, la pagode se niche sous l’ombre de vieux arbres, dégageant à la fois solennité et ancienneté. Son plan architectural suit le schéma en caractère « Tam » (三), typique des pagodes vietnamiennes, combinant harmonieusement les éléments sculpturaux vietnamiens et chinois. Le système de statues est travaillé avec un soin extrême, constituant de véritables chefs-d’œuvre artistiques.
De l’extérieur, la pagode apparaît silencieuse sous les frondaisons épaisses. Les jardins alentour sont peuplés d’arbres fruitiers et de fleurs en toute saison, attirant oiseaux et papillons. Ce paysage paisible apaise les cœurs fatigués par les épreuves mondaines et a nourri des générations de moines qui ont contribué au développement du bouddhisme et de la nation.
En entrant, on découvre le portique Tam Quan couvert de tuiles moussues, orné de deux lions se faisant face et de motifs délicats. L’inscription « Sac Tu Chuc Thanh Tu Mon » (porte de la pagode Chuc Thanh, octroyée par décret impérial) figure en haut, encadrée de deux distiques. Derrière se trouvent des parterres de fleurs, une cour de stupa anciens, un écran mural et un jardin miniature surmonté d’une statue de Quan Âm. Cette combinaison d’éléments traditionnels et modernes, sino-vietnamiens, illustre la splendeur culturelle, religieuse et commerciale d’Hoi An autrefois.
Devant le porche sont gravés deux célèbres distiques :
-
Chuc Nam quoc Chi ton, tu hai nhan dan ham khe thu / Thanh Tay Phuong lien toa, nhat dan Tang chung tong quy y.
-
Chuc doi Linh son van co, vinh truyen tam dieu li / Thanh khai Phap thuy thien thu, ke tuc tánh chan nhu.
L’élément le plus remarquable du site est la cour des stupas anciens, comprenant 16 stupas qui abritent les reliques du patriarche Minh Hai et de nombreux autres maîtres de la lignée.
Au centre s’élève le Grand Hall (Chanh Dien), construit solidement avec de puissants piliers en bois, offrant un espace vaste et aéré. Le toit couvert de tuiles yin-yang est décoré de dragons et de phénix finement sculptés. Les avant-toits sont ornés de bas-reliefs retraçant la vie du Bouddha Shakyamuni, de la naissance au parinirvana.
À l’intérieur, l’autel central abrite en haut les statues des Trois Bouddhas (Tam The), en dessous la statue du Bouddha Maitreya (Di Lac), flanquée d’Ananda et de Kasyapa, ainsi que des bodhisattvas Manjushri (Van Thu) et Samantabhadra (Pho Hien), entourés des statues des 18 Arhats.
De part et d’autre se dressent les statues des gardiens Dharmapala et de Tieu Dien, mesurant 1,75 mètre. On y trouve également de grands et petits tambours, une grande cloche en bronze, une petite cloche, ainsi que de nombreuses tablettes et distiques dorés.
À côté du Grand Hall se situe le Tien Duong (salle antérieure) avec quatre grandes stèles de pierre retraçant les restaurations successives de la pagode et mentionnant les noms des temples et fidèles bienfaiteurs.
Événements
Chaque année, le 7ᵉ jour du 11ᵉ mois lunaire, les moines de Quang Nam et Da Nang se réunissent à la pagode Chuc Thanh pour commémorer l’anniversaire de la disparition du patriarche fondateur de la lignée Lam Te. La cérémonie de Húy Kỵ est organisée avec une grande solennité.
Tous les trois ans, lors des années du Tigre, du Serpent, du Singe et du Cochon, les moines de la lignée Chuc Thanh de tout le pays reviennent ici pour participer à la commémoration du patriarche et discuter des affaires bouddhiques de l’école.
Tiếng Trung
总体介绍
位于广南省会安市新安坊的祝圣寺已有三百多年的历史，是广南著名的古刹之一，被公认为临济祝圣禅派的发源地。寺院以其多样化的大型佛像群和精美雕刻，以及庄严古朴的建筑风格而闻名。
历史沿革
祝圣寺（又名快寺）建于1671年，即十七世纪末，当时会安仍是一个繁荣的商港。
据记载，禅师释明海自中国来越南，赴顺化参加传戒大法会后，选择了一片地势高爽的地方，建立草庵以修行。其后，他收徒弘法，并在此创立了临济祝圣禅派。因此，该寺又被称为广南祝圣祖庭。
建筑特色
**三门牌楼（山门）**带有浓厚的古代建筑风格，顶部装饰有三朵莲花，象征佛教文化。
寺庙朝向西南，掩映在古树浓荫之下，庄严而古雅。其平面格局采用**“三”字形结构（三合院）**，是越南寺庙常见的布局，融合了越南与中国的雕刻艺术。寺内供奉的佛像雕刻精致，堪称艺术瑰宝。
从外望去，寺院静谧地隐于古树之下，四周环绕果木花卉，四季开花结果，鸟鸣蝶舞，景致宁静祥和。此地不仅抚慰了世人心灵的烦忧，也是孕育了无数高僧大德、为佛法和民族作出贡献的摇篮。
进入寺院，首先映入眼帘的是三门牌楼，覆以青苔古瓦，顶部有一对相对的石狮，雕饰精美。门额上题有**“敕赐祝圣寺门”**五字，两旁镌刻楹联。门后为花坛、古塔区、照壁与山水盆景，上置观音像。整体现代与传统、中式与越式建筑相结合，展现了会安昔日文化、宗教与商业的辉煌。
殿前有两副楹联：
-
祝南国至尊，四海人民咸稽首；圣西方莲座，一坛僧众总皈依。
-
祝对灵山万古，永传心妙理；圣开法水千秋，继续性真如。
寺院内最引人注目的当属古塔林，共有16座舍利塔，其中安放着祖师明海和尚及多位本派高僧的遗骨。
正中为大雄宝殿，结构宏伟，以坚固木柱支撑，空间开阔。屋顶覆以阴阳瓦，雕有龙凤，精致细腻。檐下浮雕佛陀释迦从诞生到涅槃的一生事迹。
殿内中央供奉三世佛，下方供弥勒佛像，两侧为阿难、迦叶及文殊、普贤菩萨，周围列置十八罗汉。
两侧有护法神与**韦驮菩萨（消面）**像，高约1.75米。殿内还设有大小法鼓、大洪钟、小洪钟，以及大量楹联匾额。
大雄宝殿旁的前殿安置有四块大碑，记载寺庙历次修缮及捐助者姓名。
重要法会
每年农历十一月初七，广南、岘港僧众齐聚祝圣寺，隆重纪念临济祖师开山祖——释明海圆寂日，举行盛大的忌日法会（Húy Kỵ）。
特别的是，每三年一次，即虎、蛇、猴、猪年，本派僧众从全国各地汇聚于此，参加祖师忌辰法会，并商讨宗门佛事。
