Tên gọi và vị trí địa lý
Quốc Tử Giám Huế ban đầu có tên gọi là Đốc Học Đường, được xây dựng ven bờ Sông Hương, cách khu vực Kinh thành Huế khoảng 5 km. Đây là trường đại học của triều đình phong kiến, nơi đào tạo và bồi dưỡng nhân tài phục vụ cho bộ máy nhà nước.
Quốc Tử Giám Huế được xem là di tích trường đại học duy nhất của thời phong kiến Việt Nam còn tồn tại đến ngày nay. Hiện nay, di tích tọa lạc tại đường 23/8, phường Phú Xuân, thành phố Huế, thuộc quần thể di tích lịch sử – văn hóa của cố đô Huế.
Lịch sử và nhân vật
Lịch sử xây dựng và trùng tu
Sau khi thống nhất đất nước và xây dựng kinh đô tại Huế, năm 1803 vua Gia Long cho xây dựng Đốc Học Đường tại địa phận An Ninh Thượng, huyện Hương Trà, cách Kinh thành Huế khoảng 5 km về phía tây. Trường được đặt cạnh Văn Miếu Huế và quay mặt ra Sông Hương. Đây được xem là trường quốc học đầu tiên của triều Nguyễn.
Trong giai đoạn đầu, quy mô của Đốc Học Đường còn khá khiêm tốn, gồm một tòa nhà chính ở trung tâm và hai dãy nhà hai bên, dùng làm nơi giảng dạy của các quan Chánh Đốc học và Phó Đốc học.
Đến tháng 3 năm 1820, dưới triều Minh Mạng, trường được đổi tên thành Quốc Tử Giám và bắt đầu được mở rộng quy mô. Năm 1821, nhà vua cho xây dựng Di Luân Đường – tòa giảng đường chính của trường cùng hai dãy phòng học hai bên.
Sang thời Tự Đức, Quốc Tử Giám tiếp tục được mở rộng, năm 1848, triều đình cho xây thêm tường bao quanh khu trường, dựng thêm các khu cư xá dành cho học sinh và mở hai cổng phụ để thuận tiện cho việc đi lại. Do cả nước lúc bấy giờ chỉ có một trường quốc học nên số lượng học sinh tập trung về học rất đông. Trong một lần đến thăm trường, vua Tự Đức đã soạn một bài văn gồm 14 chương nhằm răn dạy và khuyến khích việc học, nội dung được khắc trên bia đá dựng trước sân trường.
Năm 1904, một trận bão lớn (bão Giáp Thìn) đã làm nhiều công trình của trường bị hư hại nghiêm trọng. Sau đó, triều đình tiến hành sửa chữa và phục hồi lại các hạng mục bị phá hủy.
Đến năm 1908, dưới triều Duy Tân, Quốc Tử Giám được dời vào bên trong Kinh thành Huế, tại khu vực phía đông nam của Hoàng thành Huế (vị trí hiện nay). Tại địa điểm mới, trường được xây dựng thêm nhiều công trình kiến trúc, trong đó vẫn giữ lại Di Luân Đường làm trung tâm.
Phía sau khu giảng đường là Tân Thơ Viện, một thư viện lớn của trường; hai bên là nhà ở của quan Tế tửu, Tư nghiệp và các viên chức. Các công trình như Di Luân Đường và Tân Thơ Viện đều được xây dựng theo kiến trúc gỗ truyền thống, có giá trị nghệ thuật cao.
Năm 1923, Tân Thơ Viện được chuyển đổi thành Bảo tàng Khải Định, vì vậy Quốc Tử Giám phải xây dựng một thư viện mới mang tên Thư viện Bảo Đại ở phía sau Di Luân Đường.
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, khi triều Nguyễn chấm dứt vai trò lịch sử, Quốc Tử Giám cũng không còn giữ chức năng đào tạo của mình. Tuy nhiên, các công trình kiến trúc của trường vẫn được bảo tồn tương đối nguyên vẹn cho đến ngày nay.
Tháng 8 năm 2022, Di Luân Đường bị cháy, làm hư hại nhiều hiện vật. Đơn vị quản lý phải căng dây cảnh báo khu vực nguy hiểm, cấm người ra vào.
Đến năm 2024, Quốc Tử Giám bị hư hại và xuống cấp nghiêm trọng. Ngày 31/12/2024, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Thừa Thiên Huế, cho biết đơn vị sẽ bàn giao di tích Quốc Tử Giám cho Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế quản lý và tiến hành trùng tu, tu bổ.
Về bộ máy quản lý và học viên
Bộ máy quản lý của Quốc Tử Giám đứng đầu là quan Tế tửu, tương đương chức hiệu trưởng, phụ trách điều hành toàn bộ hoạt động của trường. Hỗ trợ cho Tế tửu là quan Tư nghiệp, giữ vai trò như phó hiệu trưởng, cùng đội ngũ giảng quan và viên chức phục vụ giảng dạy.
Đối tượng học tập tại Quốc Tử Giám gồm nhiều thành phần khác nhau:
- Tôn sinh: con cháu trong hoàng tộc
- Ấm sinh: con cháu của các quan lại trong triều
- Học sinh: những người thường dân thi đỗ và được tuyển vào học
Ngoài ra, những người đã đỗ Tú tài trong các kỳ thi Hương cũng có thể được ghi danh vào học tại trường. Trong thời gian học tập, sinh viên đều được triều đình cấp tiền trợ cấp hàng tháng. Vào đầu thế kỷ XX, tôn sinh và ấm sinh được cấp khoảng 2,5 đồng mỗi tháng, còn học sinh thường dân nhận khoảng 1,8 đồng.
Trong suốt thời gian tồn tại, Quốc Tử Giám Huế đã đào tạo hơn 500 vị tiến sĩ và phó bảng cho triều Nguyễn. Cùng với Văn Miếu – Quốc Tử Giám, cơ sở này đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo nhân tài và phát triển nền giáo dục Nho học của Việt Nam. Sự ra đời của Quốc Tử Giám tại Huế cũng đánh dấu sự chuyển dịch trung tâm giáo dục và khoa cử từ Thăng Long vào Phú Xuân, đồng thời phản ánh một giai đoạn quan trọng trong lịch sử phát triển của nền giáo dục đại học ở Việt Nam.
Kiến trúc cảnh quan
Quốc Tử Giám Huế mang đậm phong cách kiến trúc cung đình của Nhà Nguyễn, với bố cục chặt chẽ, cân đối giữa các công trình chính và hệ thống kiến trúc phụ trợ. Tổng thể khuôn viên có quy mô khá rộng, mỗi cạnh khoảng 200 m, được tổ chức thành hai khu vực chính ở phía trước và phía sau, hiện nay bị ngăn cách bởi đường Lê Trực.
Trung tâm của toàn bộ quần thể là Di Luân Đường, tòa giảng đường lớn của trường. Công trình được xây dựng theo kiểu “trùng thiềm điệp ốc”, dạng kiến trúc mái chồng hai lớp đặc trưng của cung đình Huế. Kết cấu chủ yếu bằng gỗ quý, hệ vì kèo được chạm khắc công phu với nhiều đề tài trang trí tinh xảo. Nhiều chi tiết nội thất còn được khảm ngà, khảm sành sứ và đắp nổi, thể hiện trình độ thủ công mỹ nghệ cao của các nghệ nhân thời Nguyễn.
Phía sau Di Luân Đường là Tân Thơ Viện, vốn là thư viện của Quốc Tử Giám, ngày nay trở thành Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế. Công trình này có nguồn gốc từ Điện Long An và Minh Trưng Các, được xây dựng từ năm 1845, mang giá trị nghệ thuật cao trong hệ thống kiến trúc cung đình.
Hai bên Di Luân Đường là các dãy phòng học dành cho sinh viên, trước đây mỗi dãy gồm 19 gian, đồng thời có khu nhà ở cho học sinh và nơi làm việc của quan Tế tửu và quan Tư nghiệp, những người chịu trách nhiệm quản lý và điều hành hoạt động học tập của trường.
Tổng thể kiến trúc của Quốc Tử Giám Huế không chỉ phục vụ cho việc giảng dạy và học tập mà còn phản ánh quan niệm trọng đạo học của triều Nguyễn. Khu trường được bao bọc bởi tường gạch và cổng riêng dành cho sĩ tử, tạo nên một không gian trang nghiêm, tĩnh lặng và chuẩn mực, phù hợp với vị thế của trung tâm giáo dục cao nhất của triều đình đương thời.
Hiện vật
- Bia dựng dưới thời Thiệu Trị khắc bài “Huỳnh tự thư thanh”, ca ngợi cảnh đọc sách và tinh thần hiếu học.
- Tấm bia Thị Học Quốc Tử dựng năm 1854 dưới thời Tự Đức, khắc bài văn đề cao đạo học và khuyến khích việc tu dưỡng tri thức.
Xếp hạng
Ngày 11 tháng 12 năm 1993, Quốc Tử Giám cùng với hệ thống di tích cung đình triều Nguyễn đã được ghi tên vào danh mục Di sản thế giới của UNESCO.
Tài liệu tham khảo
- Phan Thanh Hải, Trường Quốc Tử Giám, Cổng thông tin điện tử Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế, https://hueworldheritage.org.vn/Di-san/Chi-tiet/pid/1489/cid/87?tid=Truong-Quoc-Tu-Giam.html
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 1, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 2, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 3, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 4, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 5, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 6, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 7, Nxb Giáo Dục.
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh (English)
Name and Geographic Location
Hue Quoc Tu Giam was originally called Doc Hoc Duong, built along the banks of the Huong River, about 5 km from the Hue Imperial Citadel area. It served as the university of the feudal court, where talented scholars were trained and educated to serve in the state administration.
Hue Quoc Tu Giam is considered the only surviving university relic from Vietnam’s feudal period that still exists today. Currently, the site is located on 23/8 Street, Phu Xuan Ward, Hue City, and forms part of the historical–cultural heritage complex of the former imperial capital of Hue.
History and Historical Figures
History of Construction and Restoration
After unifying the country and establishing the capital in Hue, in 1803 Emperor Gia Long ordered the construction of Doc Hoc Duong in An Ninh Thuong commune, Huong Tra district, about 5 km west of the Hue Imperial Citadel. The school was built next to the Hue Van Mieu (Temple of Literature) and faced the Huong River. It is considered the first national academy of the Nguyen Dynasty.
In the early period, the scale of Doc Hoc Duong was relatively modest, consisting of one main building in the center and two side buildings used as lecture halls for the officials Chanh Doc hoc and Pho Doc hoc.
In March 1820, during the reign of Emperor Minh Mang, the school was renamed Quoc Tu Giam and its scale began to expand. In 1821, the emperor ordered the construction of Di Luan Duong, the main lecture hall of the school, along with two rows of classrooms on both sides.
During the reign of Emperor Tu Duc, Quoc Tu Giam continued to expand. In 1848, the court ordered the construction of a surrounding wall, additional residential quarters for students, and two auxiliary gates to facilitate movement. At that time, since the country had only one national academy, a large number of students gathered here to study. During a visit to the school, Emperor Tu Duc composed a literary text consisting of 14 chapters to admonish and encourage learning; its content was engraved on a stone stele erected in the school courtyard.
In 1904, a major storm (the Giap Thin storm) severely damaged many of the school’s structures. The court subsequently carried out repairs and restoration of the damaged buildings.
In 1908, during the reign of Emperor Duy Tan, Quoc Tu Giam was relocated inside the Hue Imperial Citadel, to the southeastern area of the Hue Royal Palace (its current location). At the new site, many architectural structures were added, while Di Luan Duong remained the central building.
Behind the lecture hall stood Tan Thu Vien, a large library of the academy; on both sides were residences for the officials Te tuu, Tu nghiep, and other administrative staff. Structures such as Di Luan Duong and Tan Thu Vien were built in traditional wooden architecture and possess high artistic value.
In 1923, Tan Thu Vien was converted into the Khai Dinh Museum, so Quoc Tu Giam had to build a new library named Bao Dai Library behind Di Luan Duong.
After the August Revolution of 1945, when the Nguyen Dynasty ended its historical role, Quoc Tu Giam no longer maintained its educational function. However, its architectural structures have been relatively well preserved up to the present day.
In August 2022, Di Luan Duong was damaged by fire, causing damage to many artifacts. The managing unit had to cordon off the dangerous area and prohibit entry.
By 2024, Quoc Tu Giam had suffered serious deterioration and structural damage. On 31 December 2024, the Director of the Thua Thien Hue History Museum announced that the site would be transferred to the Hue Monuments Conservation Center for management and restoration.
Administrative System and Students
The administrative structure of Quoc Tu Giam was headed by the Te tuu, equivalent to a rector, responsible for overseeing all activities of the academy. Assisting him was the Tu nghiep, functioning similarly to a vice rector, along with a team of lecturers and officials responsible for teaching and administration.
Students studying at Quoc Tu Giam came from various groups:
Ton sinh: descendants of the royal family
Am sinh: descendants of court mandarins
Hoc sinh: commoners who had passed examinations and were admitted to study
In addition, those who had passed the Tu tai degree in the regional Huong examinations could also enroll at the academy. During their studies, students received monthly stipends from the court. At the beginning of the 20th century, Ton sinh and Am sinh received about 2.5 dong per month, while commoner students received about 1.8 dong.
Throughout its existence, Hue Quoc Tu Giam trained more than 500 doctoral laureates (tien si) and pho bang degree holders for the Nguyen Dynasty. Together with Van Mieu – Quoc Tu Giam, the institution played an important role in cultivating scholars and developing Confucian education in Vietnam. The establishment of Quoc Tu Giam in Hue also marked the shift of the educational and examination center from Thang Long to Phu Xuan, reflecting an important stage in the historical development of higher education in Vietnam.
Architectural Landscape
Hue Quoc Tu Giam bears the distinctive architectural style of the Nguyen Dynasty court, characterized by a balanced and well-organized layout between the main structures and auxiliary architectural elements. The entire campus is relatively large, each side measuring about 200 meters, and is organized into two main sections in the front and the rear, currently separated by Le Truc Street.
At the center of the entire complex stands Di Luan Duong, the main lecture hall of the academy. The building was constructed in the “trung thiem diep oc” style, a characteristic two-tiered overlapping roof architecture typical of the Hue imperial court. The structure is primarily made of precious wood, with elaborately carved beam systems featuring sophisticated decorative motifs. Many interior details are inlaid with ivory, porcelain fragments, and relief decorations, reflecting the high level of craftsmanship achieved by Nguyen Dynasty artisans.
Behind Di Luan Duong stands Tan Thu Vien, originally the library of Quoc Tu Giam and now the Hue Museum of Royal Antiquities. The structure originates from Dien Long An and Minh Trung Cac, built in 1845, and holds high artistic value within the system of imperial court architecture.
On both sides of Di Luan Duong are rows of classrooms for students; each row previously consisted of 19 compartments. The complex also included student dormitories and offices for the Te tuu and Tu nghiep, the officials responsible for managing and directing the academic activities of the institution.
The overall architecture of Hue Quoc Tu Giam not only served teaching and learning purposes but also reflected the Nguyen Dynasty’s respect for scholarship. The campus was enclosed by brick walls and had separate gates for scholars, creating a solemn, quiet, and disciplined environment appropriate for the highest educational center of the imperial court at that time.
Artifacts
In front of the lecture hall stand two important stone steles:
One stele erected during the reign of Emperor Thieu Tri, inscribed with the text “Huynh tu thu thanh”, praising the atmosphere of reading and the spirit of studiousness.
The Thi Hoc Quoc Tu stele, erected in 1854 during the reign of Emperor Tu Duc, containing an essay that promotes scholarship and encourages intellectual cultivation.
Classification
On 11 December 1993, Quoc Tu Giam, together with the system of Nguyen Dynasty imperial monuments, was inscribed on the UNESCO World Heritage List.
References
- Phan Thanh Hải, Trường Quốc Tử Giám, Cổng thông tin điện tử Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế, https://hueworldheritage.org.vn/Di-san/Chi-tiet/pid/1489/cid/87?tid=Truong-Quoc-Tu-Giam.html
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 1, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 2, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 3, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 4, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 5, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 6, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 7, Nxb Giáo Dục.
Tiếng Pháp (Français’)
Nom et position géographique
Le Quoc Tu Giam Hue portait initialement le nom de Doc Hoc Duong. Il fut construit au bord de la Song Huong, à environ 5 km de la zone de la Citadelle de Hue. Il s’agissait de l’université de la cour féodale, chargée de former et de perfectionner les talents destinés à servir l’appareil de l’Etat.
Le Quoc Tu Giam Hue est considere comme le seul vestige d’une universite de l’epoque feodale vietnamienne subsistant encore aujourd’hui. A l’heure actuelle, le site est situe sur la rue 23/8, quartier Phu Xuan, ville de Hue, et fait partie de l’ensemble des monuments historiques et culturels de l’ancienne capitale de Hue.
Histoire et personnages
Histoire de la construction et des restaurations
Apres avoir unifie le pays et etabli la capitale a Hue, l’empereur Gia Long ordonna en 1803 la construction du Doc Hoc Duong sur le territoire de An Ninh Thuong, district de Huong Tra, a environ 5 km a l’ouest de la Citadelle de Hue. L’ecole fut edifiee a cote du Van Mieu Hue et orientee vers la Song Huong. Elle est consideree comme la premiere ecole nationale de la dynastie Nguyen.
Dans sa phase initiale, le Doc Hoc Duong restait de dimensions assez modestes, comprenant un batiment principal au centre et deux rangees de maisons de part et d’autre, servant de lieux d’enseignement pour les mandarins Chanh Doc hoc et Pho Doc hoc.
En mars 1820, sous le regne de Minh Mang, l’ecole fut renommee Quoc Tu Giam et commenca a etre agrandie. En 1821, l’empereur ordonna la construction du Di Luan Duong — la salle principale d’enseignement de l’etablissement — ainsi que de deux rangees de salles de classe de chaque cote.
Sous le regne de Tu Duc, le Quoc Tu Giam continua de s’agrandir. En 1848, la cour fit construire une enceinte autour de l’ecole, ajouta des quartiers residentiels destines aux etudiants et ouvrit deux portes secondaires pour faciliter les deplacements. Comme il n’existait alors dans tout le pays qu’une seule ecole nationale, le nombre d’etudiants qui s’y rassemblaient etait tres eleve. Lors d’une visite de l’ecole, l’empereur Tu Duc composa un texte en 14 chapitres afin d’exhorter et d’encourager les etudes ; ce texte fut grave sur une stele de pierre erigee devant la cour de l’ecole.
En 1904, une violente tempete (tempete Giap Thin) endommagea gravement de nombreux batiments de l’ecole. Par la suite, la cour entreprit des travaux de reparation et de restauration des elements detruits.
En 1908, sous le regne de Duy Tan, le Quoc Tu Giam fut transfere a l’interieur de la Citadelle de Hue, dans la partie sud-est de la Hoang thanh Hue (emplacement actuel). Sur ce nouveau site, l’ecole fut dotee de plusieurs nouveaux ouvrages architecturaux, tout en conservant le Di Luan Duong comme element central.
Derriere la zone d’enseignement se trouvait le Tan Tho Vien, grande bibliotheque de l’ecole ; de chaque cote se situaient les residences du Te tuu, du Tu nghiep et des fonctionnaires. Les edifices tels que le Di Luan Duong et le Tan Tho Vien furent tous construits selon l’architecture traditionnelle en bois, et presentent une haute valeur artistique.
En 1923, le Tan Tho Vien fut transforme en Musee Khai Dinh ; le Quoc Tu Giam dut alors faire construire une nouvelle bibliotheque appelee Thu vien Bao Dai derriere le Di Luan Duong.
Apres la Revolution d’aout 1945, lorsque la dynastie Nguyen cessa de jouer son role historique, le Quoc Tu Giam perdit egalement sa fonction de formation. Cependant, les batiments de l’ecole furent conserves dans un etat relativement intact jusqu’a aujourd’hui.
En aout 2022, le Di Luan Duong fut victime d’un incendie, qui endommagea de nombreux objets. L’unite gestionnaire dut installer des cordons d’alerte autour de la zone dangereuse et en interdire l’acces.
En 2024, le Quoc Tu Giam etait gravement endommage et fortement degrade. Le 31/12/2024, le directeur du Musee d’Histoire de Thua Thien Hue indiqua que l’etablissement remettrait le monument du Quoc Tu Giam au Centre de conservation des monuments de l’ancienne capitale de Hue afin qu’il en assure la gestion et engage des travaux de restauration et de renovation.
Organisation administrative et etudiants
L’administration du Quoc Tu Giam etait dirigee par le mandarin Te tuu, equivalent au poste de recteur, charge de superviser l’ensemble des activites de l’ecole. Il etait seconde par le mandarin Tu nghiep, jouant un role comparable a celui de vice-recteur, ainsi que par une equipe d’enseignants mandarins et de fonctionnaires affectes a l’enseignement.
Les personnes admises a etudier au Quoc Tu Giam appartenaient a plusieurs categories :
Ton sinh : descendants de la famille imperiale
Am sinh : descendants des mandarins de la cour
Hoc sinh : roturiers ayant reussi les concours et selectionnes pour venir etudier
Par ailleurs, les personnes ayant obtenu le grade de Tu tai lors des examens Huong pouvaient egalement s’inscrire a l’ecole. Durant leurs etudes, les etudiants recevaient tous une allocation mensuelle accordee par la cour. Au debut du XXe siecle, les ton sinh et am sinh recevaient environ 2,5 dong par mois, tandis que les etudiants roturiers percevaient environ 1,8 dong.
Durant toute son existence, le Quoc Tu Giam Hue forma plus de 500 docteurs et pho bang pour la dynastie Nguyen. Avec le Van Mieu – Quoc Tu Giam, cet etablissement joua un role majeur dans la formation des talents et dans le developpement de l’enseignement confuceen au Vietnam. La creation du Quoc Tu Giam a Hue marque egalement le deplacement du centre de l’education et des concours imperiaux de Thang Long vers Phu Xuan, et reflete une etape importante de l’histoire de l’enseignement superieur au Vietnam.
Architecture et paysage
Le Quoc Tu Giam Hue porte fortement l’empreinte de l’architecture de cour de la dynastie Nguyen, avec une composition rigoureuse et equilibree entre les batiments principaux et le systeme d’ouvrages auxiliaires. L’ensemble du site couvre une superficie assez vaste, chaque cote mesurant environ 200 m, et est organise en deux zones principales a l’avant et a l’arriere, aujourd’hui separees par la rue Le Truc.
Le centre de tout l’ensemble est le Di Luan Duong, grande salle d’enseignement de l’ecole. L’ouvrage est construit selon le style “trung thiem diep oc”, type d’architecture a double toiture superposee caracteristique de la cour de Hue. La structure est principalement en bois precieux ; la charpente est sculptee avec un grand soin, ornee de nombreux motifs decoratifs raffines. Plusieurs details de l’interieur sont encore incrustes d’ivoire, de porcelaine et de ceramique en relief, temoignant du haut niveau d’artisanat des artisans de l’epoque Nguyen.
Derriere le Di Luan Duong se trouve le Tan Tho Vien, qui etait a l’origine la bibliotheque du Quoc Tu Giam et qui est aujourd’hui devenu le Musee des antiquites royales de Hue. Cet edifice trouve son origine dans le Dien Long An et le Minh Trung Cac, construits a partir de 1845, et presente une grande valeur artistique dans le systeme architectural de cour.
De chaque cote du Di Luan Duong se trouvaient les rangees de salles de classe destinees aux etudiants ; autrefois, chaque rangee comprenait 19 traves. Il existait egalement des logements pour les etudiants ainsi que des bureaux pour le Te tuu et le Tu nghiep, responsables de la gestion et de l’organisation des activites pedagogiques de l’ecole.
Dans son ensemble, l’architecture du Quoc Tu Giam Hue ne servait pas uniquement a l’enseignement et a l’etude, mais reflecheit egalement l’importance accordee a la voie des lettres par la dynastie Nguyen. L’ecole etait entouree d’un mur de briques et d’une porte reservee aux candidats lettrés, formant un espace solennel, paisible et ordonne, conforme au statut du plus haut centre d’education de la cour de l’epoque.
Objets conserves
Une stele erigee sous le regne de Thieu Tri, portant l’inscription “Huynh tu thu thanh”, loue la scene de lecture et l’esprit d’attachement aux etudes.
La stele Thi Hoc Quoc Tu, erigee en 1854 sous le regne de Tu Duc, porte un texte exaltant la voie des lettres et encourageant le perfectionnement du savoir.
Classement
Le 11 decembre 1993, le Quoc Tu Giam, avec l’ensemble des monuments palatiaux de la dynastie Nguyen, a ete inscrit sur la liste du Patrimoine mondial de l’UNESCO.
References
- Phan Thanh Hải, Trường Quốc Tử Giám, Cổng thông tin điện tử Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế, https://hueworldheritage.org.vn/Di-san/Chi-tiet/pid/1489/cid/87?tid=Truong-Quoc-Tu-Giam.html
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 1, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 2, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 3, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 4, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 5, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 6, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 7, Nxb Giáo Dục.
Tiếng Trung (中文)
名称与地理位置
顺化国子监最初名为督学堂，建于香江岸边，距离顺化京城约5公里。这里是封建朝廷的最高学府，承担着为国家政权培养与造就人才的职责。
顺化国子监被视为越南封建时代唯一保存至今的大学遗址。如今，该遗迹位于顺化市富春坊八月二十三日街，属于顺化古都历史文化遗产群的一部分。
历史与人物
建造与修缮历史
在统一国家并于顺化建都之后，1803年，嘉隆皇帝下令在香茶县安宁上地界修建督学堂，地点位于顺化京城以西约5公里处。学校建在顺化文庙旁，面向香江。这被视为阮朝最早的国学学校。
在最初阶段，督学堂规模尚较为简朴，由中央一座主楼和左右两列房屋组成，供正督学官与副督学官授课之用。
至1820年3月，明命朝将学校更名为国子监，并开始扩大规模。1821年，皇帝下令修建迪伦堂，作为学校的主讲堂，同时在两侧增建两排教室。
到了嗣德时期，国子监继续扩建。1848年，朝廷下令在校区外围增筑围墙，新建供学生居住的房舍，并开设两座侧门，以方便往来。由于当时全国仅有这一所国家最高学府，因此汇集前来就学的学生人数众多。一次嗣德皇帝到校巡视时，曾撰写一篇共十四章的文章，用以训诫并勉励学业，其内容被刻于石碑之上，立于学校庭前。
1904年，一场大风灾（甲辰风灾）使学校许多建筑严重受损。其后，朝廷对被毁坏的各项建筑进行了修复和重建。
至1908年，维新朝将国子监迁入顺化京城之内，安置于皇城东南区域，即今址。迁至新址后，又增建了许多建筑，其中仍以迪伦堂为中心。
讲堂后方是新书院，为学校的大型图书馆；两侧则是祭酒、司业及其他职员的住所。迪伦堂与新书院等建筑均采用传统木构形式，具有较高的艺术价值。
1923年，新书院被改设为启定博物馆，因此国子监又在迪伦堂后方新建了一座图书馆，名为保大图书馆。
1945年八月革命之后，阮朝结束了其历史角色，国子监也不再承担教育职能。不过，其建筑群直到今天仍相对完整地保存下来。
2022年8月，迪伦堂发生火灾，致使许多文物受损。管理单位不得不在危险区域拉起警戒线，禁止人员进入。
到了2024年，国子监已出现严重损坏与老化。2024年12月31日，承天顺化历史博物馆馆长表示，该单位将把国子监遗迹移交顺化古都遗迹保护中心管理，并开展修缮与保护工程。
管理机构与学员
国子监的管理机构以祭酒为首，其职能相当于校长，负责主持学校全部事务。协助祭酒的是司业，其角色相当于副校长，另有讲官与相关职员共同承担教学与管理工作。
在国子监学习的对象包括多个不同群体：
宗生：皇族子弟
荫生：朝廷官员子弟
学生：通过考试被录取入学的平民子弟
此外，在乡试中已考中秀才者，也可以登记入学。在学习期间，所有学生都由朝廷按月发给津贴。二十世纪初，宗生与荫生每月约领取二点五元，而平民学生约领取一点八元。
在其存在期间，顺化国子监为阮朝培养了五百多位进士与副榜。与文庙—国子监体系一道，这一机构在培养人才和推动越南儒学教育发展方面发挥了重要作用。顺化国子监的设立，也标志着越南教育与科举中心由升龙转移至富春，同时反映了越南高等教育发展史上的一个重要阶段。
建筑景观
顺化国子监具有浓厚的阮朝宫廷建筑风格，其总体布局严整，主建筑与辅助建筑之间配置均衡。整个校园规模较大，各边约二百米，原本分为前后两大区域，如今被黎直路隔开。
整个建筑群的中心是迪伦堂，即学校的大讲堂。该建筑采用“重檐叠屋”式样，是顺化宫廷建筑中极具代表性的双层重檐结构。主体多使用名贵木材，梁架结构雕刻精细，装饰题材丰富华美。许多室内细部还饰以象牙镶嵌、瓷片镶嵌和浮雕工艺，体现出阮朝工匠高超的手工艺术水平。
迪伦堂后方为新书院，原是国子监的图书馆，如今成为顺化宫廷古物博物馆。该建筑源自隆安殿与明征阁，始建于1845年，在宫廷建筑体系中具有很高的艺术价值。
迪伦堂两侧是供学生使用的教室。旧时每侧各有十九间，同时还设有学生宿舍，以及祭酒和司业的办公与居住之所，他们负责学校学习事务的管理与运行。
顺化国子监的整体建筑不仅服务于教学与学习，也体现了阮朝崇尚道学的理念。校园由砖墙围护，并设有专供士子出入的大门，营造出一种庄严、宁静而规范的空间氛围，符合其作为当时朝廷最高教育中心的地位。
现存文物
现存有一通立于绍治时期的石碑，刻有《萤字书声》一文，赞美夜读景象与勤学精神。
另有一通于1854年嗣德时期建立的《视学国子》碑，刻有弘扬道学、勉励修养学识的文章。
遗产等级
1993年12月11日，顺化国子监连同阮朝宫廷遗迹系统一起，被列入联合国教育、科学及文化组织世界遗产名录。
参考资料
- Phan Thanh Hải, Trường Quốc Tử Giám, Cổng thông tin điện tử Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế, https://hueworldheritage.org.vn/Di-san/Chi-tiet/pid/1489/cid/87?tid=Truong-Quoc-Tu-Giam.html
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 1, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 2, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 3, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 4, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 5, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 6, Nxb Giáo Dục.
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 7, Nxb Giáo Dục.
