Tiểu sử
Hòa thượng ở thế thứ 38 dòng Lâm Tế, nhưng là đời thứ 4 của phái Thiền Liễu Quán – Nam Hà, húy là Đạo Minh, hiệu là Phổ Tịnh, thụy là Viên Nhất. Hòa thượng vốn dòng họ Nguyễn thế danh Nguyễn Văn Hiến ở thôn Tây An, xã Long Phước, huyện Duy Xuyên, phủ Thăng Bình, Quảng Nam. Nguyên từ đời ông nội vì tòng quân nên ra đóng trú ở Trung Kiên, tổng Bích La, huyện Đăng Xương, Quảng Trị. Vì đó mà sinh quán của Ngài là ở làng Trung Kiên này. Đồng niên xuất gia tại chùa Thuyền Tôn với Đại sư Đại Huệ Chiếu Nhiên. Ngài Phổ Tịnh là vị Tăng giới luật tinh nghiêm, nổi bật nhất trong chốn Thiền lâm Thuận Hóa khoảng đời Gia Long.
Vào khoảng năm Gia Long nguyên niên (1802) Ngài trở về Trung Kiên, lập chùa Trung Kiên, chú hồng chung, tạo tượng Phật và thỉnh các Pháp khí về tôn trí thờ tự rất trang nghiêm. Do đạo tâm và đạo phong của Ngài nổi trội, nên năm Gia Long thứ 7, Mậu Thìn (1808) , Ngài được Hiếu Khương Hoàng Thái Hậu, mẫu hậu của vua Gia Long, triệu về Kinh đô và sắc phong Ngài làm Trú trì chùa Hàm Long Thiên Thọ, tức là tên mới của chùa Báo Quốc, do vua Gia Long đặt. Ngày 14 tháng 9 năm Gia Long thứ 14 (1815) Đại sư mở Đại giới đàn tại chùa Thiên Thọ. Số giới tử tại Đại giới đàn này rất đông. Đệ tử nổi danh, được Hòa thượng phú Pháp có đến 28 vị. Vị được chân truyền y bát là Ngài Tánh Thiên Nhất Định. Năm Bính Tý (1816), sau khi mở Đại giới đàn một năm, Hòa thượng Đạo Minh Phổ Tịnh viên tịch, tháp xây phía trước chùa Huệ Lâm. Chùa này ở trên gò ấp Bình An, có khe nước gọi là khe Tiên bao quanh rất đẹp.
Khoảng đời vua Minh Mạng, có An Mỹ Thái trưởng Công chúa là Ngọc Ngôn – con gái vua Gia Long với bà Tả cung tần Lê Thị Bình, em gái Ngọc Hân Công chúa – cúng dường tiền của tu sửa lại ngôi chùa (bên trái chùa Vạn Phước). Nhưng nay, chùa đã không còn dấu tích, chỉ còn một quả chuông đem về để ở chùa Báo Quốc. Vùng đất cũ hiện nay nằm trong vườn chùa Vạn Phước. Tháp Hòa thượng Đạo Minh đã được trùng tu ở phía trước chùa Vạn Phước – Huế.
Nguồn: Thích Trung Hậu-Thích Hải Ấn, Chư Tôn Thiện Đức & Cư sĩ Hữu Công Phật giáo Thuận Hóa – Tập 1, xuất bản 2011.
