Số đăng ký: BTQN.5224/KL874
Niên đại: Văn hóa Đông Sơn, khoảng thế kỷ III – II trước Công nguyên
Chất liệu: Hợp kim đồng – thiếc
Kích thước: Cao 30 cm; đường kính mặt 39,5 cm; đường kính đáy 54 cm
Trọng lượng: 12,7 kg
Đơn vị lưu giữ hiện nay: Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh
Xếp hạng: Bảo vật quốc gia, Quyết định số 88/QĐ-TTg ngày 15/01/2020.
Giới thiệu bảo vật
Trống đồng Quảng Chính là hiện vật tiêu biểu của Văn hóa Đông Sơn, có niên đại khoảng thế kỷ III – II trước Công nguyên. Trống có dáng thấp, tang phình, thân hình nón cụt và chân choãi, tạo thành ba phần rõ rệt khi nhìn ngang. Hiện vật được phát hiện tại khu vực Quảng Chính, vùng Đông Bắc Quảng Ninh và hiện được lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh.
Trống gồm bốn bộ phận chính: mặt, tang, thân và chân. Trên thân có hai đôi quai kép trang trí hoa văn thừng. Kết cấu cân đối, phần tang nở rộng, thân thu dần rồi loe ra ở chân, mang đặc trưng hình dáng của trống đồng Đông Sơn.
Trung tâm mặt trống là ngôi sao nổi 16 cánh nhọn, bao quanh bởi nhiều vành hoa văn hình học và hình tượng động vật. Đáng chú ý là hình bốn con chim đang bay theo chiều kim đồng hồ, được thể hiện bằng những đường cong mềm mại, cánh xòe rộng, mỏ dài. Đây là một đặc điểm tạo hình khác biệt so với nhiều trống Đông Sơn có chim bay theo chiều ngược lại.
Trên tang trống có các băng hoa văn hình thuyền. Bốn chiếc thuyền nối tiếp nhau, mũi và đuôi cong cao; trên mỗi thuyền có các nhân vật ngồi chèo. Hoa văn người chèo thuyền tuy được thể hiện khá giản lược nhưng vẫn phản ánh một mô típ quen thuộc của nghệ thuật Đông Sơn.
Phần thân trống còn trang trí 12 hình chim đứng trong các ô hình chữ nhật. Đây là một trong những nét đặc sắc nhất của Trống đồng Quảng Chính, tạo nên sự khác biệt rõ rệt so với nhiều trống Đông Sơn khác. Bên cạnh các hình tả thực còn có hệ thống hoa văn hình học như răng cưa và các dải trang trí chạy quanh thân trống.
Một đặc điểm đáng chú ý khác là thành phần hợp kim của trống gồm đồng và thiếc, không có chì, tạo nên sự khác biệt về kỹ thuật luyện kim so với một số hiện vật đồng Đông Sơn khác.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Trống có niên đại khoảng thế kỷ III – II trước Công nguyên, là tư liệu quan trọng về sự hiện diện và phát triển của Văn hóa Đông Sơn tại khu vực Đông Bắc Việt Nam.
Giá trị nghệ thuật: Hệ thống hoa văn gồm sao 16 cánh, chim bay, chim đứng, thuyền và người chèo thuyền tạo nên bố cục phong phú, kết hợp giữa hoa văn hình học và hình tượng tả thực.
Giá trị kỹ thuật: Trống thể hiện trình độ đúc hợp kim đồng – thiếc và kỹ thuật tạo khuôn phát triển của cư dân Đông Sơn, đồng thời có đặc điểm riêng về thành phần kim loại không chứa chì.
Giá trị văn hóa: Các hình ảnh chim, thuyền và con người trên trống phản ánh những yếu tố gắn với đời sống, môi trường và thế giới biểu tượng của cư dân Đông Sơn.
Giá trị độc bản: Trống đồng Quảng Chính là hiện vật gốc, độc bản, vừa mang những đặc trưng chung của trống Đông Sơn vừa có những nét riêng nổi bật, đặc biệt ở hình chim bay theo chiều kim đồng hồ và hệ thống chim đứng trên thân trống.
Trống đồng Quảng Chính là một hiện vật đặc sắc của Văn hóa Đông Sơn tại vùng Đông Bắc Việt Nam. Hình dáng cân đối, kỹ thuật đúc đồng cùng hệ thống hoa văn chim, thuyền và người đã tạo nên giá trị riêng biệt, góp phần làm phong phú thêm diện mạo nghệ thuật và văn hóa Đông Sơn cách nay hơn hai nghìn năm.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
