Niên đại: Văn hóa Đông Sơn, khoảng thế kỷ IV – III trước Công nguyên
Chất liệu: Hợp kim đồng, chì, thiếc
Kích thước: Cao 59,5 cm; đường kính mặt 89 cm; đường kính chân 98,5 cm
Chiều cao quai: 9,6 cm
Trọng lượng: Khoảng 110 kg
Loại hình: Trống đồng Đông Sơn, nhóm Heger I
Số quai: 4 cặp quai, bố trí đối xứng
Nơi lưu giữ: Sưu tập tư nhân Nguyễn Văn Kính, thành phố Hà Nội
Xếp hạng: Bảo vật quốc gia, Quyết định số 2283/QĐ-TTg ngày 31/12/2020.
Giới thiệu bảo vật
Trống đồng Kính Hoa là một trống đồng Đông Sơn có niên đại khoảng thế kỷ IV – III trước Công nguyên. Trống có kích thước lớn, hình dáng cân đối, cao 59,5 cm, đường kính mặt 89 cm, đường kính chân 98,5 cm và nặng khoảng 110 kg. Đây là một trong những trống Đông Sơn có hệ thống hoa văn đặc biệt phong phú còn được biết đến.
Thân trống được chia thành ba phần rõ rệt: tang trống nở rộng, lưng trống gần hình nón cụt và chân trống hơi loe. Mặt trống hình tròn, rìa mặt chưa chờm khỏi tang. Giữa tang và lưng bố trí bốn cặp quai đối xứng qua trục thân, mỗi quai cao khoảng 9,6 cm.
Chính giữa mặt trống là ngôi sao nổi 10 cánh nhọn. Xen giữa các cánh sao có 10 cặp Giao Long bố trí đối xứng. Bao quanh ngôi sao là 13 vành hoa văn đồng tâm, kết hợp nhiều mô típ hình học và hình tượng động vật. Trong các vành trang trí có 10 hình sam biển, 16 thú đuôi dài và 21 chim Lạc đang dang cánh bay. Các hình chim được bố trí thành vòng chuyển động liên tục quanh tâm trống, kết hợp với các băng hoa văn hình học tạo nên bố cục dày nhưng rõ ràng. Phần tang trống nổi bật với băng trang trí gồm sáu chiếc thuyền nối tiếp nhau. Trên mỗi thuyền có khoảng sáu đến bảy nhân vật đội mũ lông chim; có người chèo thuyền, người cầm giáo và những nhân vật ngồi trong kiến trúc dạng lầu trên thuyền. Xen giữa các thuyền là nhiều hình tượng như chim đậu trên lưng cá sấu, hươu, chó và kiến trúc nhà sàn có chim đậu. Phần lưng trống được chia thành tám ô hình chữ nhật. Trong mỗi ô có một bố cục tương tự nhau: phía trên là một con chim bay theo phương thẳng đứng, phía dưới là hai người đội mũ lông chim đang múa. Các hình người được cách điệu nhưng vẫn thể hiện rõ động tác và trang phục nghi lễ. Phần chân trống để trơn, không trang trí hoa văn. Trên các quai trống có mô típ gần với bông lúa, góp thêm một yếu tố liên hệ với đời sống nông nghiệp của cư dân Đông Sơn.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử – khảo cổ: Trống có niên đại thế kỷ IV – III trước Công nguyên, là hiện vật tiêu biểu của Văn hóa Đông Sơn và cung cấp tư liệu về đời sống cư dân Việt cổ hơn 2.000 năm trước.
Giá trị nghệ thuật: Sao 10 cánh, Giao Long, chim Lạc, sam biển, thú, thuyền, người múa và nhà sàn tạo nên một hệ thống hình tượng đặc biệt phong phú, thể hiện trình độ cao của nghệ thuật trang trí Đông Sơn.
Giá trị kỹ thuật: Kích thước lớn, trọng lượng 110 kg, cấu trúc cân đối và kỹ thuật đúc hợp kim đồng – chì – thiếc cho thấy trình độ luyện kim và tạo khuôn phát triển.
Giá trị văn hóa: Các hoạt cảnh trên trống phản ánh sản xuất nông nghiệp, giao thông đường thủy, kiến trúc nhà sàn, trang phục và sinh hoạt nghi lễ của cư dân Đông Sơn.
Giá trị độc đáo: Trống đồng Kính Hoa được đánh giá thuộc nhóm những trống Đông Sơn có hình dáng và hoa văn đặc biệt đẹp, cùng nhóm với các trống Ngọc Lũ, Hoàng Hạ, Sông Đà và Cổ Loa. Đây cũng là Bảo vật quốc gia đầu tiên thuộc sở hữu tư nhân được công nhận tại Việt Nam.
Trống đồng Kính Hoa là một tác phẩm tiêu biểu của nghệ thuật Đông Sơn, nổi bật ở kích thước lớn, kỹ thuật đúc hoàn chỉnh và hệ thống hoa văn đặc biệt phong phú. Hiện vật cung cấp nguồn tư liệu quan trọng về đời sống, môi trường, tín ngưỡng và trình độ luyện kim của cư dân Việt cổ trong những thế kỷ trước Công nguyên.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
