Niên đại: Triều vua Minh Mạng
Chất liệu: Hợp kim
Kích thước: Đường kính 51,2 mm 5,12 cm; độ dày 2,4 mm; trọng lượng 26,6 g
Loại hình: Tiền thưởng
Nơi phát hiện: Hoàng cung triều Nguyễn, Huế
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền thưởng Minh Mệnh thông bảo – Đế đức quảng vận là một trong những mẫu tiền đồng lớn được đúc dưới thời hoàng đế Minh Mạng. Hiện vật có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông theo triết lý truyền thống trời tròn đất vuông, chu vi được bao bọc bởi hệ thống gờ viền cạnh ngoài và gờ viền lỗ vuông nổi rõ, dày dặn, giúp cấu trúc đồng tiền thêm phần vững chãi và trang trọng.
Mặt trước của đồng tiền đúc nổi 4 chữ Hán theo thể Chân thư đĩnh đạc, mực thước: Minh Mệnh thông bảo 明命通寶, bố cục theo lối đọc chéo đối đọc, khẳng định niên hiệu chính thống và quyền uy tối thượng của vị chân mạng thiên tử.
Mặt sau lưng tiền đúc nổi 4 chữ Hán đối xứng cân đối qua lỗ vuông trung tâm: Đế đức quảng vận 帝德廣運. Đây là mỹ từ bắt nguồn từ kinh điển Nho gia Kinh Thư, mang ý nghĩa ca ngợi ân đức của đấng minh quân rộng lớn bao trùm, xoay chuyển và lan tỏa khắp muôn phương, đem lại thái bình thịnh trị cho xã tắc. Đường nét chữ đúc nổi sắc gọn, thanh thoát, hài hòa với diện mạo trang nghiêm của đồng tiền.
Đồng tiền là vật phẩm danh dự cao quý, được triều đình đúc để ban thưởng cho các quan lại, tôn thất và bề tôi có công lao phụng sự, đồng thời truyền tải thông điệp đức trị của nhà vua.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật gắn liền trực tiếp với giai đoạn trị vì của vua Minh Mạng 1820 – 1840, phản ánh quy chế ban thưởng điển lệ hóa và chính sách dùng tiền tệ làm công cụ tuyên truyền tư tưởng Nho giáo thịnh hành đầu thế kỷ XIX.
Giá trị văn hóa: Thể hiện sâu sắc tư tưởng vương đạo và đạo trị quốc của triều Nguyễn; việc khắc ghi mỹ từ Đế đức quảng vận thể hiện chuẩn mực đạo đức của bậc thiên tử lấy đức phục dân, lấy sự rộng lượng và nhân nghĩa làm nền tảng an dân.
Giá trị nghệ thuật: Kỹ thuật đúc kim loại đạt độ chuẩn xác cao: kích thước lớn đường kính trên 50 mm nhưng tỷ lệ cân đối, gờ viền đúc rõ nét, nghệ thuật thư pháp Chân thư chân phương, đĩnh đạc mang vẻ đẹp trang nghiêm chốn cung đình.
Giá trị độc đáo: Nằm trong nhóm tiền thưởng mỹ hiệu 4 chữ quý hiếm của triều Nguyễn; hiện vật không dùng trong lưu thông trao đổi mà đóng vai trò như một kỷ niệm chương kim loại mang ý nghĩa biểu trưng quyền lực và ân điển tối cao của hoàng đế.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
