Niên đại: Triều vua Minh Mạng
Chất liệu: Kim loại đồng / hợp kim đồng
Kích thước: Đường kính 51,3 mm; độ dày: 2,3 mm; trọng lượng: 29,5 gram
Loại hình: Tiền thưởng
Nơi phát hiện: Hoàng cung triều Nguyễn, Huế
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền thưởng Minh Mệnh thông bảo – Xuyên chí sơn tăng có hình dáng tròn, tâm đục lỗ vuông, bao quanh bởi hệ thống gờ viền mép ngoài và gờ viền lỗ vuông đúc nổi rõ ràng. Chu vi tiền đồng đều, mặt tiền phẳng phiu, các mép cạnh đúc dày dặn tạo nên kết cấu chắc chắn.
Mặt trước đúc nổi 4 chữ Hán thể Chân thư theo lối đối đọc chéo: Minh Mệnh thông bảo 明命通寶, xác định tiền được đúc chính thức dưới thời vua Minh Mạng. Nét chữ chân phương, vuông vức và sắc gọn trên nền lòng tiền.
Mặt sau đúc nổi 4 chữ Hán: Xuyên chí sơn tăng 川至山增, bố cục đăng đối ở 4 hướng quanh lỗ vuông trung tâm. Cụm từ bắt nguồn từ bài thơ Thiên bảo trong Kinh Thi, mang ý nghĩa như sông dâng nước cuồn cuộn không dứt, như núi cao lớn thêm mãi, biểu thị lời chúc cho cơ nghiệp triều đại ngày càng hưng thịnh, vững bền và phúc lộc dồi dào. Bốn chữ có tỷ lệ và nét đúc đồng bộ với mặt trước.
Hiện vật được đúc làm tặng phẩm ban thưởng cho các bậc tôn thất, đại thần có nhiều công lao phụng sự, đóng góp vào sự hưng thịnh và bền vững của triều đình.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật phản ánh chính sách điển lễ và quy chế ban thưởng vinh danh dưới thời vua Minh Mạng 1820 – 1840, ghi dấu ước vọng củng cố giang sơn và khẳng định tính chính thống của vương triều Nguyễn đầu thế kỷ XIX.
Giá trị văn hóa: Thể hiện sự kế thừa sâu sắc điển tích Nho gia qua kinh điển Kinh Thi; minh văn Xuyên chí sơn tăng đóng vai trò như biểu tượng của lời chúc phúc trường tồn, phúc trạch vô biên dành cho hoàng gia và đất nước.
Giá trị nghệ thuật: Kỹ thuật đúc kim loại đạt độ tinh chuẩn cao với đường kính lớn trên 51 mm, trọng lượng đầm tay; bố cục chữ phân bổ hài hòa quanh tâm vuông, nét chữ Chân thư dứt khoát và khoáng đạt.
Giá trị độc đáo: Thuộc nhóm tiền thưởng mỹ hiệu 4 chữ mang ý nghĩa chúc tụng cơ nghiệp xã tắc của triều Nguyễn, là hiện vật kết hợp hoàn chỉnh giữa chức năng kỷ niệm chương cung đình và mỹ cảm thư pháp cổ điển.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
