Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Song Ngư nằm trên sườn thung lũng phía tây Đảo Ngư, thuộc thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An, cách đất liền khoảng 4–5 km. Ngôi chùa tọa lạc trên đảo Hòn Ngư, ở vị trí nằm giữa tuyến giao thương quan trọng của vùng biển Cửa Lò và Cửa Hội. Theo tư liệu, chùa được dựng vào khoảng thế kỷ XIII–XIV.
Từ xa xưa, nơi đây không chỉ là địa điểm sinh hoạt tín ngưỡng của cư dân ven biển mà còn gắn liền với hoạt động thương mại trên biển. Các thương nhân và thuyền buôn khi đi ngang qua vùng biển này thường ghé vào chùa thắp hương, cầu mong cho chuyến đi thuận buồm xuôi gió, buôn bán thuận lợi.
Chùa Song Ngư còn được gọi là chùa Đảo Ngư. Trải qua nhiều thế kỷ, công trình đã chịu nhiều tác động của thiên tai và chiến tranh nên không ít lần bị hư hại.
Với vị trí đặc biệt giữa biển khơi và những giá trị lịch sử – tín ngưỡng lâu đời, chùa Song Ngư trở thành một địa điểm tâm linh quan trọng đối với cư dân vùng biển Đan Nhai – Cửa Lò. Từ lâu, ngư dân địa phương cũng như các tàu thuyền qua lại khu vực này đều lên chùa dâng hương, cầu mong bình an và may mắn trên biển.
Lịch sử và nhân vật
Tương truyền, vùng biển này xưa kia rất dữ, rộng mênh mông và phẳng lì, không có đảo, không có vịnh. Thuyền đánh cá khi ngang qua đây bị sóng dữ đánh chìm khiến nhiều người phải bỏ mạng. Có hai anh em nọ làm nghề chài lưới, thấy nhiều người đã mất mạng ở đây nên tình nguyện làm vật hiến tế cho trời để đổi lấy sự bình yên cho dân làng chài. Một đêm trăng thanh, hai anh em chèo thuyền ra biển, lấy lễ vật cúng tế trời xong thì gieo mình xuống biển. Lập tức, biển nổi lên một hòn đảo có 2 ngọn núi. Từ đó, vùng biển này hiền hòa, sóng êm, nước trong xanh và tôm cá rất nhiều. Người dân ở các làng chài ven vùng biển này gọi là đảo Song Ngư để tưởng nhớ sự hy sinh vì cộng đồng của hai anh em nọ. Hòn đảo này trở thành điểm tựa rất quan trọng cho ngư dân đi biển. Lão ngư Nguyễn Văn Hùng, người Cửa Lò, nói giữa trùng khơi sóng gió, nhìn thấy đảo là vững dạ. Khi có gió lớn, đảo Song Ngư là nơi để tàu thuyền trú tránh gió.
Thời Trần, nơi đây là vị trí chiến lược của tướng quân Hoàng Tá Thốn chống giặc Nguyên – Mông và là điểm chốt làm chậm bước tiến của thủy quân Chế Bồng Nga; còn trong kháng chiến chống Mỹ, đảo Song Ngư là vị trí tiền tiêu của bộ đội ta đánh hải quân địch.
Từ thời Trần, nhân dân vùng Cửa Lò – Cửa Hội, đã lập một ngôi chùa ở phía tây của đảo để thờ Phật; đồng thời cũng là để ghi nhớ công lao của tướng quân Hoàng Tá Thốn người có công tập hợp nhân dân khai khẩn, lập nên vùng đất Cửa Lò ngày nay (vua Trần Thánh Tông đã ban chiếu phong ông là Sát Hải Đại Vương, thờ ông ở ngôi chùa này).
Chùa Đảo Ngư tọa lạc trên khu đất có hình rẽ quạt rộng chừng 3ha (gọi là bãi Chùa) hướng về phía mặt trời lặn – phía đất liền. Ở sân chùa có một giếng nước, dân địa phương gọi là “giếng Thần” vì là nơi duy nhất trên đảo có nước ngọt. Giếng không sâu nhưng nước rất trong, rất ngọt và không bao giờ cạn. Phía sau chùa chừng 400m có một bãi toàn đá cuội gọi là bãi tắm Tiên; ngày trước, những người đi lễ thường qua đây tắm gội trước khi vào lễ chùa.
Chùa linh thiêng lại nằm trên tuyến đường biển nối liền Bắc – Trung – Nam, nằm giữa hai lạch lớn là Cửa Hội, Cửa Lò nên các nhà buôn và ngư dân khi đi qua đây đều vào chùa dâng hương cầu xin cho trời yên biển lặng, thuận buồm xuôi gió, buôn bán gặp nhiều may mắn. Những ngày gió bão, bãi Chùa còn gọi là nơi trú ngụ của tàu thuyền từ xa tới.
Qua thăng trầm của lịch sử, chùa Đảo Ngư đã bị mai một dần. Năm 2004, chùa Đảo Ngư đã được trùng tu lại, đáp ứng nhu cầu văn hóa tâm linh của nhân dân địa phương và du khách gần xa, gồm: thượng điện thờ Phật (3 gian), hạ điện (5 gian) – nơi hành lễ và thờ Sát Hải Đại Vương Hoàng Tá Thốn, nhà Nam, vườn chùa, bể cảnh, giếng Thần, khuôn viên và một số điểm nghỉ chân.
Từ trên cao nhìn xuống, đảo Song Ngư như một hòn ngọc và sông Lam khi đổ ra Cửa Hội để hòa vào biển cả, giống như một con rồng. Có người ví đó là rồng nhả ngọc, một biểu tượng mang lại sự phồn thịnh cho vùng đất này. Đến nay, đảo Song Ngư vẫn là hòn đảo còn khá hoang sơ. Năm 1963, một đơn vị quân đội ra đóng quân ở đây và quản lý hòn đảo này.
Kiến trúc cảnh quan
Chùa Song Ngư được xây dựng trên sườn thung lũng phía tây đảo Hòn Ngư, thuộc thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An. Theo truyền thống địa phương, chùa được dựng vào khoảng đầu thế kỷ XIII. Tổng thể công trình gồm hai khu chính là Thượng điện và Hạ điện, cùng khuôn viên rộng khoảng 3 ha. Mỗi tòa chùa có ba gian, mái lợp ngói âm dương, mang dáng dấp kiến trúc đặc trưng của thời Trần.
Trong khuôn viên chùa hiện vẫn còn ba cây cổ thụ quý: hai cây lộc vừng và một cây đa, đều có tuổi đời hơn 600 năm, tán lá xanh tốt quanh năm. Ngoài ra, sân chùa còn có một giếng nước ngọt gọi là Giếng Ngọc, được đào từ khi chùa mới xây dựng; điều đặc biệt là nguồn nước ở đây chưa bao giờ cạn, dù chùa nằm giữa biển.
Thượng điện của chùa có quy mô trang nghiêm, thờ ba bộ tượng Phật chính gồm Tam thế Phật, Di Đà Tam Tôn và Thích Ca Tam Tôn. Phía trên chính điện treo bức hoành phi sơn son thếp vàng với bốn chữ “Thuyền từ phổ độ”, mang ý nghĩa ví giáo pháp nhà Phật như con thuyền cứu độ, sẵn sàng đưa con người vượt qua bể khổ.
Phía trước là khu Hạ điện gồm năm gian rộng rãi, vừa là nơi hành lễ, vừa là nơi thờ danh tướng Hoàng Tá Thốn. Khuôn viên quanh chùa ngày nay đã được tu bổ khang trang, với nhiều cây xanh tạo nên không gian thanh tĩnh. Bên cạnh đó, trong sân và các lối đi còn bố trí khoảng 52 pho tượng với nhiều hình dáng khác nhau, tựa như những vị hộ vệ canh giữ ngôi chùa giữa biển.
Xếp hạng
Đến năm 2005, chùa được trùng tu, tôn tạo trên nền cũ nhưng vẫn giữ được dáng vẻ và phong cách kiến trúc của một ngôi chùa cổ truyền. Năm 2011, chùa được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh.
Tài liệu tham khảo
- Cục Du Lịch Việt Nam, 2007, Huyền thoại đảo Song Ngư và ngôi chùa cổ, truy cập tại: https://vietnamtourism.vn/index.php/news/items/629
- Nguyễn Như Khôi (chủ biên), 2025, Người xứ Nghệ, Nxb Nghệ An, Vinh.
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh
Song Ngu Pagoda (Dao Song Ngu, Nghe An)
Name and Geographical Location
Song Ngu Pagoda is located on the western slope of the valley of Dao Ngu, in Cua Lo town, Nghe An province, about 4–5 km from the mainland. The pagoda stands on Hon Ngu island, positioned along an important maritime trade route of the Cua Lo and Cua Hoi coastal region. According to historical records, the pagoda was built around the 13th–14th centuries.
Since ancient times, this place has not only served as a religious site for coastal residents but has also been closely associated with maritime trade activities. Merchants and trading vessels passing through these waters often stopped at the pagoda to burn incense and pray for favorable winds, smooth voyages, and prosperous trade.
Song Ngu Pagoda is also known as Dao Ngu Pagoda. Over many centuries, the structure has been affected by natural disasters and wars, resulting in repeated damage.
With its unique position in the open sea and its long-standing historical and religious significance, Song Ngu Pagoda has become an important spiritual site for the coastal inhabitants of the Dan Nhai – Cua Lo region. For a long time, local fishermen as well as vessels traveling through the area have come to the pagoda to offer incense and pray for safety and good fortune at sea.
History and Deities Worshipped
According to legend, this sea was once extremely rough, vast, and flat, with no islands or bays. Fishing boats passing through the area were often sunk by violent waves, causing many people to lose their lives.
There were once two brothers who worked as fishermen. Seeing that many people had died in these waters, they volunteered to sacrifice themselves to Heaven in exchange for peace and safety for the fishing community. One clear moonlit night, the two brothers rowed their boat out to sea. After offering ritual offerings to Heaven, they threw themselves into the sea. Immediately afterward, an island with two mountain peaks rose from the water. From then on, the sea became calm, the waves gentle, the water clear, and fish and shrimp abundant.
The people of the fishing villages along this coast named the island Dao Song Ngu to commemorate the brothers’ sacrifice for the community. The island later became an important point of support for fishermen going out to sea. Old fisherman Nguyen Van Hung of Cua Lo said that amid the vast and stormy ocean, seeing the island gives sailors confidence and reassurance. During strong winds, Dao Song Ngu also serves as a shelter where boats can anchor safely.
During the Tran dynasty, this place held strategic importance for General Hoang Ta Thon in resisting the Yuan–Mongol invaders and served as a defensive point slowing the advance of the naval forces of Che Bong Nga. During the resistance war against the United States, Dao Song Ngu also functioned as a forward military outpost for Vietnamese troops confronting enemy naval forces.
From the Tran dynasty onward, the people of the Cua Lo – Cua Hoi region built a pagoda on the western side of the island to worship the Buddha. At the same time, it commemorated the merits of General Hoang Ta Thon, who had mobilized the people to reclaim land and establish the area that later became present-day Cua Lo. Emperor Tran Thanh Tong granted him the title Sat Hai Dai Vuong, and he has since been worshipped at this pagoda.
Dao Ngu Pagoda is situated on a fan-shaped area of land covering about 3 hectares (known as Bai Chua), facing west toward the mainland and the setting sun. In the pagoda courtyard there is a well known locally as “Gieng Than” (Sacred Well), the only source of fresh water on the island. Although not deep, the water is exceptionally clear, sweet, and never runs dry.
About 400 meters behind the pagoda lies a beach covered entirely with pebbles, called Bai tam Tien (Fairy Bathing Beach). In the past, pilgrims visiting the pagoda often bathed here before entering the temple for worship.
Because the pagoda is considered sacred and lies along the maritime route connecting the northern, central, and southern regions, situated between the two major estuaries of Cua Hoi and Cua Lo, merchants and fishermen passing through the area frequently entered the pagoda to offer incense and pray for calm seas, favorable winds, and successful trading journeys. During storms, Bai Chua also served as a temporary shelter for boats arriving from distant places.
Through the ups and downs of history, Dao Ngu Pagoda gradually deteriorated. In 2004, the pagoda was restored to meet the spiritual and cultural needs of local residents and visitors. The complex now includes the Upper Hall dedicated to the Buddha (three compartments), the Lower Hall (five compartments) used for rituals and the worship of Sat Hai Dai Vuong Hoang Ta Thon, a southern auxiliary house, the temple garden, an ornamental pond, Gieng Than well, the courtyard, and several resting areas.
From above, Dao Song Ngu appears like a precious gem, while the Lam River flowing toward Cua Hoi before merging into the sea resembles a dragon. Some people compare this image to a dragon releasing a jewel, a symbol believed to bring prosperity to the region. Even today, Dao Song Ngu remains a relatively pristine island. In 1963, a military unit was stationed there and has since been responsible for managing the island.
Architectural Landscape
Song Ngu Pagoda was built on the western slope of the valley of Hon Ngu island in Cua Lo town, Nghe An province. According to local tradition, the pagoda dates back to the early 13th century. The overall complex consists of two main sections—the Upper Hall and the Lower Hall—together with a courtyard covering approximately 3 hectares. Each hall has three compartments and a roof covered with yin–yang tiles, reflecting architectural features characteristic of the Tran dynasty.
Within the pagoda grounds there remain three valuable ancient trees: two loc vung trees and one banyan tree, each more than 600 years old, with lush foliage throughout the year. In addition, the courtyard contains a fresh-water well called Gieng Ngoc (Jade Well), dug when the pagoda was first constructed. Remarkably, the water source has never dried up despite the pagoda’s location in the middle of the sea.
The Upper Hall has a solemn scale and houses three principal groups of Buddha statues: Tam The Phat, Di Da Tam Ton, and Thich Ca Tam Ton. Above the main hall hangs a lacquered and gilded horizontal board bearing the four characters “Thuyen tu pho do,” symbolizing the Buddhist teaching as a compassionate boat ready to ferry people across the sea of suffering.
In front stands the Lower Hall, consisting of five spacious compartments. It functions both as a ritual space and as a shrine dedicated to the famous general Hoang Ta Thon. The surrounding grounds have now been renovated and landscaped with many trees, creating a tranquil atmosphere. Additionally, about fifty-two statues of various forms are arranged along the courtyard and pathways, resembling guardians protecting the pagoda in the middle of the sea.
Recognition Status
By 2005, the pagoda had been restored and renovated on its original foundation while still preserving the appearance and architectural style of a traditional ancient pagoda. In 2011, it was officially recognized as a provincial-level historical and cultural relic.
References
- Cục Du Lịch Việt Nam, 2007, Huyền thoại đảo Song Ngư và ngôi chùa cổ, truy cập tại: https://vietnamtourism.vn/index.php/news/items/629
- Nguyễn Như Khôi (chủ biên), 2025, Người xứ Nghệ, Nxb Nghệ An, Vinh.
Tiếng Pháp
Pagode Song Ngu (Dao Song Ngu, Nghe An)
Nom et situation géographique
La pagode Song Ngu se situe sur le versant de la vallée occidentale de l’île Ngu, relevant de la ville de Cua Lo, dans la province de Nghe An, à environ 4–5 km du continent. L’édifice est implanté sur l’île Hon Ngu, à un emplacement situé au cœur d’un important axe d’échanges maritimes de la région de Cua Lo et Cua Hoi. Selon les sources, la pagode aurait été fondée vers les XIIIᵉ–XIVᵉ siècles.
Depuis l’Antiquité, cet endroit n’était pas seulement un lieu de pratiques religieuses pour les habitants des zones côtières, mais aussi un site étroitement lié aux activités commerciales maritimes. Les marchands et les bateaux de commerce qui passaient par ces eaux s’arrêtaient souvent à la pagode pour brûler de l’encens et prier afin que leur voyage se déroule avec des vents favorables et que leurs affaires soient prospères.
La pagode Song Ngu est également appelée pagode Dao Ngu. Au fil des siècles, le monument a subi de nombreux effets des catastrophes naturelles et des guerres, ce qui a entraîné plusieurs périodes de dégradation.
Grâce à sa position particulière au milieu de la mer et à ses valeurs historiques et religieuses anciennes, la pagode Song Ngu est devenue un lieu spirituel important pour les habitants de la région maritime de Dan Nhai – Cua Lo. Depuis longtemps, les pêcheurs locaux ainsi que les navires traversant cette zone viennent y offrir de l’encens afin de prier pour la paix et la chance en mer.
Histoire et personnages vénérés
Selon la tradition, cette mer était autrefois très dangereuse, vaste et parfaitement plane, sans île ni baie. Les bateaux de pêche qui la traversaient étaient souvent engloutis par de violentes vagues, causant la mort de nombreux marins. Deux frères pêcheurs, témoins de ces tragédies répétées, décidèrent de se sacrifier en offrande aux cieux afin d’apporter la paix aux habitants des villages de pêcheurs.
Par une nuit de pleine lune, les deux frères prirent la mer en barque, accomplirent les rites d’offrande au ciel, puis se jetèrent dans l’océan. Aussitôt, une île surgit de la mer avec deux sommets montagneux. Depuis lors, la mer devint paisible, les vagues se calmèrent, l’eau devint limpide et les ressources en poissons et crevettes furent abondantes. Les habitants des villages côtiers appelèrent cette île Song Ngu pour commémorer le sacrifice des deux frères pour la communauté.
L’île devint un point d’appui essentiel pour les pêcheurs. Un vieux pêcheur nommé Nguyen Van Hung, originaire de Cua Lo, raconte que, au milieu des vagues et des tempêtes en pleine mer, apercevoir l’île redonne courage. Lorsque les vents deviennent violents, l’île Song Ngu sert également d’abri pour les navires.
À l’époque de la dynastie Tran, ce lieu constituait une position stratégique du général Hoang Ta Thon dans la lutte contre les envahisseurs Nguyen – Mong, et un point de défense destiné à ralentir l’avancée de la flotte de Che Bong Nga. Pendant la guerre de résistance contre les États-Unis, l’île Song Ngu devint aussi un avant-poste militaire de l’armée vietnamienne contre la marine ennemie.
Depuis la dynastie Tran, les habitants de la région Cua Lo – Cua Hoi ont construit une pagode sur le versant occidental de l’île pour vénérer le Bouddha, tout en commémorant les mérites du général Hoang Ta Thon, qui avait rassemblé la population pour mettre en valeur les terres et établir la région de Cua Lo telle qu’elle existe aujourd’hui. L’empereur Tran Thanh Tong lui décerna le titre de Sat Hai Dai Vuong, et son culte fut installé dans cette pagode.
La pagode Dao Ngu se dresse sur un terrain en forme d’éventail d’environ 3 hectares, appelé bai Chua, tourné vers le coucher du soleil et vers le continent. Dans la cour de la pagode se trouve un puits d’eau douce que les habitants appellent gieng Than, car c’est la seule source d’eau douce de l’île. Le puits n’est pas profond, mais l’eau est très claire, très douce et ne s’est jamais tarie. À environ 400 mètres derrière la pagode se trouve une plage de galets appelée bai tam Tien ; autrefois, les pèlerins s’y lavaient avant d’entrer dans la pagode pour accomplir leurs rites.
La pagode, réputée pour son caractère sacré, se situe sur la route maritime reliant le Nord, le Centre et le Sud du pays, entre deux grandes embouchures, Cua Hoi et Cua Lo. Ainsi, les marchands et les pêcheurs qui passaient par cette zone entraient dans la pagode pour brûler de l’encens et prier pour une mer calme, des vents favorables et une bonne fortune commerciale. Les jours de tempête, la zone appelée bai Chua servait également de refuge aux navires venant de loin.
Au fil des vicissitudes de l’histoire, la pagode Dao Ngu tomba progressivement en ruine. En 2004, elle fut restaurée afin de répondre aux besoins spirituels et culturels des habitants locaux et des visiteurs. L’ensemble comprend : le sanctuaire supérieur consacré au Bouddha (trois travées), le sanctuaire inférieur (cinq travées) servant aux cérémonies et au culte de Sat Hai Dai Vuong Hoang Ta Thon, une maison Nam, un jardin de pagode, un bassin ornemental, le gieng Than, la cour et plusieurs lieux de repos.
Vue d’en haut, l’île Song Ngu apparaît comme un joyau, tandis que le fleuve Lam qui se jette dans Cua Hoi pour rejoindre la mer ressemble à un dragon. Certains y voient l’image d’un dragon crachant une perle, symbole de prospérité pour cette région. Jusqu’à aujourd’hui, l’île Song Ngu demeure relativement sauvage. En 1963, une unité militaire s’y est installée et en assure la gestion.
Architecture et paysage
La pagode Song Ngu est construite sur le versant occidental de la vallée de l’île Hon Ngu, dans la ville de Cua Lo, province de Nghe An. Selon la tradition locale, elle fut édifiée vers le début du XIIIᵉ siècle. L’ensemble architectural comprend deux parties principales : le Thuong dien et le Ha dien, entourés d’un terrain d’environ 3 hectares. Chaque bâtiment possède trois travées et un toit couvert de tuiles yin-yang, caractéristique de l’architecture de la dynastie Tran.
Dans l’enceinte de la pagode subsistent encore trois arbres anciens précieux : deux arbres loc vung et un cay da, tous âgés de plus de 600 ans, dont les feuillages restent verdoyants toute l’année. Dans la cour se trouve également un puits d’eau douce appelé Gieng Ngoc, creusé lors de la construction de la pagode ; particularité remarquable, cette source n’a jamais tari malgré la situation de la pagode au milieu de la mer.
Le Thuong dien possède une architecture solennelle et abrite trois ensembles principaux de statues bouddhiques : Tam the Phat, Di Da Tam Ton et Thich Ca Tam Ton. Au-dessus de l’autel principal est suspendue une grande plaque horizontale laquée et dorée portant l’inscription « Thuyen tu pho do », métaphore qui compare la doctrine bouddhique à un bateau de compassion prêt à sauver les êtres humains du « mer de souffrance ».
Devant se trouve le Ha dien, un bâtiment spacieux de cinq travées servant à la fois de lieu de cérémonie et de sanctuaire dédié au célèbre général Hoang Ta Thon. Aujourd’hui, l’ensemble de la pagode a été restauré et embelli avec de nombreux arbres, créant une atmosphère paisible. Dans la cour et le long des allées sont également disposées environ 52 statues aux formes variées, semblables à des gardiens protégeant la pagode au milieu de la mer.
Classement patrimonial
En 2005, la pagode a été restaurée et embellie sur son ancien emplacement tout en conservant l’apparence et le style architectural d’une pagode traditionnelle. En 2011, elle a été reconnue comme monument historique et culturel de niveau provincial.
Références bibliographiques
- Cục Du Lịch Việt Nam, 2007, Huyền thoại đảo Song Ngư và ngôi chùa cổ, truy cập tại: https://vietnamtourism.vn/index.php/news/items/629
- Nguyễn Như Khôi (chủ biên), 2025, Người xứ Nghệ, Nxb Nghệ An, Vinh.
Tiếng Trung
双鱼寺（嵩鱼岛，乂安）
名称与地理位置
双鱼寺位于嵩鱼岛西侧山谷坡地，隶属乂安省炉门市社。嵩鱼岛距大陆约4—5公里。寺庙坐落在嵩鱼岛上，处于炉门海域与会门海域之间的重要海上交通线路中部。据史料记载，该寺约建于十三至十四世纪之间。
自古以来，这里不仅是沿海居民进行信仰活动的重要场所，也与海上贸易往来密切相关。过往的商人和商船经过此海域时，往往会停泊登寺焚香，祈求航行顺利、贸易兴旺。
双鱼寺亦称嵩鱼岛寺。历经数个世纪，由于自然灾害与战争的影响，寺庙建筑曾多次遭受破坏。
由于其位于海中要地，并拥有悠久的历史与信仰传统，双鱼寺逐渐成为丹涯—炉门海域居民的重要精神信仰中心。长期以来，当地渔民及往来船只经过此地时，都会登寺进香，祈求海上平安与好运。
历史与祭祀人物
相传古时此海域海势凶险，海面辽阔平坦，没有岛屿，也没有海湾。渔船经过这里时常遭遇巨浪袭击而沉没，许多人因此丧生。有一对以捕鱼为生的兄弟，见到许多人在此丧命，便自愿献身祭天，以换取渔村百姓的平安。某个清朗月夜，两兄弟驾船出海，祭祀天地之后便投身入海。顷刻之间，海面隆起一座岛屿，上有两座山峰。从此以后，这片海域变得风平浪静，海水清澈，鱼虾丰盛。沿海各渔村居民便将此岛称为“双鱼岛”，以纪念两兄弟为民牺牲的精神。此岛也成为渔民出海的重要依托。炉门当地老渔民阮文雄（阮文雄，Nguyen Van Hung）曾说，在茫茫风浪之中，只要望见此岛，心中便感到安稳。遇到大风时，双鱼岛亦成为船只避风的重要地点。
陈朝时期，此地曾是名将黄佐寸（Hoang Ta Thon）的重要军事据点，用以抗击元蒙军队，同时也是阻滞占城王制蓬峨（Che Bong Nga）水军的重要防御节点。至抗美战争时期，双鱼岛又成为越南军队对抗敌方海军的前哨阵地。
自陈朝时期起，炉门—会门地区居民便在岛西建立寺庙供奉佛祖，同时纪念名将黄佐寸（Hoang Ta Thon）。相传他曾率领民众开垦土地，建立今日的炉门地区。陈圣宗皇帝（陈圣宗，Tran Thanh Tong）曾颁诏封其为“杀海大王”，并在此寺供奉。
嵩鱼岛寺坐落在一块呈扇形的土地上，面积约三公顷，当地称为“寺滩”，朝向落日方向，即大陆一侧。寺院庭院中有一口井，当地居民称为“神井”，因为这是岛上唯一的淡水来源。井水虽不深，却十分清澈甘甜，且从未干涸。寺后约四百米处有一片遍布卵石的海滩，称为“仙浴滩”；过去前来进香的人常先在此沐浴净身，再入寺礼佛。
由于寺庙灵验，又位于连接越南北部—中部—南部的重要海上航线，并处于会门与炉门两大海口之间，因此过往商船与渔民常常登寺进香，祈求风平浪静、顺风顺水、生意兴隆。在风暴来临时，“寺滩”亦成为远方船只避风停泊之地。
随着历史变迁，嵩鱼岛寺逐渐荒废。至2004年，寺庙在原址上重新修缮，以满足当地居民及游客的文化与精神需求。修复后的建筑包括：供奉佛祖的上殿（三间）、举行仪式并供奉杀海大王黄佐寸（Hoang Ta Thon）的下殿（五间），以及南屋、寺园、景观水池、神井、庭院和若干休憩处。
从高处俯瞰，双鱼岛宛如一颗明珠；而蓝江（Lam River）在流入会门海口、汇入大海时，形似一条巨龙。有学者将此景象比作“龙吐明珠”，象征此地的兴盛与繁荣。直到今天，双鱼岛仍然保持着相当原始的自然面貌。1963年，一支军队部队曾进驻于此，并负责管理该岛。
建筑与景观
双鱼寺建于嵩鱼岛西侧山谷坡地，隶属乂安省炉门市社。按照当地传统记载，该寺建于十三世纪初。整体建筑包括上殿与下殿两大主要区域，连同占地约三公顷的寺院庭园。每座殿宇均为三间结构，屋顶覆以阴阳瓦，具有典型的陈朝时期建筑风格。
寺院内至今仍保存三株珍贵古树：两株落羽松与一株榕树，树龄均在六百年以上，终年枝叶繁茂。此外，寺院庭中还有一口淡水井，名为“玉井”，据传自寺庙初建时便已开凿。特别之处在于，尽管寺庙位于海岛之上，这口井水却从未枯竭。
寺庙上殿庄严肃穆，供奉三组主要佛像：三世佛、阿弥陀三尊与释迦三尊。正殿上方悬挂一块朱漆贴金匾额，上书“慈航普度”四字，寓意佛法如同渡世之舟，能够引导众生脱离苦海。
前方为宽敞的下殿，共五间，是举行祭祀仪式之所，同时供奉名将黄佐寸（Hoang Ta Thon）。如今寺院周围环境已得到整修，绿树成荫，营造出宁静清幽的氛围。此外，在庭院与步道之间还陈设约五十二尊形态各异的雕像，仿佛守护这座海上古寺的护法神灵。
文物等级
2005年，寺庙在原有基础上进行了全面修缮与保护，同时保留了传统古寺的建筑风貌。2011年，双鱼寺被认定为省级历史文化遗迹。
参考资料
- Cục Du Lịch Việt Nam, 2007, Huyền thoại đảo Song Ngư và ngôi chùa cổ, truy cập tại: https://vietnamtourism.vn/index.php/news/items/629
- Nguyễn Như Khôi (chủ biên), 2025, Người xứ Nghệ, Nxb Nghệ An, Vinh.
