Niên đại: Thế kỷ III–IV, văn hóa Óc Eo
Chất liệu: Gỗ bằng lăng
Kích thước: Cao 134 cm; đường kính bệ 38 cm
Trọng lượng: 73 kg
Đơn vị lưu giữ: Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh
Số đăng ký: BTLS.1618
Nguồn gốc: Bình Hòa, Long An
Giới thiệu hiện vật
Tượng Phật Bình Hòa là một tác phẩm điêu khắc Phật giáo bằng gỗ thuộc văn hóa Óc Eo, có niên đại khoảng thế kỷ III–IV. Hiện vật được phát hiện tại Bình Hòa, Long An và hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh.
Pho tượng được tạc bằng gỗ bằng lăng, cao 134 cm, thể hiện Đức Phật trong tư thế đứng trên đài sen. Toàn bộ hình tượng có dáng thanh mảnh, cân đối, mang phong cách tạo hình đặc trưng của nghệ thuật Phật giáo thời kỳ sớm trong văn hóa Óc Eo. Đức Phật được thể hiện với đỉnh đầu có unisa, tóc tạo thành những lọn xoắn ốc. Thân tượng khoác áo choàng để hở một bên vai, các đường nét trang phục được xử lý tương đối giản lược nhằm làm nổi bật dáng đứng thanh thoát của nhân vật. Hai tay tượng được tạo hình khác nhau. Tay trái nắm lấy mép áo, trong khi tay phải đưa ra trong tư thế ban phúc. Sự kết hợp giữa dáng đứng thẳng, hình thể thanh mảnh và động tác của đôi tay tạo cho pho tượng vẻ trang nghiêm nhưng vẫn mềm mại. Phía dưới, Đức Phật đứng trên một đài sen, yếu tố quen thuộc trong nghệ thuật tạo tượng Phật, góp phần hoàn chỉnh bố cục và nhấn mạnh tính chất tôn giáo của tác phẩm.
Trải qua nhiều thế kỷ tồn tại, pho tượng hiện không còn nguyên vẹn hoàn toàn. Phần mũi đã bị mất và vùng ngực có một vị trí bị thủng. Tuy vậy, hình dáng tổng thể cùng những đặc điểm tạo hình quan trọng của tác phẩm vẫn được bảo tồn.
Giá trị tiêu biểu
Tượng Phật Bình Hòa là hiện vật gốc, độc bản, có hình thức tạo tác đặc biệt và mang nhiều giá trị về lịch sử, nghệ thuật và văn hóa.
Giá trị lịch sử: Hiện vật có niên đại thế kỷ III–IV, là nguồn tư liệu trực tiếp giúp tìm hiểu đời sống văn hóa và tôn giáo của cư dân Óc Eo trong những thế kỷ đầu Công nguyên.
Giá trị nghệ thuật: Pho tượng là tác phẩm tiêu biểu cho nghệ thuật tạc tượng Phật bằng gỗ của văn hóa Óc Eo, nổi bật với dáng tượng thanh mảnh, cách thể hiện trang phục, tư thế đôi tay và bố cục tượng đứng trên đài sen.
Giá trị văn hóa: Hiện vật góp phần phản ánh sự hiện diện và ảnh hưởng của Phật giáo trong đời sống tinh thần của cư dân thuộc không gian văn hóa Óc Eo, đồng thời cung cấp tư liệu quý cho việc nghiên cứu lịch sử mỹ thuật và nghệ thuật Phật giáo cổ ở Việt Nam.
Với tính nguyên gốc, độc bản cùng hình thức nghệ thuật đặc sắc, Tượng Phật Bình Hòa là một trong những hiện vật tiêu biểu giúp nhận diện diện mạo nghệ thuật Phật giáo trong văn hóa Óc Eo thế kỷ III–IV.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
